تابناک گزارش می دهد؛

پشت پرده برند‌های ناشناخته در کنار غول‌های جهانی / فرمول گران‌فروشی در دستورالعمل جدید!

دستورالعمل جدید واردات خودرو با ترکیب حذف ارز، تعرفه‌های ۱۶۵ درصدی و محدودیت‌های تبعیض‌آمیز زمانی، بازار را به ویترینی برای ثروتمندان و دلالان تبدیل کرده است و زمانی که خودروی اقتصادی به بهانه‌ تعرفه ممنوع می‌شود و خودروی لوکس به بهانه‌ی لیست‌های مشکوک به بازار راه می یابد تنها بازنده‌ این بازی، معیشت مردم است.

کد خبر: ۱۳۷۵۹۰۹

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۵ - ۰۱:۰۰

دستورالعمل جدید واردات خودرو برای ایرانیان خارج از کشور، با شرط سلب حواله ارزی و ارجاع به «بند ۹ ماده ۳۸» عملاً اعلام کرده است که متقاضیان باید هزینه خودرو را از بازار آزاد تأمین کنند. این ابهام قانونی نه تنها قیمت تمام‌شده را چندین برابر می‌کند، بلکه فضایی امن برای رانت‌خواری، مبادلات غیررسمی مرزی و واسطه‌گری سودجویانه ایجاد کرده است

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک،  بر اساس ضوابط و مقررات ابلاغی در حوزه واردات خودرو برای ایرانیان مقیم خارج از کشور، شرایط جدید ثبت سفارش و واردات خودرو با هدف ساماندهی فرآیند ورود خودرو و مدیریت تقاضا اعلام شد که  مطابق این دستورالعمل، متقاضیان باید دارای تابعیت ایرانی و اقامت معتبر در خارج از کشور باشند و تاریخ شروع اقامت آنان پیش از 1404/03/21 ثبت شده باشد، همچنین، تاریخ خرید خودرو نیز باید قبل از 1404/09/12 باشد، در این چارچوب، امکان واردات خودروهای نو و کارکرده با حداکثر سن ساخت 5 سال (مدل 2021 به بعد) فراهم شده است.

همچنین بر اساس این ضوابط، ثبت سفارش صرفاً از محل بند 9 ماده 38 و بدون انتقال ارز امکان‌پذیر خواهد بود، همچنین هر متقاضی باید حداقل 18 سال سن داشته باشد و تنها مجاز به واردات یک دستگاه خودروست، مهلت ثبت سفارش نیز تا تاریخ 1405/12/29 تعیین شده است.

در بخش محدودیت‌های فنی و تجاری، واردات خودروهای ساخت آمریکا و همچنین خودروهای دارای فرمان راست ممنوع اعلام شده است، از سوی دیگر، تعرفه واردات خودروهای هیبریدی، برقی و پلاگین هیبریدی 100درصد تعیین شده است و خودروهای بنزینی نیز بر اساس حجم موتور، مشمول تعرفه‌ای بین 110 تا 165 درصد خواهند بود، در عین حال، محدودیتی از نظر حجم موتور برای خودروهای مجاز در این رویه در نظر گرفته نشده است.

در فهرست برندهای مجاز، نام‌های متعددی از خودروسازان بین‌المللی به چشم می‌خورد که از جمله آن‌ها می‌توان به Mercedes-Benz، BMW، Audi، Toyota، Lexus، Honda، Nissan، Suzuki، Mitsubishi، Infiniti، Mazda، Volvo، Volkswagen، Renault، Fiat، Opel، Kia، Hyundai و SsangYong قرار دارند، همچنین برندهایی مانند Avatar و Tan نیز در فهرست اعلام‌شده ذکر شده‌اند .

اما تله‌ی «بند ۹ ماده ۳۸» و حذف انتقال ارز احتمالا باعث پیدایش بازار خاکستری خواهد شد درحالی که بند ۹ ماده ۳۸ معمولاً به کالاهایی اطلاق می‌شود که واردکننده نیازی به دریافت حواله ارزی نداشته و هزینه‌ها را به روش‌های دیگر مانند فروش کالای دیگر در بازار آزاد یا استفاده از ذخایر ارزی پوشش می‌دهد. اما عبارت «بدون انتقال ارز» این ابهام را ایجاد می‌کند که اگر منظور این باشد که دولت ارز نمی‌دهد، پس متقاضی باید ارز را از بازار آزاد تهیه کند و اگر ارز از بازار آزاد تهیه شود، قیمت تمام‌شده خودرو گران تر خواهد شد که باعث می‌شود واردات خودرو تبدیل به یک کالای لوکس و دست‌نیافتنی شود و حتی فضای لازم برای رانت‌خواری و مبادلات غیررسمی ارزی در مرزها یا از طریق واسطه‌ها باز شود.

ازسویی دیگر، تعرفه ۱۰۰٪ برای خودروهای برقی و هیبریدی و ۱۱۰ تا ۱۶۵٪ برای بنزینی عملاً تضمین‌کننده حاشیه سود کلان برای واردکنندگان و تضمین‌کننده قیمت نهایی بسیار بالا برای خریدار است که با چنین تعرفه‌هایی، حتی اگر خودروی مدل ۲۰۲۱ در خارج از کشور ۲۰ هزار دلار بخریده شود، در داخل ایران به کالایی با قیمت چندین برابر تبدیل می‌شود و این سیاست، رقابت‌پذیری خودروهای داخلی را به زور مصنوعی حفظ می‌کند و جلوی ورود خودروهای باکیفیت و کم‌هزینه را می‌گیرد بنابراین دولت به جای اصلاح خودروهای داخلی، با گران‌فروشی واردات، به تولیدکنندگان داخلی «تنفس مصنوعی» می‌دهد.

شرط دیگر این است که «تاریخ خرید خودرو باید قبل از شهریور ۱۴۰۴ باشد» که این شرط، ایرانیانی را که پس از این تاریخ در خارج از کشور ساکن شده‌اند یا قصد بازگشت دارند، از حق خود محروم می‌کند و این نوع تبعیض زمانی، بازار سیاه و اجاره‌نامی را ایجاد می‌کند تا افراد سعی کنند با تغییر تاریخ فاکتور یا دلال‌ها، خود را در این دسته‌بندی جا کنند.

مساله دیگر بی‌تفاوتی نسبت به «حجم موتور» است در حالی که تعرفه‌ها بر اساس حجم موتور محاسبه می‌شوند بنابراین زمانی که هیچ سقفی برای حجم موتور نیست و تعرفه‌ها برای موتورهای بزرگ بسیار بالاست، اما همچنان امکان ورود وجود دارد خودروسازان و واردکنندگان انگیزه‌ای برای واردات خودروهای اقتصادی و کوچک ندارند چراکه سود کمتری دارد یا فروش آن سخت تر است . در نتیجه، بازار پر از خودروهای لوکس، سنگین و پرمصرف می‌شود که با اهداف انرژی‌بری در تضاد است.

البته ذکر صریح نام برندهایی مانند مرسدس، بی‌ام‌و، تویوتا و... و همچنین برندهای ناشناخته‌تری مانند «Avatar» و «Tan»این سوال را پیش می آورد که  چرا برخی برندها مجاز و برخی دیگر مانند فولکس‌واگن‌های خاص یا برندهای کره‌ای غیرلیست شده ممنوع هستند؟ درحالی که ورود برندهای ناشناخته مثل «Tan» که احتمالاً زیرمجموعه‌ای از خودروسازان چین است نشان می‌دهد که این لیست ممکن است بر اساس منافع واسطه‌ها و واردکنندگان خاص تهیه شده باشد، نه نیاز واقعی بازار بنابراین این احتمال وجود دارد که این لیست، دروازه ورود را برای دلالان و واسطه‌های دارای نفوذ باز کرده و برندهای دیگر را به زور خارج کند.