مدیر ارشد اسبق آژانس بین المللی انرژی اتمی در گفت‌و‌گو با تابناک

ایران «غنی سازی صفر» و «کاهش برد موشک» را بپذیرد، شبیه عراق می‌شود!/ یک بمب عمل نکرده در نطنز وجود دارد؟/ ایران به میانجیگری ترکیه اعتماد دارد

«طارق رئوف» معتقد است اسرائیل حداکثر می‌تواند در برابر رگباری حدود ۷۰۰ موشک ایرانی دفاع کند، اما ایران قادر است رگبار‌هایی بیش از ۷۰۰ موشک شلیک کند؛ از همین رو نتانیاهو اکنون خواهان حملهٔ آمریکا نیست.

کد خبر: ۱۳۵۵۴۲۷

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۲:۳۹

رئیس سابق بخش شفاف سازی آژانس بین المللی انرژی اتمی می‌گوید: ترکیه به عنوان میانجی مذاکرات ایران و آمریکا انتخاب شده، چون ظاهراً تهران به آنها اعتماد دارد.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، وبگاه آکسیوس مدعی شده وزیر خارجه ایران عباس عراقچی و نماینده ویژه دولت آمریکا استیون ویتکاف روز جمعه قرار است در استانبول دیدار کنند.

پس از این خبر، رسانه‌های ترکیه اعلام کردند که نشست هسته‌ای بین ایران و ترکیه با حضور استیو ویتکاف و سید عباس عراقچی روز جمعه در استانبول برگزار می‌شود.

بر اساس گزارش این رسانه‌ها، روز جمعه کاخ دلما باغچه استانبول میزبان این نشست است که در آن هاکان فیدان وزیر خارجه ترکیه نیز حضور دارد و به ریاست رجب طیب اردوغان رئیس جمهور این کشور آغاز خواهد شد.

همچنین یک مقام ارشد دیپلماتیک به رویترز خبر داد که انتظار می‌رود برخی کشور‌های منطقه مانند مصر، عربستان سعودی، امارات و عمان در نشست استانبول میان ویتکاف و عراقچی حضور یابند.

در این راستا، نشریه انگلیسی «فایننشال‌تایمز» روز دوشنبه خبر داد که مذاکرات میان واشنگتن و تهران در مرحله نخست محدود به «برنامه هسته‌ای» خواهد بود.

مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران طی روز‌های اخیر صراحتا اعلام کرده‌اند که هرگونه مذاکره میان ایران و آمریکا تنها درباره «برنامه هسته‌ای» صلح‌آمیز ایران خواهد بود و اجازه مطرح شدن هیچ موضوع دیگری در مذاکرات را نخواهد داد.

فایننشال‌تایمز به نقل از دیپلمات‌ها گفته که در مذاکرات روز جمعه بین تهران و واشنگتن، زرادخانه موشک‌های بالستیک ایران به هیچ وجه مطرح نخواهد شد.

از طرف دیگر، یک مقام مسئول در وزارت امور خارجه ایران به خبرگزاری رویترز گفته است: «تهران آماده نشان دادن انعطاف در خصوص غنی‌سازی اورانیوم از جمله تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده با درصد بالاست.

این در حالی است که علی باقری معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد که مسئولان ایرانی بنایی بر انتقال مواد غنی‌شده هسته‌ای به هیچ کشوری ندارند و مذاکرات اصلاً حول چنین امری نیست.

در خصوص این موضوع خبرنگار تابناک گفتگویی با «طارق رئوف» رئیس سابق بخش امنیت سیاسی و شفاف سازی آژانس بین المللی انرژی اتمی انجام داده که در ادامه می‌آید.

«رئوف» مشاور پیشین هسته‌ای هیات کانادا و در حال حاضر رئیس برنامه خلع سلاح، کنترل سلاح و عدم اشاعه موسسه صلح استکهلم (سیپری) است.

*ترکیه در مقام میانجی میان ایران و آمریکا عمل کرده و قرار است مذاکرات تهران و واشنگتن از روز جمعه در استانبول ترکیه برگزار شود. چرا آمریکا دیپلماسی را ترجیح داد؟

پس از لاف‌زنی‌های اولیه‌اش دربارهٔ حمله به ایران، تهران واکنش نشان داد و به تلافی گسترده علیه اسرائیل تهدید کرد. شواهد نشان می‌دهد هرگاه کسانی که ترامپ تهدیدشان می‌کند محکم بایستند و عقب نروند، او عقب‌نشینی می‌کند.

نتانیاهو اکنون می‌داند که موشک‌های ایرانی می‌توانند از سامانه‌های «گنبد آهنین» و «فلاخن داوود» عبور کنند، و این خودِ او بود که در ژوئن ۲۰۲۵ با ترامپ تماس گرفت تا آتش‌بس بگیرد؛ زمانی که اسرائیل در حال تمام کردن موشک‌های رهگیرش بود و موشک‌های ایرانی به اهدافشان اصابت می‌کردند.

علاوه بر این، ایالات متحده بیش از ۲۵ درصد از رهگیر‌های «سامانهٔ تاد» خود را مصرف کرده بود. اکنون ایران آماده است؛ برخلاف ژوئن ۲۰۲۵.

اسرائیل حداکثر می‌تواند در برابر رگباری حدود ۷۰۰ موشک ایرانی دفاع کند، اما ایران قادر است رگبار‌هایی بیش از ۷۰۰ موشک شلیک کند؛ از همین رو نتانیاهو اکنون خواهان حملهٔ آمریکا نیست.

همین وضعیت دربارهٔ کشور‌های شورای همکاری خلیج فارس (GCC) نیز صدق می‌کند؛ بنابراین بازدارندگی ایران کار می‌کند. با این حال، همان‌طور که می‌دانیم، ایران در همهٔ سطوح پر از خائنان و عوامل آمریکا/اسرائیل است؛ از این رو در برابر یک حملهٔ غافلگیرانهٔ دیگر و «ضربهٔ قطع سر» آسیب‌پذیر است.

*علاوه بر ترکیه کشور‌های دیگری نیز در خلال افزایش تنش میان ایران و آمریکا برای میانجیگری اعلام آمادگی کردند. چرا ترکیه به عنوان میانجی انتخاب شد؟

به‌نظر من ترکیه انتخاب شده، چون ظاهراً ایران به آنها اعتماد دارد.

*اعلام شده که احتمالا اورانیوم غنی شده ایران به روسیه منتقل شود و مسکو در این زمینه ابراز آمادگی نیز کرده بود. برخی نمایندگان مجلس ایران نیز اعلام کرده بودند احتمالا در سفر علی لاریجانی به روسیه توافقی در مورد انتقال اورانیوم غنی شده ایران به روسیه شکل گرفته است. با این وجود علی باقری کنی معاون لاریجانی اعلام کرد که مسئولان ایرانی بنایی بر انتقال مواد غنی‌شده هسته‌ای به هیچ کشوری ندارند و مذاکرات اصلاً حول چنین امری نیست. آیا آمریکا ممکن است با چنین موضوعی موافقت کند؟

پرسش این است اورانیوم با غنای ۲۰ و ۶۰ درصدی کجاست؟ اگر در نطنز و فردو باشد، به‌احتمال زیاد سیلندرها/ظرف‌ها نابود یا آسیب دیده‌اند یا سالم مانده‌اند؟ آژانس چگونه تراز مواد هسته‌ای را بازسازی خواهد کرد اگر برخی یا همهٔ سیلندر‌ها آسیب دیده یا نابود شده باشند، در حالی که UF۶ به‌شکل پودر با آوار مخلوط شده و بازیابی آن بسیار دشوار ـ اگر نگوییم ناممکن ـ خواهد بود؟

رویکرد عملی این است که فردو در محل پلمب شود و انواع سامانه‌های پایش و اقدامات پادمان/مهار و نظارت (C/S) نصب گردد؛ شاید همین کار دربارهٔ نطنز هم انجام شود.

ایران باید داده‌های معتبری دربارهٔ مقدار و ترکیب ایزوتوپی موادی که در محلِ سایت‌های تخریب‌شده پلمب می‌شوند ارائه دهد.

ناآگاهان فنی برای بازگشت سانتریفیوژ‌ها به سایت‌های بمباران‌شده جار می‌زنند، که کاری غیرعملی و دشوار است.

یک «نفوذگر مهمات عظیم» که بر نطنز انداخته شد منفجر نشد و بیش از ۲۰۰۰ کیلوگرم مواد منفجرهٔ قوی آن ممکن است در وضعیتی ناپایدار باشد و اگر دستکاری شود منفجر گردد؟

* «هاکان فیدان» وزیر خارجه ترکیه در نشست روز جمعه با همتای ایرانی خود گفته بود که مذاکرات احتمالی در مورد موضوعات مختلف و به صورت «موضوع به موضوع» (گام به گام) است. «فایننشال‌تایمز» نیز روز دوشنبه خبر داد که مذاکرات میان واشنگتن و تهران در مرحله نخست محدود به «برنامه هسته‌ای» خواهد بود. گام به گام بودن مذاکرات چقدر شانس موفقیت آنرا افزایش می‌دهد؟ آیا در زمینه هسته‌ای پیش شرط «غنی سازی صفر» مطرح توسط آمریکا قابل حل خواهد بود؟

اگر ایران به «غنی‌سازی صفر» تسلیم شود و با محدودیت‌های موشکی از جمله حداکثر برد ۵۰۰ کیلومتر موافقت کند، کارش تمام است.

این الگو از قطعنامهٔ ۹۸۷ شورای امنیت سازمان ملل در سال ۱۹۹۱ علیه عراق می‌آید که موشک‌های عراق را به بردی بیش از ۱۵۰ کیلومتر محدود کرد.

نتیجهٔ چنین وضعی برتری کامل نظامی اسرائیل و مصونیت آن از هرگونه ضربه خواهد بود، در حالی که ایران و کشور‌های عربی قادر به دفاع از خود نخواهند بود.

ترامپ در اینجا در حال منتقل کردن دستورکار نتانیاهو است. با توجه به خسارت‌های واردشده به نطنز، فردو و اصفهان، بازسازی توان غنی‌سازی ایران ۵ سال یا بیشتر زمان خواهد برد.

ترامپ سه سال دیگر در قدرت است. همان‌طور که پوتین ترامپ را سرِ کار می‌گذارد، شاید ایران هم بتواند همین کار را بکند و با ترامپ معامله‌ای انجام دهد: سرمایه‌گذاری در ایران، ساخت «برج ترامپ» و یک اقامتگاه تفریحی-گردشگری (ریزورت) در جزیرهٔ کیش، و ورود به حوزهٔ رمزارز‌ها با داماد ترامپ؛ یعنی به او فرصت پول درآوردن بدهد.