تابناک گزارش می دهد؛

خانه‌دار شدن مردم یا رزومه‌سازی برای مدیران؟/ واحدهایی که نه قیمت دارند و نه اقساط مشخص!

وزارتخانه‌ای که در تأمین بودجه پروژه‌های عادی زمین‌گیر شده و حالا بارِ سنگین بازسازی‌های پس از جنگ را هم به دوش می‌کشد، در حالی از افتتاح سخن می‌گوید که جیبِ صندوق ملی مسکن خالی و سفره‌ی متقاضیان زیر بار تورم سال ۱۴۰۵ کوچک‌تر از همیشه است.

کد خبر: ۱۳۷۳۲۲۱

تاریخ: ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۱:۰۰

وزارت راه در حالی برای افتتاح ۴۰ هزار واحد مسکن ملی در خردادماه فرش قرمز پهن می‌کند که اعتراف تلخ معاون وزیر به نبود زیرساخت‌ها، بوی یک افتتاح صوری دیگر را به مشام می‌رساند و  تحویل کلید به مردمی که خانه‌هایشان نه آب دارد، نه برق و نه جاده دسترسی، خانه‌دار کردن مردم نیست؛ بلکه صرفاً جابه‌جا کردن اعداد در کارنامه‌ای است که هنوز حتی یک درصد از وعده چهار میلیونی دولت را هم پوشش نداده است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک ، در روزهایی که تورم صعودی شده است وزارت راه از افتتاح خانه‌هایی سخن می‌گوید که نه میزان اقساطشان روشن است و نه بدهی نهایی‌شان؛ نمایشی که شاید برای مدیران رزومه بسازد، اما برای مردم چیزی جز اضطراب بی‌پایان به همراه ندارد.

حبیب‌الله طاهرخانی معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی از آغاز فرآیند بازسازی واحدهای آسیب‌دیده و تخریب‌شده در جنگ رمضان خبر داد و بر ضرورت تسریع در تهیه نقشه و صدور پروانه ساختمانی برای واحدهای احداثی تأکید کرد.

طاهرخانی با اشاره به اهمیت سازماندهی دقیق فرآیند تهیه نقشه‌ها و ارائه خدمات نظام مهندسی برای واحدهای نیازمند احداث مجدد، این موضوع را پیش‌نیاز اصلی بازسازی دانست و افزود: فرآیند تهیه نقشه و صدور پروانه باید با جدیت در استان‌ها پیگیری و تسریع شود تا همزمان با ابلاغ اعتبارات دولتی، عملیات اجرایی آغاز شود.

او از امکان بهره‌برداری حدود 40 هزار واحد مسکن ملی در سراسر کشور خبر داد و یادآور شد: منابع مربوط به آماده‌سازی زیرساخت‌ها از محل اعتبارات عمومی و صندوق ملی مسکن ابلاغ شده و لازم است استان‌ها با اولویت پروژه‌های دارای پیشرفت فیزیکی بالا از این منابع برای تکمیل زیرساخت‌ها استفاده کنند.

طاهرخانی با تأکید بر تسریع در تکمیل و واگذاری واحدهای مسکن ملی، اعلام کرد: به‌زودی اعتبارات جدیدی به‌عنوان جایگزین آورده متقاضیان تحت پوشش نهادهای حمایتی ابلاغ خواهد شد و هیچ‌گونه عذری در خصوص اتمام ساخت واحدها بدون تأمین زیرساخت پذیرفته نیست و لازم است تمامی منابع و اعتبارات تخصیص‌یافته با نظارت مدیران کل استان‌ها برای تکمیل پروژه‌ها به‌کار گرفته شود.

سایه سنگین «افتتاح‌های نمایشی» بر سر نهضت ملی!

اما طاهرخانی، معاون وزیر راه و شهرسازی  در حالی از افتتاح ۴۰ هزار واحد سخن می‌گوید که صراحتاً هشدار می‌دهد: هیچ عذری در خصوص اتمام ساخت بدون تأمین زیرساخت پذیرفته نیست که این تناقض نشان می‌دهد که احتمالاً بسیاری از این واحدها در مرحله «سفت‌کاری» یا «نازک‌کاری» هستند اما از نظر خدمات روبنایی و زیربنایی مانند آب، برق، گاز، فاضلاب، جاده دسترسی و سرانه‌های آموزشی و درمانی دچار مشکل جدی‌ هستند و تحویل کلید بدون زیرساخت، عملاً آمارسازی است و به معنای خانه‌دار شدن مردم نیست.

اما وعده ابلاغ اعتبارات جدید برای متقاضیان تحت پوشش نهادهای حمایتی، درواقع نوعی اعتراف به شکست مدل تأمین مالی «متقاضی‌محور» در دهک‌های پایین است به طوری که بخش بزرگی از پروژه‌های نهضت ملی مسکن به دلیل ناتوانی مردم در پرداخت اقساط ۴۰ یا ۸۰ میلیون تومانی متوقف شده است اما سوال اینجاست که اگر اعتبارات دولتی هنوز ابلاغ نشده، چگونه قرار است تا یک ماه دیگر و پایان خرداد واحدها افتتاح و واگذار شوند؟

همچنین استفاده از منابع صندوق ملی مسکن برای زیرساخت‌ها در حالی مطرح می‌شود که طبق گزارش‌های پیشین، واریزی مالیات‌ها و منابع پیش‌بینی‌شده به این صندوق بسیار ناچیز بوده است بنابراین تکیه بر اعتباراتی که هنوز ابلاغ نشده یا تخصیص آن‌ها جدی نیست، پروژه‌ها را در مرحله ۹۰ درصد متوقف نگه می‌دار اما اینکه چرا همیشه در آستانه ضرب‌الاجل‌های تقویمی وعده بودجه‌های جدید داده می‌شود مساله دیگری است .

البته طاهرخانی درحالی اشاره به بازسازی واحدهای تخریب‌شده در جنگ رمضان کرد که بار مالی و مدیریتی عظیمی را به وزارت راه تحمیل کرده است و سوال اینجاست که آیا وزارتخانه‌ای که در تأمین بودجه پروژه‌های عادی مانند نهضت ملی ناتوان بوده است، توانایی مدیریت همزمان بازسازی مناطق جنگ‌زده و افتتاح ۴۰ هزار واحد مسکن ملی را دارد؟ چراکه بسیاری از متقاضیان این نگرانی را دارند که تمرکز بر بازسازی، باعث رها شدن پروژه‌های مسکن ملی در نیمه‌راه شود.

البته افتتاح ۴۰ هزار واحد در سراسر کشور، در مقایسه با وعده ساخت ۴ میلیون واحد بسیار ناچیز است و این عدد حتی یک درصد از کل تعهد دولت را هم پوشش نمی‌دهد بنابراین سوال است که چرا به جای ارائه گزارش از پیشرفت کلان پروژه، به افتتاح‌های خرد و استانی در ابعاد بسیار کوچک استناد می‌شود؟

رقابت برای روبان‌بیچی به قیمت نادیده گرفتن استاندارد

تأکید بر سرعت بخشی در تهیه نقشه و صدور پروانه آن هم در شرایط بحرانی بازسازی، پتانسیل بالایی برای نادیده گرفتن استانداردهای مهندسی دارد؛ به طوری که تجربه‌های قبلی مانند مسکن مهر در زلزله کرمانشاه نشان داده که فشارهای سیاسی برای «سرعت بخشیدن» و «افتتاح‌های نمایشی»، معمولاً به قیمت کاهش ایمنی ساختمان تمام می‌شود.

مساله دیگر اینکه در سخنان معاون وزیر راه و شهرسازی هیچ اشاره‌ای به قیمت تمام‌شده برای متقاضی نشده است و با توجه به تورم سال ۱۴۰۴ و اوایل ۱۴۰۵ و تأثیرات جنگ و نوسانات ارزی، قیمت تمام‌شده به شدت افزایش یافته است که به نظرمی رسد افتتاح واحد بدون مشخص بودن میزان اقساط و بدهی نهایی متقاضی، فشار روانی مضاعفی بر دوش خانواده‌هاست.