شاگرد اول تعهد ارزی؛ هم‌گام با منافع ملی؛ از تعهد ارزی تا ثبات اقتصادی

صنعت پتروشیمی در سال‌های اخیر و در شرایطی که اقتصاد ایران با محدودیت‌های ارزی، نوسانات بازار ارز و ضرورت تقویت صادرات غیرنفتی روبرو بوده، به یکی از ستون‌های اصلی تأمین ارز کشور تبدیل شده است.

کد خبر: ۱۳۵۵۳۱۱

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۱:۰۱

این صنعت با تکیه بر مزیت‌های نسبی همچون دسترسی به خوراک، زیرساخت‌های گسترده و بازارهای صادراتی متنوع، سهم قابل توجهی در بازگشت ارز حاصل از صادرات و تقویت ثبات اقتصادی ایفا می‌کند. از همین رو، میزان پایبندی شرکت‌های پتروشیمی به ایفای تعهدات ارزی، امروز به یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد بنگاه‌های بزرگ اقتصادی کشور بدل شده و نقشی فراتر از یک الزام قانونی، یعنی یک مسئولیت ملی پیدا کرده است.

در همین راستا، احمد مهدوی‌ابهری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی درباره عملکرد مطلوب این صنعت اعلام کرده است: تاکنون بیش از ۹۸ درصد تعهدات ارزی صنعت پتروشیمی در سال 1404 رفع شده است. به گفته او، در 6 ماه نخست امسال ۲۶ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی انجام شده که ۱۰ میلیارد دلار آن به کشور بازگشته و ۵ میلیارد دلار از این رقم متعلق به صنعت پتروشیمی بوده است؛ آماری که سهم بالای این صنعت را در تأمین ارز کشور نشان می‌دهد.

دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی همچنین با بیان اینکه در ۹ ماهه امسال ۶.۷ میلیارد دلار ارز از سوی پتروشیمی‌ها به مرکز مبادله ارز و طلای ایران عرضه شده و حدود ۲ میلیارد دلار نیز ازسوی خود شرکت‌ها مصرف شده است، تأکید کرده است: از دهه ۱۳۹۰ تاکنون این صنعت بیش از ۱۷۰ میلیارد دلار صادرات داشته و کمتر از یک‌صدم درصد از این رقم دچار عدم بازگشت ارز شده است. این آمار، صنعت پتروشیمی ایران را به یکی از خوش‌حساب‌ترین و قابل اعتمادترین بخش‌های اقتصادی کشور تبدیل کرده و نشان می‌دهد که بنگاه‌های بزرگ این حوزه، شایسته حمایت هوشمندانه و سیاست‌گذاری پایدار هستند.

شاگرد اول شفافیت و ایفای تعهدات ارزی
در این میان، شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس به‌عنوان بزرگ‌ترین هلدینگ پتروشیمی کشور، بار دیگر جایگاه پیشتاز خود را در ایفای مسئولیت‌های ملی به نمایش گذاشته است. این هلدینگ که بیش از ۴۰ درصد از کل ظرفیت تولید صنعت پتروشیمی ایران را در اختیار دارد، توانسته است با عملکردی شفاف، منظم و قابل اتکا تعهدات ارزی خود را به‌طور کامل ایفا کند و الگویی موفق برای سایر صنایع صادرات‌محور کشور باشد.

بر اساس اظهارات محمد شریعتمداری، مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس، گزارش‌های حسابرسی‌شده نشان می‌دهد که این هلدینگ در سال ۱۴۰۳ معادل ۱۰۲ درصد و در سال ۱۴۰۴ معادل ۹۸ درصد تعهدات ارزی خود را تاکنون رفع کرده است؛ آماری که به‌روشنی بیانگر تعهد جدی این مجموعه به سیاست‌های ارزی کشور و نقش‌آفرینی مؤثر آن در ثبات بازار ارز است. او تأکید کرده است که هلدینگ خلیج فارس نه‌تنها در ایفای تعهدات کوتاهی نداشته بلکه در برخی دوره‌ها بیش از مقدار تعهد خود نیز ارز به چرخه اقتصادی کشور بازگردانده است.
طبق اعلام مدیرعامل این گروه، هلدینگ خلیج فارس در سال ۱۴۰۳ بیش از ۳ میلیارد و ۳۸۴ میلیون دلار ارز در سامانه نیما عرضه کرده است؛ رقمی قابل توجه که سهم بزرگی از ارز مورد نیاز کشور را تأمین کرده و جایگاه این هلدینگ را به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین بازیگران بازار ارز غیرنفتی تثبیت می‌کند. همچنین در سال ۱۴۰۴ تا نیمه دی‌ماه، مجموع منابع ارزی این هلدینگ به بیش از ۳ میلیارد و ۷۲۱ میلیون دلار رسیده که از این میزان بیش از ۲ میلیارد و ۲۷۵ میلیون دلار در مرکز مبادله ارز و طلای ایران عرضه شده است. این ارقام بیانگر تداوم روند مثبت بازگشت ارز و پایبندی عملی به مقررات ارزی کشور است.

عملکرد ارزی هلدینگ خلیج فارس تنها به عرضه ارز در مرکز مبادله ارز و طلای ایران محدود نمی‌شود، بلکه مدیریت بهینه منابع ارزی و مصرف هدفمند آن نیز بخش مهمی از این کارنامه موفق را تشکیل می‌دهد. شریعتمداری در این‌باره تصریح کرده است که از مجموع منابع ارزی بیش از ۴ میلیارد و ۷۴۳ میلیون دلاری این گروه در سال ۱۴۰۳، حدود ۴۴2 میلیون دلار صرف خرید مواد اولیه، قطعات و کاتالیست شده و بیش از ۷۴۳ میلیون دلار نیز به هزینه‌های لجستیکی اختصاص یافته است. افزون بر این، بیش از ۶۲ میلیون دلار از منابع ارزی برای تسویه مطالبات بانکی مورد استفاده قرار گرفته که نشان‌دهنده انضباط مالی و برنامه‌ریزی دقیق در مصرف ارز است.

به گفته او، به دلیل جاری بودن فرآیندهای انتقال ارز، بخشی از منابع ارزی از سال‌های قبل به دوره‌های بعد منتقل شده است؛ به‌گونه‌ای که بیش از ۲۲۰ میلیون دلار از سال ۱۴۰۲ به ۱۴۰۳ و بیش از ۱۱۱ میلیون دلار از سال ۱۴۰۳ به ۱۴۰۴ انتقال یافته است. این روند نشان می‌دهد که مدیریت ارزی در این هلدینگ نه مقطعی، بلکه در چارچوب یک فرآیند مستمر، حساب‌شده و شفاف انجام می‌شود.

عملکردی باثبات
نگاهی به عملکرد بلندمدت «فارس» نیز گواهی بر ثبات و قابل اتکا بودن این مجموعه است. این شرکت از سال ۱۳۹۷ تاکنون به تمامی تعهدات ارزی خود عمل کرده و هم‌اکنون نیز از مجموع درآمدهای سال ۱۴۰۴، حدود ۱۵۴ میلیون دلار ارز نزد بانک‌ها و بیش از ۱۳۵ میلیون دلار ارز آماده عرضه در مرکز مبادله ارز و طلای ایران دارد. چنین عملکردی، هلدینگ خلیج فارس را به یکی از مطمئن‌ترین منابع تأمین ارز کشور تبدیل کرده است.

اهمیت این دستاورد زمانی دوچندان می‌شود که جایگاه هلدینگ خلیج فارس در صنعت پتروشیمی ایران مورد توجه قرار گیرد. این هلدینگ با در اختیار داشتن بیش از ۴۰ درصد ظرفیت تولید صنعت پتروشیمی کشور، نقشی کلیدی در صادرات غیرنفتی، تأمین ارز و ایجاد ارزش افزوده برای اقتصاد ملی ایفا می‌کند و بخش قابل توجهی از عملکرد ارزی صنعت پتروشیمی ایران، مرهون فعالیت شرکت‌های زیرمجموعه آن است.
در مجموع، عملکرد ارزی هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس نشان می‌دهد که این مجموعه نه‌تنها بزرگ‌ترین هلدینگ پتروشیمی کشور از نظر ظرفیت و تولید است، بلکه در حوزه شفافیت مالی، بازگشت ارز و ایفای تعهدات ملی نیز در جایگاه «شاگرد اول» صنعت قرار دارد؛ رویکردی که تداوم آن می‌تواند به تقویت اعتماد سیاست‌گذاران، ثبات اقتصادی و بهره‌برداری بهینه از مزیت‌های راهبردی کشور منجر شود.

حرکت صنعت پتروشیمی هم‌گام با منافع ملی
صنعت پتروشیمی ایران، امروز نه تنها به‌عنوان یک قطب تولید و صادرات، بلکه به‌عنوان موتور محرک اقتصاد مقاومتی و تأمین‌کننده پایدار ارز ملی در نقشه راه توسعه کشور ایستاده است. عملکرد مستند و شفاف این صنعت؛ به‌ویژه در هلدینگ خلیج‌فارس به‌عنوان نماد بزرگ آن نشان می‌دهد که صنایع بزرگ می‌توانند هم‌گام با منافع ملی حرکت کنند و در شرایط پیچیده اقتصادی، به‌جای تبدیل شدن به حلقه‌ای آسیب‌پذیر، به عاملی برای ثبات و اطمینان تبدیل شوند.

در دنیایی که اقتصادها بر پایه مزیت‌های رقابتی و وفاداری به تعهدات شکل می‌گیرند، پتروشیمی ایران با بیش از ۱۷۰ میلیارد دلار صادرات در یک دهه و نرخ بازگشت ارزی نزدیک به ۱۰۰درصد، الگویی عملی از توانمندی داخلی و تعهدپذیری بین‌المللی ارائه کرده است. این دستاورد، تصویری روشن از آینده‌ای ترسیم می‌کند که در آن صنایع مادر، با عبور از رویکردهای انفعالی، در خط مقدم تأمین امنیت اقتصادی و خلق ارزش افزوده پایدار قدم برمی‌دارند.

تداوم این مسیر، مستلزم هوشمندی سیاست‌گذاران در حفظ فضای با ثبات، شفاف و مشوق تولید و نیز پایداری مدیران صنعت در تعهد به بازگشت ارز و شفاف‌سازی مالی است. اگر این چرخه اعتماد و عملکرد به درستی حفظ شود، صنعت پتروشیمی نه فقط یک منبع درآمد ارزی، که پایه‌ای محکم برای جهش تولید، اشتغال‌آفرینی و اقتدار اقتصادی ایران در منطقه و جهان خواهد بود.