جدال تکنولوژی و ژئوپلتیک در جنگ با ایران

کیهان برزگر

کد خبر: ۱۳۶۲۹۴۷

تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۴

جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران یک درس مهم دارد و آن اینکه ژئوپلتیک برتر کشورمان، به پشتوانه مقاومت و اراده گسترده ملی برای دفاع از تمامیت ارضی، می‌تواند تکنولوژی برتر نظامی متجاوزان در این جنگ نابرابر را به چالش جدی بکشد.

در شانزدهمین روز جنگ جاری، آمریکا و اسرائیل با استفاده از تکنولوژی و تسلیحات برتر هوایی، ظرفیت بالای آتش نظامی، برتری ماهواره‌ای و بهره گیری از هوش مصنوعی همچنان امید به شکست ایران دارند. اما روند جنگ نشان می‌دهد که مانع مهم در دستیابی به این هدف، کارآمدی بی نظیر ژئوپلتیک برتر ایران به پشتوانه اراده و مقاومت گسترده نیرو‌های مسلح کشورمان در پاسخگویی به متجاوزان است.

ژئوپلتیک برتر ایران منجر به اجرای استراتژی جدید دفاعی ایران یعنی هدایت بازدارندگی از طریق گسترش جنگ به منطقه شده است. بر مبنای این استراتژی نیرو‌های مسلح ایران به منافع نظامی و اقتصادی آسیب پذیر آمریکا در سرتاسر منطقه خلیج فارس با موشک‌های کوتاه برد و پهپاد‌های تهاجمی حمله کرده و کنترل انتقال ۲۰ درصد انرژی بین المللی از تنگه هرمز را به دست گرفته‌اند. این موقعیت برتر ژئوپلتیک، قدرت فوق العاده‌ای به کشورمان در پاسخ متقابل به عملیات مشترک نظامی آمریکا-اسرائیل و فرسایشی کردن جنگ می‌دهد که به لحاظ سیاسی و اقتصادی به ضرر طرف‌های متخاصم در نهایت تمام می‌شود.

همزمان مهم‌ترین عنصر تاثیرگذار در این تجاوز نامشروع اراده پاسخگویی و مقاومت جسورانه نیرو‌های مسلح کشورمان در حمله به سرتاسر خاک اسرائیل با موشک‌های دوربرد است. اگرچه تمرکز اصلی راهبرد جنگ منطقه‌ای ایران افزایش قیمت انرژی و به تبع فشار به رژیم‌های نفت خیز منطقه خلیج فارس و غرب به منظور توقف دائمی جنگ ترامپ-نتانیاهو علیه کشورمان می‌باشد، اما شگفتانه این جنگ به اذعان خود آمریکایی‌ها مقاومت سرسختانه و تداوم عملیات نظامی ایرانی‌ها است. بی شک کارآمدی این مقاومت در پرتو ژئوپلتیک برتر ایران صورت می‌گیرد.

وضعیت فعلی می‌تواند به مثابه پیروزی عنصر ژئوپلتیک در مواجهه با تکنولوژی برتر باشد که اتفاق غریبی هم در تاریخ سیاست جهانی نیست. عمق ژئوپلتیک روسیه دوبار حرکت‌های هژمونی خواهانه ناپلئون بناپارت و آلمان هیتلری را متوقف کرد که مجهز به تکنولوژی برتر جنگی در زمان خود بودند. ژئوپلتیک آمریکا و فاصله اقیانوسی از محل وقوع جنگ‌های جهانی اول و دوم و به تبع آسیب پذیری اندک، منجر به تجمیع قدرت، ثروت و دستیابی به تکنولوژی برتر این کشور در جهان امروز شده است. اکنون هم امتیاز ژئوپلتیک ایران در تسلط بر تنگه هرمز و سرتاسر خلیج فارس و به تبع تاثیرگذاری بر قیمت انرژی بین المللی امتیاز تکنولوژی برتر غرب در این جنگ را جبران کرده است.

به واقع، یک تحول ژئواستراتژیک جدی در نتیجه این جنگ در حال وقوع است و آن تاثیرات جهانی و منطقه‌ای ایستادگی و پاسخگویی ایران در برابر دو ارتش قدرتمند جهان یعنی آمریکا و اسرائیل با بهره برداری از موقعیت ژئوپلتیک است. این تحول تاثیر جدی بر موازنه قدرت جدید در منطقه و به ویژه در مورد وضعیت آتی پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاک کشور‌های عربی خواهد داشت. با این جنگ، ایده الویت دادن به ژئوپلتیک برتر در قالب «مقاومت سرزمینی» به موازات استراتژی سنتی «مقاومت فراسرزمینی» به منظور حفظ تمامیت ارضی کشور- که با جنگ ۱۲ روزه تحول یافته بود- در تمرکز سیاست بازدارندگی ایران قرار گرفته است.

از یک نگاه واقع گرایانه، تکنولوژی پیشرفته نظامی-امنیتی آمریکا و بکارگیری آن از طریق بازوی نظامی منطقه‌ای آن یعنی اسرائیل به راحتی قادر به شکست «دولت تمدنی» ایران نخواهد بود که بر گستره یک ژئوپلتیک برتر و بر مبنای اصول و ارزش‌های تاریخی- مذهبی بنا نهاده شده است. تکنولوژی ساخته بشر است و به ذات نمی‌تواند دولت‌های تمدنی همچون ایران را شکست دهد که به دلایل هویتی به راحتی از اصول خود به ویژه در یک موضوع حیاتی یعنی حفظ تمامیت ارضی عقب نشینی نمی‌کنند. رئیس جمهور متوهم آمریکا و وزیر جنگ هیجانی اش باید درک کنند که در جنگ هژمونی خواهانه فعلی خود علیه ایران به راحتی پیروز میدان نخواهند بود. حال این امر چه به بهانه توقف کامل حق غنی سازی اورانیوم در برنامه هسته‌ای، چه در مورد کاهش برد موشک‌ها و یا حتی نقش منطقه‌ای آن باشد.

بی شک جنگ جاری با استفاده از برتری تکنولوژیک به منظور تثبیت موازنه جدید قدرت در معادلات جهانی و تسلط آمریکا بر منابع انرژی از طریق حاکمیت بر یکی از مهم‌ترین تنگه‌های جهان یعنی تنگه هرمز و همچنین تثبیت هژمونی بازوی نظامی غرب در منطقه یعنی اسرائیل صورت گرفته است. ایران حلقه اول مقاومت ژئوپلتیک در این جنگ نابرابر و نقطه جدی جدال تکنولوژی و ژئوپلتیک در عرصه سیاست جهانی است. کشورمان باید از امتیاز برتری ژئوپلتیک در جهت تثبیت موقعیت دولت تمدنی خود برای یکبار و همیشه در این جنگ استفاده کند.

*دکتر کیهان برزگر، استاد روابط بین الملل و رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی