تابناک بررسی می‌کند ؛

بازخوانی تاریخ/ عبدالحمید نقره کار از مجروحیت در نخست وزیری تا مناظره داغ ۱۳۸۸

عبدالحمید نقره‌کار (۱۳۲۲–۱۴۰۵) یکی از چهره های سیاسی دهه شصت و نظریه‌پرداز برجسته معماری ایرانی-اسلامی  دیروز درگذشت .

کد خبر: ۱۳۶۹۷۰۵

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۵ - ۱۶:۵۳

به گزارش تابناک ، به بهانه درگذشت این چهره انقلابی خاص مروری بر زندگی سیاسی و حرفه ای او خالی از لطف نیست . اولین نکته جالب اینکه نقره کار باجناق میرحسین موسوی ، نخست وزیر دهه شصت و نامزد جنجالی انتخابات ۱۳۸۸ است اما از نظر فکری و سیاسی و جناحی درست در مقابل موسوی قرار داشت .

نقره‌کار پیش از انقلاب اسلامی ، با میرحسین موسوی و عبدالعلی بازرگان(فرزند مهندس مهدی بازرگان ، نخست وزیر دولت موقت) رفاقت نزدیک داشت. هر سه توسط ساواک زندانی شدند. این سه تن در دهه پنجاه شمسی، شرکت معماری «سمرقند» را تأسیس کردند و بیش از ۲۰۰ پروژه ساختمانی اجرا کردند.

نقره کار  از مؤسسین بسیج اساتید دانشگاه علم و صنعت بود و رئیس طولانی‌مدت دانشکده معماری (حدود ۱۴ سال در سه دوره)، او همچنین رئیس مرکز تحقیقات معماری و شهرسازی (بیش از ۲۲ سال) . او را می‌توان از چهره‌های معتمد نظام در مباحث شهری و معماری و دانشگاهی دانست . سوابق سیاسی او هم این روایت را تأیید می‌کند.

نقره‌کار پیش از انقلاب اسلامی ، با میرحسین موسوی و عبدالعلی بازرگان(فرزند مهندس مهدی بازرگان ، نخست وزیر دولت موقت) رفاقت نزدیک داشت. هر سه توسط ساواک زندانی شدند. این سه تن در دهه پنجاه شمسی، شرکت معماری «سمرقند» را تأسیس کردند و بیش از ۲۰۰ پروژه ساختمانی اجرا کردند. از جمله آثار معروف شرکت سمرقند و شخص مهندس نقره کار می‌توان به مسجد قبا (خیابان شریعتی) و خانه مسکونی آیت الله دکتر بهشتی در قلهک تهران اشاره کرد.

نقره کار در دهه شصت   رئیس انجمن اسلامی معلمان کشو،ر ، یکی از تشکیل های سیاسی صنفی بانفوذ در این دوران بود ، اما قابل توجه ترین سمت او  مدیر روابط عمومی ستاد استقبال از امام خمینی در بهمن ۱۳۵۷ بود..

پس از انقلاب، نقره‌کار مسئولیت‌های اجرایی مهمی داشت: قائم‌مقام شهید رجایی در آموزش و پرورش، مسئول گزینش کشوری، و عضو کمیته جنگ دانشگاه علم و صنعت.

نکته ای که شاید کمتر بدانیم مجروحیت نقره کار در انفجار  دفتر نخست‌وزیری سال ۱۳۶۰ (که منجر به شهادت رجایی و باهنر شد) است.در دهه هفتاد و هشتاد شمسی ، نقره کار بر دانشگاه متمرکز بود، طولانی‌ترین دوره ریاست دانشکده معماری دانشگاه علم و صنعت را داشت

نکته ای که شاید کمتر بدانیم مجروحیت نقره کار در انفجار  دفتر نخست‌وزیری سال ۱۳۶۰ (که منجر به شهادت رجایی و باهنر شد) است.

در دهه هفتاد و هشتاد شمسی ، نقره کار بر دانشگاه متمرکز بود، طولانی‌ترین دوره ریاست دانشکده معماری دانشگاه علم و صنعت را داشت. رئیس مرکز تحقیقات معماری و شهرسازی بود و بر نظریه‌پردازی معماری ایرانی-اسلامی تمرکز کرد. کتاب‌هایی مانند «مبانی نظری معماری» و «انسان، طبیعت، معماری» از آثار اوست. او کرسی نظریه‌پردازی معماری در شورای عالی انقلاب فرهنگی را بر عهده داشت و در جشنواره‌های علمی مانند فارابی به عنوان نظریه‌پرداز برجسته تجلیل شد. در این سال‌ها همچنان بر هویت اسلامی-ایرانی در معماری و شهرسازی تأکید داشت و منتقد فرمالیسم و الگو‌های غربی بود.

نقطه عطف سال ۱۳۸۸

پس از حوادث ۱۳۸۸ مواضع سیاسی موسوی و نقره کار کاملاً در مقابل هم قرار گرفت. نقره‌کار علناً از موسوی فاصله گرفت و در مصاحبه‌ها گفت که انتظار نداشته موسوی «تا این حد سقوط کند» و «راه بازگشتی ندارد». او موسوی را فریب‌خورده دانست و از مواضع او انتقاد شدید کرد.

احمدی‌نژاد در مناظره داغ ۱۳۸۸ وقتی نطق بسیار حساب شده و تهاجمی اش  خود در نقد دولت هشت ساله موسوی را مقابل چشم میلیون ها ایرانی پیش می‌برد ، ناگهان پای باجناق موسوی، رفیق قدیمی اش در  دانشگاه علم و صنعت یعنی عبدالحمید نقره کار را هم به میان کشید

اما مهم‌ترین حضور ناخواسته نقره کار در مناظره معروف ۱۳ خرداد ، میرحسین موسوی و محمود احمدی‌نژاد بود

احمدی‌نژاد در مناظره داغ ۱۳۸۸ وقتی نطق بسیار حساب شده و تهاجمی اش  خود در نقد دولت هشت ساله موسوی را مقابل چشم میلیون ها ایرانی پیش می‌برد ، ناگهان پای باجناق موسوی، رفیق قدیمی اش در  دانشگاه علم و صنعت را هم به میان کشید:

«گزینش‌ها را امام در زمان چه کسی منحل کرد در زمان ما یا زمان شما. یک خاطره عرضم تمام، اقای مهندس نقره کار باجناق جنابعالی دعوت کرد (احتمالا در علم و صنعت)، رفتیم جزو تجدید نظر گزینش پرونده‌هایی را می‌دادند به ما یک دختر خانمی امد بهش می‌گویند فلان سوال را جواب بده اگرجواب می‌داد می‌گفتند خیلی مسلط بود باطل اگر جواب نمی‌داد می‌نوشتند، این‌ها را من دیدم با چشم خودم فرمان هشت ماده‌ای برای جنابعالی صادر شد نه برای این دولت شما بگویید چقدر آن را اجرا کردید»

نقره‌کار در حوادث  ۱۴۰۱ نیز در مصاحبه با فارس بر «تعهد» به جای صرف تخصص در جذب اساتید تأکید کرد و استخدام استادان امضاکننده بیانیه‌های دانشجویی را مورد انتقاد قرار داد.