بخش اول/ استاندار تهران در گفت‌و‌گو با تابناک:

امنیت پایتخت، قاطعانه برقرار است/ پیش از اغتشاشات مجروح دادیم، اما مماشات کردیم/ به آرامش اقتصادی امیدواریم

استاندار تهران با اشاره به مهار اغتشاشات اخیر، وضعیت امنیتی پایتخت را کاملاً عادی و قاطعانه دانست و تأکید کرد: مردم ماهیت اغتشاشات را شناختند و در کنار نظام ایستادند.

کد خبر: ۱۳۵۶۰۵۱

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۴:۲۵

استاندار تهران، از برقراری امنیت در تهران و سایر شهر‌ها خبر داده و تاکید دارد که برخورد با اغتشاشگران، خواسته مردم از حاکمیت بود.

به گفته محمدصادق معتمدیان در گفتگو با خبرنگار تابناک، دستگاه‌های امنیتی، رویکردی دووجهی را در قبال ناآرامی‌های اخیر دنبال کرده‌اند: از یک سو، با اتکا به "عادی‌سازی قاطع" و "برخورد قانونی سریع" با اغتشاشگران محدود، به دنبال بازنمایی کنترل کامل فضا هستند؛ و از سوی دیگر، با تفکیک گفتمانی "معترض به حق" از "اغتشاشگر"، تلاش دارند نارضایتی‌های اقتصادی را به دایره گفت‌وگوی رسمی بازگردانند.

گفتگوی تابناک با محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران را باهم می‌خوانیم.

آقای دکتر! شما استاندار تهران هستید که به نظر می‌رسد کاری سخت، بلکه سهل‌ممتنع باشد. این سختی از چه جهت است؟ از این جهت که رئیس‌جمهورش اینجا مستقر است، شهردارش مدعی است، بالاخره پایتخت اینجا مستقر است، بخش‌های مختلف وزارتخانه‌های مختلف... جایگاه استانداری دقیقاً چگونه است؟ آیا استاندار تهران هم همان قدر که در استان دیگری می‌تواند عملکرد داشته باشد، اثرگذار است و تصمیماتش مؤثر است یا خیر؟

بالاخره تهران پایتخت، سیاسی است. از ابعاد سیاسی و بین‌المللی، از ابعاد اقتصادی و مرکز اداری کشور است. خب اهمیت ویژه‌ای دارد. طبیعتاً استانداران به عنوان نمایندگان عالی دولت هستند که ایفای نقش می‌کنند، در همه استان‌ها. تهران به جهت اهمیتی که عرض کردم، تصمیم‌گیری‌ها با توجه به اهمیت و حساسیت و پیچیدگی‌هایی که دارد.

قطعاً باید با وزیر محترم کشور و معاون اول محترم رئیس‌جمهور هماهنگی بیشتری در رابطه با مسائل کلان استان انجام بگیرد.

یعنی خود وزیر ممکن است نگاه‌هایی به موضوع تهران داشته باشد... آن وقت استاندار بیشتر درگیر شهر‌های حاشیه می‌شود یا خیر؟ تهران هم به عنوان یکی از شهر‌ها کاملاً برای شما موضوعیت دارد؟

وقتی می‌گویند استاندار تهران، منظور کل تهران است.

منظورم این است آیا استانداری خراسان رضوی یا آذربایجان غربی برای شما راحت‌تر بود یا تهران؟

عرض کردم مدیریت اینجا متفاوت است. اینجا شهر تهران، شهرداری یک سری مسئولیت‌ها را دارد که انجام می‌دهد. وزارتخانه‌ها به دلیل اینکه در داخل شهر تهران مستقر هستند، طبیعتاً بخشی از مسائل رفع‌و‌رجوع می‌شود. طبیعتاً با توجه به نگاهی که دولت چهاردهم دارد، وزیر محترم کشور به ویژه رئیس‌جمهور اخیراً حکمی که برای بنده صادر کردند به عنوان عضو دائم دولت، این هماهنگی‌ها را انشاءالله بیشتر می‌کند.

شهردار هم در جلسات دولت است الان؟

بله.

در گذشته، هیچ وقت استانداری و شهرداری تهران، همزمان در جلسات هیات دولت حضور نداشتند...

این هم نگاه بلندی است که رئیس‌جمهور و وزیر محترم کشور داشتند در جهت حل مسائل تهران. به دلیل اهمیت ویژه‌ای که تهران دارد، بالاخره دسترسی به رئیس‌جمهور، دسترسی به معاون اول محترم، دسترسی به اعضای کابینه به خوبی انجام می‌گیرد. ما هفته‌ای دو جلسه دولت داریم و این ظرفیت را ایجاد کرده که بتوانیم مسائل و مشکلات را منتقل کنیم. گزارشاتی که در رابطه با موضوعات و مشکلات مبتلابه تهران هست، با نگاه جدید حکمرانی که دولت چهاردهم و رئیس‌جمهور داشتند، واقعاً تغییر کرده و باید تشکر کرد به جهت این نگاه بلندی که به این موضوع داشتند. بالاخره ریل‌گذاری که انجام گرفته و تقویت جایگاه حاکمیتی استاندار به عنوان نماینده عالی دولت و خدمتگزار مردم استان، نشان داد...

{$sepehr_media_2227631_700_400}

اتفاقات اخیر که در کشور رخ داد درباره تهران و استان تهران چگونه بود و تحلیل شما چیست؟ و شرایط امنیتی الان در استان چگونه است؟ مرور مختصری داشته باشیم.

از هفتم دی‌ماه، اعتراضاتی در شهر تهران و در بازار تهران با مرکزیت بازار‌های سنتی تهران شکل گرفت که طبیعتاً روز اول بازارپایه بود، روز دوم صنف‌پایه بود؛ یعنی اتحادیه‌ها و بالاخره صنوف وارد شدند و مطالبات خودشان را مطرح کردند. خب طبیعتاً نگاه حاکمیت و نگاه دولت چهاردهم، شنیدن مطالبات مردم و شنیدن اعتراضات مردم است. شاید در همان روز‌های اولیه بود که رئیس‌جمهور به عنوان بالاترین مقام اجرایی کشور، جلسه گذاشتند با نمایندگان بخش‌های مختلف صنفی و بازار و مسائل و مشکلاتی که از طرف عزیزان مطرح شد. در همان جلسه هم دستوراتی از طرف آقای رئیس‌جمهور صادر شد و خوشبختانه بخشی از مشکلات مرتفع شد. آن بخشی از مشکلات مربوط به نوسانات ارزی بود. طبیعتاً بخشی از آن مربوط به تحولات جهانی است که دارد انجام می‌گیرد و آثارش در کشور ما و در بازار ما مشهود بوده. گله‌مندی‌هایی در این زمینه داشتند. تا روز پنج شنبه، علی‌رغم اینکه بالاخره بعضی از تجمعات غیرقانونی شکل گرفته بود، از ناحیه بازاریان یا سایر اقشار، بالاخره سعه صدر به خرج داده شد. باید خدمت شما عرض کنم در خیابان‌های اصلی شهر، میادین و چهارراه‌ها تجمعات غیرقانونی شکل می‌گرفت، اما نیرو‌های انتظامی ما حقیقتاً صبورانه مدیریت می‌کردند. در آن ایام با معترضین برخورد خاصی شکل نگرفت. نه کشته، نه زخمی. حتی ما چندین ده نفر هم مجروحین نیروی انتظامی داشتیم. اما بالاخره مدارا شد. تا فراخوان‌های ضد انقلاب با پشتیبانی رژیم صهیونیستی و آمریکایی‌ها انجام گرفت. روز پنجشنبه و جمعه. دیگر شب جمعه اعتراضات به سمت اغتشاش رفت. اغتشاشاتی که بالاخره مردم عزیز حتماً رصد کردند. در همین استان تهران، در شهر تهران، ما آمار تخریب‌هایی را داشتیم که بی‌سابقه بود بعد از پیروزی انقلاب اسلامی. رفتار خشنی که توسط افرادی که در واقع جزو معترضین نبودند؛ اغتشاشگرانی بودند که به دنبال آشوب و ناامن‌سازی بودند. در اینجا تخریب ۵۴ دستگاه آمبولانس را داشتیم که در هیچ کجای دنیا، حتی در جنگ بین کشور‌ها هم به این شکل عمل نمی‌شود. در واقع تخریب کامل شد. یعنی به ۴۰ نفر از کادر‌های درمانی که وظیفه انتقال مصدومین در صحنه را داشتند آسیب شدند؛ این ها دست و پایشان شکسته شد. در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ما بستری شدند. ۷۱ دستگاه آتش‌نشانی توسط اغتشاشگران به آتش کشیده شد. یعنی جا‌هایی که آتش‌نشانی برای انجام مسئولیت حضور پیدا می‌کرد، اجازه نمی‌دادند؛ تخریب می‌کردند، آتش می‌زدند.

تا روز پنج شنبه، علی‌رغم اینکه بالاخره بعضی از تجمعات غیرقانونی شکل گرفته بود، از ناحیه بازاریان یا سایر اقشار، بالاخره سعه صدر به خرج داده شد

ماشین‌هایشان آتش گرفته شد. یا نه، جا‌هایی که مستقر هستند؟

ماشین هم بالاخره بعضی‌ها در ایستگاهشان بود، بعضی‌ها در حین مأموریت بودند که اجازه ندادند در واقع مأموریت خودشان را انجام دهند؛ و عرض شود که موضوعات دیگر... متأسفانه مساجد و حسینیه‌ها و امامزاده‌هایی که آتش کشیدند، جریحه‌دار کردن احساسات مردم مردم عزیز ما را در سطح کشور... و سایر آسیب‌ها. بالاخره ۶۰-۷۰ دستگاه اتوبوسی که وظیفه حمل‌ونقل عمومی...، اینها که مردم عادی نیستند. اینها اعتراض نیست. کسی که اعتراض دارد، نمی‌آید اموال عمومی و بیت‌المال که مربوط به خود مردم است را به آتش بکشد. چقدر تاکسی آتش زدند، چقدر خودرو‌های سواری مربوط به مردم آتش زدند و متأسفانه متوسل شدند به رفتار‌های خشونت‌آمیز؛ رفتار‌هایی که بالاخره در تلویزیون جمهوری اسلامی و در شبکه‌های اجتماعی برخی از موضوعات به تصویر کشیده شده. چقدر از مردم را به شهادت رساندند؛ استفاده از سلاح سرد، استفاده از سلاح گرم. اینها نشان‌دهنده در واقع رفتار‌های خشن و داعش‌گونه‌ای بود که این افراد که توسط رژیم صهیونیستی و توسط آمریکایی‌ها، فتنه‌ای بود که به تعبیر مقام معظم رهبری توسط این دو انجام گرفته بود. علی‌رغم اینکه متأسفانه ما شاهد جان‌باختن تعداد زیادی از حافظان امنیت بودیم و هم تعداد زیادی از رهگذران و مردمی که بی‌گناه توسط این افراد به شهادت رسیدند، اما خب بحمدالله از بعد انتظامی و امنیتی موضوع جمع شد. الان هم که هم در سطح کشور و هم در سطح استان تهران، امنیت کامل بحمدالله برقرار است.

بخواهیم فرض کنیم از آخرین اغتشاش و خسارت‌ها و تلفاتی که شدیدتر بوده... اگر شدیدترین را ۱۰۰ بگیریم، این اخیراً چه نمره‌ای می‌گیرد؟

خیلی بالاتر، بیشترین؛ یعنی سابقه نداشت. اشاره کردم در ابتدای عرایضم، از ابتدای انقلاب سابقه نداشت. هرچند ما دهه ۶۰ اگر حضور ذهن داشته باشید، در سال ۶۰ که منافقین در واقع جنگ مسلحانه شروع کردند، عملیات‌های کوری که انجام می‌دادند، ترور‌های کوری که انجام می‌دادند؛ مردم کوچه و بازار را صرفاً به خاطر ظاهر — کسی چادری بود، کسی محاسن داشت — می‌آمدند و به شهادت می‌رساندند. برخی اتفاقات واقعاً تداعی آن روز‌ها بود که در سال ۶۰ توسط منافقین انجام گرفت. یک بخش هم برمی‌گردد به سیاست‌های آمریکایی‌ها که در سال ۱۳۳۲، یعنی سرنگونی دولت مرحوم مصدق، استفاده از اراذل و اوباش یکی از شیوه‌هایشان بود. ما در این در واقع تجمعات و در این اغتشاشات شاهد بودیم که بخشی قابل توجهی از اراذل و اوباش هم، بالاخره جریان پای کار آمده بود که برخوردی که توسط نیروی انتظامی و دستگاه اطلاعاتی انجام گرفت، این موضوع و این فتنه مهار شد.

شیوه و برخورد حکومت و دولت با این موضوع نسبت به قبل چگونه بود؟ سنگین‌تر از قبل نبود؟

سیاست حاکمیت این است که اعتراضات را ما به رسمیت می‌شناسیم. هرچند اعتراضات الزاماتی دارد و باید مجوز‌های لازم بگیرد. یعنی خویشتن‌داری که حاکمیت، دولت و نظام انجام داد... ما حسابمان را، حساب معترضین را جدا کردیم؛ و این چیز مشخصی است که خود بنده واقعاً در جلسات متعددی که با معترضین داشتم — که عمدتاً بخش بازار و بخش اقتصادی استان بودند — لحاظ کردیم. وزرای محترم، معاون اول محترم، یعنی در سطوح مختلف، وزیر محترم کشور جلسات متعددی داشتیم که بتوانیم صدای معترضین را بشنویم و پیگیری حل مسائل و مشکلات را بکنیم. اما جایی که اغتشاش است، آنجایی که امنیت ملی است، آنجایی که آسیب زدن به اموال مردم است، خط قرمز ماست. حتماً حق همه حکومت‌هاست — و مطالبه مردم از حاکمیت‌ها است — که بتوانند مقابله بکنند با هرگونه ناامنی و اغتشاشی که انجام می‌گیرد.

با این شرایط، فکر می‌کنید که الان شرایط تهران کاملاً امن است؟ برقراری امنیت و احیاناً دستگیری‌ها ادامه دارد یا اینکه موضوع منتفی شده است؟

شرایط کاملاً عادی است. از نظر امنیتی، موضوع در کوتاه‌ترین زمان ممکن سامان یافت. در شب‌های پس از آن، شاهد بودیم حتی آن بخشی از مردم که اعتراضاتی داشتند، در اغتشاشات حضور نیافتند. تعداد اغتشاشگران محدود بود و در حداقل زمان، برخورد قانونی لازم انجام شد. مردم آگاه ایران، با وجود انتقادات اقتصادی، در فراخوان‌های اغتشاش شرکت نکردند؛ چرا که ماهیت این فراخوان‌ها و وابستگی آن به جریان‌های خارجی را می‌شناسند. مردم ایران در طول تاریخ ثابت کرده‌اند که در مقابل تجاوز بیگانگان، متحدانه در کنار حاکمیت می‌ایستند. نمونه آن، حمایت گسترده در جنگ ۱۲ روزه بود. در اغتشاشات اخیر نیز زمانی که مردم احساس کردند ردپای دشمن و عوامل مزدور آن وجود دارد، خط خود را به وضوح جدا کردند.

حتی آن بخشی از مردم که اعتراضاتی داشتند، در اغتشاشات حضور نیافتند. تعداد اغتشاشگران محدود بود و در حداقل زمان، برخورد قانونی لازم انجام شد

برخورد با عوامل اغتشاش چگونه خواهد بود؟

وظیفه دستگاه‌های امنیتی، اطلاعاتی و انتظامی است که افرادی که اخلالگر امنیت عمومی هستند را طبق قانون شناسایی و با آنان برخورد قانونی لازم را انجام دهند. طبیعتا تا هر زمانی که این کار‌ها باشد، پی گیری ادامه دار خواهد بود. این یک الزام قانونی و خواست مردم است.

مسئولان زیاد گفتند که اعتراضات حق مردم است، اما درست در همان زمان به یکباره ایران خودرو محصولاتش را گران رد و یا در حوزه‌های دیگر شاهد گرانی‌های تازه‌ای بودیم. اگر اعتراض بحق بود، چرا دولت در همان روز‌ها در برابر چنین اقدامی، کاری نکرد؟ برخی معتقدند افزایش قیمت‌ها در همان روز‌های اعتراضات می‌توانست به خشم عمومی بیشتری هم دامن بزند. نظر شما چیست؟

حالا این موضوع، اقتصادی است و بگذریم از این. بالاخره یکی از مطالبات اصلی مردم، مسائل اقتصادی و کنترل گرانی است. بخشی از اتفاقات متوجه شرایط جهانی است و کلی است. اما یکی از تصمیمات مهم اخیر، مدیریت ارز ترجیحی بود. برخی از آن به عنوان "حذف ارز ترجیحی" یاد می‌کنند که درست نیست. حذف ارز ترجیحی صورت نگرفته است. آنچه رخ داد، یک اصلاح ساختاری بزرگ و مبارزه با رانت بود. جای تقدیر هم دارد. نظام ارز ترجیحی ۲۸هزار تومانی به مرور زمان به یک رانت بزرگ برای عده‌ای خاص تبدیل شده بود. این افراد ارز ارزان‌قیمت را می‌گرفتند، اما کالای ارزان به دست مردم نمی‌رسید. حلقه‌های فاسد و واسطه‌گر، منافع را به جیب می‌زدند. دولت تصمیم گرفت این رانت را از عده‌ای محدود بگیرد و یارانه را مستقیماً به جیب همه مردم برساند. این کار، سخت بود، در راستای عدالت و مبارزه با فساد بود. آنچه انجام شد، آزادسازی ارز برای شکستن انحصار و رسیدن قیمت‌ها به تعادل واقعی‌تر بود.

آقای سراج، نماینده تهران گفتند که این کار، برخلاف برنامه هفتم بود؟

حالا ایشان نظر شخصی خودشان را گفته‌اند. ما یک سفره بزرگ داشتیم، اما عده‌ای اندک دور ان بودند. اما دولت خواست تا به همه مردم برسد. اینها منافعی داشتند و طبیعی است که وارونه جلوه دهند. انتار دارم رسانه‌ها و مخصوصا تابناک، روی این موضوع کار کنند.

این که قیمت‌ها شرایط جدیدی را تجربه می‌کند، بالاخره بله، ما در یک دوره گذار هستیم. کالا‌های خریداری شده با ارز قدیمی در انبار‌ها موجود است و برخی ممکن است برای کسب سود بیشتر، عرضه را مدیریت کنند. یعنی احتکار کنند. یکی از وظایف مهم ما در استان‌ها، نظارت دقیق بر این دوره گذار است. خوشبختانه اکنون در سامانه‌ای مانند «بازارگاه» وفور کالا‌های اساسی از برنج تا روغن وجود دارد. بیش از ۸۰۰ هزار تن کالا بارگذاری شده و هر تاجری می‌تواند بدون نیاز به رانت خاصی، خرید کند. ما چاره‌ای نداشتیم: یا ادامه رانت و کمبود، یا اصلاح ساختار و آزادسازی. راه دوم را انتخاب کردیم تا فساد را مهار کنیم و منفعت را مستقیماً به مردم برسانیم. امروز همه کاهالای اساسی را داریم و هیچ محدودیتی نداریم.

چشم‌انداز آینده چیست؟

امیدواریم با همراهی مردم و برنامه‌های کنترل و پایش مستمر بازار – هم در سطح استان‌ها توسط استانداران و هم در سطح ملی توسط دستگاه‌های اقتصادی – به آرامش و ثبات در بازار برسیم. دولت مصمم است این مسیر اصلاحی را که در راستای منافع عامه است، با قوت ادامه دهد. شرایط را پایش می‌کنیم و امیدواریم به آرامش برسیم.

گفت و گو از؛ مهدی محمدی کلاسر