‌ريفلاكس ،يك بيماري با چند نشانه

کد خبر: ۱۳۶۸۱۵

تاریخ: ۲۸ آذر ۱۳۸۹ - ۱۲:۰۹

غذاي سنگيني خورده‌ايد. يا شايد هم بلافاصله بعد از خوردن غذا دراز كشيده‌ايد. حالا سر دلتان مي‌سوزد، ترش كرده‌ايد و حال خوبي نداريد. اين ترش كردن و سوزش سردل را ريفلاكس مي‌گويند.

برخي آمارها نشان مي‌دهد 44 درصد افراد ممكن است يك مرتبه در ماه چنين شرايطي را تجربه كنند، اما وقتي اين حالت تكرار شود اين مشكل تبديل به بيماري شده و نياز به درمان و رسيدگي دارد.

بيماري ريفلاكس چيست؟

دكتر ستار جعفري، فلوشيپ بيماري‌هاي گوارش و كبد در اين‌باره به «جام‌جم» مي‌گويد: «هنگامي كه غذا مي‌خوريم، غذا بايد از طريق لوله‌اي عضلاني به نام مري وارد معده شود. داخل معده نيز اسيدها و شيره‌هاي مخصوص معده وجود دارد كه به عمل هضم غذا كمك مي‌كند. حال، چنانچه به هر دليلي شيره معده برگشته و وارد بافت مري شود، ممكن است سبب بروز مشكلاتي شود. در كل بازگشت غيرعادي اسيد و شيره معده به مري و آزرده شدن مخاط مري را بيماري ريفلاكس معده به مري مي‌گويند.»

نشانه‌هاي ريفلاكس

اين پزشك متخصص با اشاره به علائم اين بيماري، مي‌افزايد: «شايع‌ترين علامتي كه بيماران با آن به پزشك مراجعه مي‌كنند، ترش كردن است. يعني بيمار احساس مي‌كند مايعي ترش يا تلخ وارد دهانش شده است. همچنين ممكن است بيمار، سوزشي زير جناغ سينه نيز احساس كند.» وي با ذكر اين نكته كه اين بيماري گاهي خودش را با علائمي متفاوت نشان مي‌دهد، يادآور مي‌شود: «پزشك و بيمار هر‌دو بايد دقت داشته باشند چون گاهي علائم بيماري كمي متفاوت است. به عنوان مثال ممكن است مريض دردي زير جناغ سينه داشته باشد. گاهي نيز حالت تهوع، بخصوص اوايل صبح نشانه‌اي از بيماري است. باد گلوي زياد، وجود آب در دهان و تلخي دهان نيز مي‌تواند علائمي از اين بيماري باشد. سرفه‌هاي بدون علت نيز از ديگر موارد و نشانه‌هاي بيماري است. گاهي مريض با وجود اين سرفه‌ها ممكن است به آسم يا ساير بيماري‌ها مشكوك شود، در حالي كه ريفلاكس هم مي‌تواند چنين علائمي را ايجاد كند.»

اين پزشك متخصص با اشاره به اين‌كه علت بيماري ريفلاكس هنوز بخوبي شناخته نشده، توضيح مي‌دهد: «گاهي دريچه ‌انتهاي مري، دچار اختلال شده و به هر دليلي مدت طولاني‌تري باز مي‌ماند يا نمي‌تواند خوب جمع شود، كه به همين دليل اين مشكل بروز مي‌كند.»

پيشگيري و درمان

وي با اين توصيه كه هميشه پيشگيري بهتر از درمان است، مي‌افزايد: «پرخوري، غذا خوردن سريع و خوب نجويدن آن مي‌تواند باعث بروز مشكل شود. مصرف غذاهاي پرچرب، تند، شور، ادويه، فلفل و غذاهاي سرخ‌كردني هم باعث اختلال عملكرد دريچه مي‌شود. سير، پياز، موادي نظير سوسيس و كالباس كه مواد نگهدارنده دارند يا بعضي سس‌ها نيز مي‌توانند سبب بروز چنين مشكلي شوند. از ميان ميوه‌ها پرتقال و نارنگي و از نوشيدني‌ها قهوه، نسكافه، چاي پررنگ يا چاي مانده هم از جمله علل بروز مشكل هستند.»

وي به عوامل ديگري اشاره كرده و مي‌گويد: «خوردن نان‌هايي كه خميرشان خيلي خوب پخته نشده، افراد چاق و داراي اضافه وزن، كساني كه بعد از غذا سريع دراز مي‌كشند، افراد سيگاري، الكلي و كساني كه نوشابه‌هاي گازدار مي‌نوشند، كساني كه استرس و فشار روحي دارند و در نهايت افرادي كه لباس‌هاي خيلي تنگ مي‌پوشند نيز در معرض اين مشكل قرار دارند.»

تشخيص و درمان

دكتر جعفري شرح حال گرفتن از بيمار را بهترين شيوه تشخيص و درمان دانسته و مي‌گويد: «داروي ضد ريفلاكس به اين بيماري خيلي خوب جواب مي‌دهد. البته در اولين مرحله درمان، بايد علت اصلي به وجود آورنده مشكل را تشخيص دهيم. با تشخيص به موقع و پيشگيري از بروز اين مشكل مانند پرهيز از خوردن مواد غذايي چرب، كاهش وزن، ورزش منظم و خوابيدن حداقل 2ساعت پس از صرف غذا مي‌توانيم بيماري را كنترل كنيم. اگر اين علت‌هاي اساسي برطرف نشوند شايد مصرف دارو هم زياد موثر نباشد.»

وي با اشاره به طولاني بودن مدت درمان به مردم يادآوري مي‌كند: «اين داروها اشكال اساسي را برطرف نكرده و فقط ترشح اسيد را كاهش مي‌دهند، به همين دليل براي درمان موفق و اساسي بايد علل زمينه‌اي را برطرف كنيم.»

جراحي

دكتر جعفري با اشاره به عمل‌هاي جراحي كه براي درمان ريفلاكس استفاده مي‌شود، مي‌گويد: «به طور معمول افرادي كه به داروها و درمان‌هاي دارويي به خوبي جواب ندهند، براي عمل جراحي هم مناسب نخواهند بود. گاهي حتي 20 تا 30 درصد كساني كه اين عمل را انجام مي‌دهند، ممكن است پس از جراحي باز هم به استفاده از داروها نياز پيدا كنند. در نتيجه عمل براي اين بيماران خيلي موثر نيست.» وي باز هم به پيشگيري تاكيد كرده و به مردم توصيه مي‌كند از خوردن مواد غذايي چرب و فست‌فودها پرهيز كرده، ميان غذا و خواب مدتي فاصله بگذارند، بعد از غذا ورزش سنگين نكنند و اگر خواب راحتي ندارند از بالش اضافه استفاده كنند.