تابناک گزارش می‌دهد

ترسیم شیوه مذاکراتی ایران و آمریکا در دیدار «عراقچی» و «فیدان»؛ «گام به گام» با «چارچوب مشخص»

وزرای خارجه ایران و ترکیه در کنفرانس خبری مشترک ابعادی از مذاکره احتمالی ایران و آمریکا را مشخص کردند.

کد خبر: ۱۳۵۴۶۲۶

تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۷:۲۳

وزیر خارجه ایران می‌گوید: هنوز برنامه‌ای برای دیدار ما و آمریکایی‌ها تنظیم نشده است. ما برای مذاکرات منصفانه و عادلانه آماده هستیم، اما مقدماتی باید در این خصوص انجام بگیرد؛ در مورد شکل، محل و موضوع گفت‌وگوها. امروز صحبت‌های خوبی در ین خصوص با آقای فیدان داشتیم و ما به این مشورت‌ها با دوستان خود در منطقه ادامه می‌دهیم و امیدوارم بتوانیم به‌زودی به یک چارچوب مشخصی که بتواند یک مذاکرات شرافتمندانه را تضمین کند، برسیم.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، «هاکان فیدان» و «سید عباس عراقچی» وزیران امور خارجه ایران و ترکیه روز جمعه و پس از گفت‌و‌گو با یکدیگر در استانبول، در یک کنفرانس خبری مشترک شرکت کردند.

عراقچی در این کنفرانس خبری درباره نقش ترکیه در کاهش تنش نیز گفت: سفر من از قبل برنامه‌ریزی شده بود و در پاسخ به سفر جناب فیدان به تهران بود. ما و ترکیه مشورت‌های مستمر داریم. ظرف هفته گذشته شاید هر شب با هم صحبت کردیم و برای دیدگاه‌های دوستان خود در ترکیه ارزش قائل هستیم و از پیشنهاد‌های آنها برای کمک به دیپلماسی در شرایط پیچیده کنونی تشکر می‌کنیم. در صورتی که لازم باشد، حتما با هم همکاری خواهیم کرد. ترکیه دوست و همسایه ماست و همسایگان ما در اولویت ما هستند.

ایران آماده ورود مجدد به مذاکرات هسته‌ای است

عراقچی درباره مذاکرات نیز گفت: جمهوری اسلامی ایران آماده ورود مجدد به مذاکرات هسته‌ای است؛ اگر این مذاکرات عادلانه و منصفانه باشد. ایران هیچ‌گاه به دنبال سلاح‌های هسته‌ای نبوده و این سلاح‌ها هیچ جایگاهی در محاسبات امنیتی ما ندارند. ما آماده اعتمادسازی در خصوص در خصوص صلح آمیز بودن برنامه هسته‌ای خودمان همواره بوده‌ایم در گذشته و الان هم هستیم. ما آماده ورود به مذاکرات هستیم، اگر این مذاکرات از موضع برابر و بر اساس منافع متقابل و با احترام متقابل همراه باشد و اگر مذاکرات به صورت عادلانه و منصفانه باشد.

وزیر خارجه ایران تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره موضعی مسئولانه نسبت به بهره‌گیری از ابزار دیپلماسی برای تامین منافع ملی ایران و صیانت از صلح و ثبات منطقه داشته است. تجربه‌های پیشین نشان دهنده عدم صداقت و حسن نیت آمریکا در بحث مذاکره بوده است. با این حال ایران آماده مشارکت در هر روند دیپلماتیکی است که معنادار، منطقی و منصفانه باشد و منافع و نگرانی‌های مشروع و قانونی ما در آن لحاظ شود.

او همچنین خبر داد: در مورد مذاکره باید بگویم دولت آمریکا توسط واسطه‌های مختلف بار‌ها از ما درخواست مذاکره کرده و این درخواست خودشان را مرتب تکرار می‌کنند. جمهوری اسلامی ایران برای مذاکره هیچ مشکلی ندارد ولی مذاکره در سایه تهدید نمی‌تواند شکل بگیرد. حتما باید تهدیدات خودشان را کنار بگذارند و رویکرد خودشان را برای یک مذاکره عادلانه و منصفانه، همانطوری که آقای ترامپ در پست خودشان گفتند عوض کنند. اگر برای چنین مذاکره‌ای آمادگی داشته باشند و تهدیدات را کنار بگذارند جمهوری اسلامی ایران هیچگاه دیپلماسی را کنار نگذاشته و نخواهد گذاشت.

او درباره احتمال گفت‌و‌گو میان مقامات ایران و آمریکا نیز گفت: هنوز برنامه‌ای برای دیدار ما و آمریکایی‌ها تنظیم نشده است. ما برای مذاکرات منصفانه و عادلانه آماده هستیم، اما مقدماتی باید در این خصوص انجام بگیرد؛ در مورد شکل، محل و موضوع گفت‌وگوها. امروز صحبت‌های خوبی در ین خصوص با آقای فیدان داشتیم و ما به این مشورت‌ها با دوستان خود در منطقه ادامه می‌دهیم و امیدوارم بتوانیم به‌زودی به یک چارچوب مشخصی که بتواند یک مذاکرات شرافتمندانه را تضمین کند، برسیم.

ایران برای مذاکره و جنگ آماده است

وزیر خارجه ایران درباره تهدیدات آمریکا هم گفت: ایران همان‌طور که برای مذاکره آمادگی دارد، برای جنگ هم آماده است. ما از قبل از جنگ ۱۲ روزه آماده هستیم. همان‌طور که در آن زمان با قدرت به نیرو‌های تجاوزگر پاسخ دادیم، این بار نیز به همان شکل خواهد بود. این بار به دلیل ورود مستقیم آمریکا، شرایط با جنگ گذشته تفاوت زیادی خواهد داشت و متاسفانه ممکن است از محدوه یک جنگ دوجانبه فراتر برود. این خاصیت شرایط موجود است. همان‌طور که قبلا گفتم، امیدوارم عقلانیت حاکم شود و کسانی که به دنبال کشیدن منطقه به یک جنگ تمام‌عیار هستند، در اهداف خود ناموفق بمانند.

مذاکره با دیکته‌کردن تفاوت دارد

عراقچی درباره شروط آمریکایی‌ها درباره مذاکره و اینکه آنها موارد فراهسته‌ای را در این خصوص مطرح کرده‌اند، گفت: خیلی روشن است که مذاکره با دیکته‌کردن تفاوت دارد. نتایج مذاکره در میز مذاکره روشن می‌شود نه قبل از آن. اگر یک طرف بخواهد خواسته‌های خود را از قبل تحمیل کند، این مذاکره نیست و ایران وارد چنین مذاکراتی نمی‌شود. مذاکراتی که همراه با تهدید باشد، مذاکره نیست و ما وارد چنین مذاکراتی نمی‌شویم. باید قاطعانه بگویم توانمندی دفاعی ایران و موشک‌های ایران هرگز موضوع هیچ مذاکره‌ای نخواهد بود. هیچ کشوری آماده نیست درباره امنیت و دفاع خود با کسی مصالحه کند. امنیت مردم ایران به هیچ‌کس مربوط نیست و توانمندی‌های دفاعی خود را به هر میزان که برای دفاع از کشور لازم باشد، حفظ خواهیم کرد و گسترش خواهیم داد.

او با بیان اینکه «ایران و ترکیه با هم اتفاق نظر داریم که تحولات منطقه‌ای به دلیل مداخلات نامشروع برخی قدرت‌های فرامنطقه‌ای در مسیر خطرناکی در حال حرکت است»، گفت: رژیم اسرائیل با دسیسه‌های شوم و متعدد به دنبال کشاندن دیگران به سمت جنگ و تضعیف و تجزیه کشور‌های منطقه و تداوم توسعه طلبی و فزون‌خواهی‌های خودش است. این درک مشترک در منطقه وجود دارد که سیطره‌طلبی و جنگ افروزی رژیم صهیونیستی هیچ حد و مرزی ندارد و همه ملت‌های منطقه را موضوع طمع ورزی خود می‌داند. برای مقابله با این تهدیدات مشترک که با حمایت نامحدود دولت آمریکا و برخی دیگر از دولت‌های غربی صورت می‌گیرد، کشور‌های اسلامی و کشور‌های منطقه باید هماهنگ عمل کنند.

عراقچی درباره دیدار با همتای ترکیه‌ای خود نیز گفت: در دیدار با برادرم آقای فیدان در خصوص خطرات هرگونه تنش جدید و تاثیرات مخرب آن بر امنیت و ثبات کل منطقه گفت‌و‌گو کردیم. ما معتقدیم امنیت هر یک از کشور‌های منطقه امنیت کل منطقه است و ناامنی و جنگ به معنی جنگ در کل منطقه خواهد بود. ما از هرگونه ابتکار عملی که باعث حفظ صلح و ثبات در منطقه، کاهش تنش‌ها و خنثی نمودن توطئه‌های شوم صهیونیستی باشد، استقبال می‌کنیم.

ترکیه آماده حمایت از حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مسائل ایران و آمریکاست

در این کنفرانس خبری «هاکان فیدان» وزیر خارجه ترکیه با اشاره به تماس تلفنی «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور ترکیه با همتای ایرانی خود و پیشنهاد میانجی‌گری در خصوص حل مسائل ایران و آمریکا تصریح کرد: از سرگیری مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده در فضای سازنده از منظر کاهش تنش‌های منطقه اهمیت حیاتی دارد. این مذاکرات همزمان زمینه‌ساز رفع تحریم‌های اعمال شده علیه ایران و ادغام این کشور در نظام اقتصادی بین‌المللی خواهد بود. این گام‌ها برای همه طرف‌ها دستاورد‌های مهمی به همراه خواهد داشت و در شرایط کنونی عادی‌سازی روابط در چارچوب یک توافق جدید ضروری به نظر می‌رسد.

فیدان در ادامه تاکید کرد: ترکیه آمادگی دارد تا برای حل و فصل مسالمت‌آمیز مسائل، هرگونه حمایت لازم را ارائه دهد.

وی افزود: از سوی دیگر، ما شاهد تلاش اسرائیل برای متقاعد کردن ایالات متحده به انجام حمله نظامی علیه ایران هستیم. این تلاش‌های اسرائیل پتانسیل آسیب جدی به ثبات شکننده منطقه را دارد. امیدواریم ایالات متحده اجازه بروز چنین وضعیتی را ندهد. اسرائیل باید سیاست‌های بی‌ثبات‌کننده خود در منطقه را متوقف کند.

وزیر خارجه ترکیه گفت: دیروز با ویتکاف گفت‌و‌گو کردم. با آمریکایی‌ها دوباره گفت‌و‌گو خواهیم کرد. امیدوارم بتوانیم به یک راه‌حل مشترک برسیم.

دیپلمات ارشد ترکیه تصریح کرد: «ما در هر فرصتی به همتایان خود گفته‌ایم که با هرگونه مداخله نظامی علیه ایران مخالف هستیم. امیدواریم مسائل داخلی ایران بدون هرگونه دخالت خارجی و به‌صورت مسالمت‌آمیز توسط مردم ایران حل‌وفصل شود.»

«فیدان» همچنین با اشاره به موارد اختلافی گوناگون میان ایران و آمریکا گفت که مسائل باید به صورت مجزا مورد حل و فصل قرار گیرد.

اسرائیل به دنبال کشاندن آمریکا به جنگ با ایران است

وی در ادامه با بیان اینکه بار دیگر تأکید کردم که ترکیه آمادگی دارد برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مسائل، هرگونه حمایت لازم را ارائه دهد، گفت: از سوی دیگر، مشاهده می‌کنیم که اسرائیل در تلاش است ایالات متحده را به انجام حمله نظامی علیه ایران متقاعد کند. این تلاش‌های اسرائیل این پتانسیل را دارد که به ثبات شکننده منطقه آسیب جدی وارد کند. امیدواریم ایالات متحده با تدبیر و عقلانیت عمل کرده و اجازه بروز چنین وضعیتی را ندهد. اسرائیل باید به سیاست‌های بی‌ثبات‌کننده خود در منطقه پایان دهد.

وی با اشاره به فشار‌های رژیم صهیونیستی و تحرکات ضد ایرانی این رژیم تاکید کرد که امیدواریم ایالات متحده با تدبیر اقدام کند.

به گزارش تابناک، از سوی دیگر و هم زمان با حضور عراقچی در ترکیه، رؤسای جمهور دو کشور ایران و ترکیه در گفتگویی تلفنی درباره روابط دوجانبه ترکیه و ایران و تشدید تنش‌های نظامی در منطقه گفت‌و‌گو کردند. اردوغان در جریان این تماس بر تمایل ترکیه برای میانجیگری میان تهران و واشنگتن تأکید کرده و افزوده است که «ترکیه آماده است نقش تسهیل‌کننده‌ای میان ایران و ایالات متحده برای کاهش تنش‌ها و حل‌وفصل مسائل ایفا کند.»

مرور سخنان عراقچی و فیدان در خصوص مذاکرات ایران و آمریکا حاوی چند نکته است:

۱-ترکیه موضوع مذاکرات ایران و آمریکا را بخشی از امنیت منطقه‌ای می‌داند. بر این اساس تشدید تنش میان ایران و آمریکا از دید آنکارا محدود به مرز‌های ایران نخواهد ماند. عراقچی در کنفرانس خبری هم بار دیگر بر این نکته تاکید کرد.

۲-ترکیه تشدید تنش میان ایران و آمریکا/ اسرائیل را به ضرر خود در منطقه می‌داند. ترکیه نیز مانند عربستان و مصر تضعیف ایران را از حیث موازنه قوای منطقه به سود اسرائیل و به ضرر خود می‌دانند. این کشور‌ها نگران توسعه طلبی اسرائیل و نظم اسرائیل محور در منطقه که دستور کار آن تجزیه کشور‌های منطقه است، هستند. این نگرانی وجود دارد این تهدیدات متوجه کشورهایی، چون ترکیه و عربستان شود.

۳-برای ترکیه همراهی ایران در پرونده‌های منطقه‌ای، چون سوریه و غزه و عراق حائز اهمیت است. بر این اساس ایران با تاکید بر ضرورت حفظ یکپارچگی در سوریه و حمایت از دولت فراگیر در این کشور ضمن اعلام موضع رسمی ایران، همسویی نسبی با آنکارا را در این زمینه اعلام کرد. قید «حکومت فراگیر» در بیان موضع ایران توسط عراقچی البته حمایت مشروط از روند سیاسی سوریه را نشان می‌دهد.

۴-بر اساس سخنان عراقچی، ایران از میانجیگری ترکیه در خصوص مذاکرات با آمریکا حمایت کامل می‌کند.

۵-مذاکرات ایران و آمریکا با میانجیگری ترکیه از فاز ابتدایی خارج شده و احتمالا وارد ساز و کار تعیین چارچوب مذاکراتی (محور‌های مذاکرات، زمان و مکان و ...) خواهد شد. طبق سخنان «فیدان» این مذاکرات «مرحله به مرحله» خواهد بود و موضوعات مختلفی را در بر خواهد گرفت و هر موضوع به صورت مجزا مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

۶-علیرغم اعلام به عنوان پیش شرط توسط آمریکا، ورود این مذاکرات به موضوع موشکی منتفی است. عراقچی اعلام کرد این موضوع در دستور کار نخواهد بود.

۷-با توجه به سخنان اخیر ترامپ در خصوص مذاکره در جریان با مقامات ایرانی و تاکید بر ادامه این روند در روز‌های آینده، به نظر می‌رسد طرفین فعلا شانسی به دیپلماسی داده‌اند.