فداحسین مالکی در گفتگوی تفصیلی با تابناک:

دولت پاسخگوی خواسته صنفی بازاریان و مطالبات مردم باشد/هماهنگی با سیاست‌های ترامپ دشوار است/افسارگسیختگی در بازار ارز قابل قبول نیست

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی تاکید کرد که دولت باید هر چه سریع تر به خواسته های صنفی بازاریان و همچنین مطالبات مردم رسیدگی و به افسارگسیختگی در بازار ارز رسیدگی کند.

کد خبر: ۱۳۴۹۱۵۸

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۴ - ۱۸:۰۷

درپی تحولات اخیر منطقه‌ای و بین‌المللی، از جمله بحث‌های مطرح‌شده درباره احتمال ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا، مسائل مربوط به اتباع خارجی، روابط ایران با کشورهای همسایه به‌ویژه پاکستان، و همچنین ارزیابی سطح آمادگی کشور در برابر تهدیدات آمریکا و رژیم صهیونیستی، فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم زاهدان، در گفت‌وگوی با تابناک به تشریح مواضع جمهوری اسلامی ایران پرداخت.

وی در این مصاحبه با اشاره به تجربه‌های گذشته در مذاکرات، تحولات پس از جنگ ۱۲ روزه، و ضرورت توجه همزمان به تقویت توان دفاعی و مطالبات اقتصادی و معیشتی مردم، دیدگاه‌های خود را در خصوص مهم‌ترین چالش‌ها و اولویت‌های پیش‌روی کشور بیان کرد.

گفتگوی تابناک با دکتر فداحسین مالکی نماینده مردم زاهدان در مجلس دوازدهم را با هم می‌خوانیم.

{$sepehr_media_2197057_700_400}

تابناک: نخست‌وزیر عراق اخیراً در مصاحبه اعلام کرده که بغداد در تلاش است زمینه مذاکرات میان ایران و آمریکا را فراهم کند. به گفته ایشان، دو طرف در خصوص اصل مذاکره توافق دارند. با توجه به تجربه‌های قبلی آمریکا و پاسخ جمهوری اسلامی ایران، آیا طرح جدیدی در این میان وجود دارد که طرفین حاضر به گفتگو درباره آن باشند؟

بحث گفتگو با غرب و آمریکا در واقع در دستور کار ما قرار دارد و این موضوع با توجه به پیشنهادات مکرری که ارائه شده، مدنظر بوده است. با این حال، به دلیل بدعهدی‌هایی که در طول مذاکرات مختلف رخ داده، دیوار بی‌اعتمادی بین ایران و آمریکا شکل گرفته است.

حمله‌ای که توسط رژیم صهیونیستی انجام شد و نقض تمامی قواعد بین‌المللی به شمار می‌رود و با حمایت آمریکا صورت گرفت. این اقدامات باعث شده است که ایران نسبت به مذاکره جدید با آمریکا ملاحظات جدی داشته باشد و تأکید کند که باید روشن شود مذاکرات بر سر چه موضوعاتی خواهد بود و چه تضمین‌هایی وجود دارد

ما به کشورهایی مانند عراق، عمان، قطر و برخی دیگر از کشورهایی که به دنبال این موضوع هستند، اعلام کرده‌ایم همان‌گونه که مشاهده شد، در زمان مذاکرات در عمان زمانی که با آمریکایی ها مذاکره کردیم، آمریکایی‌ها اقدام به حمله کردند؛ حمله‌ای که توسط رژیم صهیونیستی انجام شد و نقض تمامی قواعد بین‌المللی به شمار می‌رود و با حمایت آمریکا صورت گرفت. این اقدامات باعث شده که ایران نسبت به مذاکره جدید با آمریکا ملاحظات جدی داشته باشد و تأکید کند که باید روشن شود مذاکرات بر سر چه موضوعاتی خواهد بود و چه تضمین‌هایی وجود دارد. اگر ایران پای مذاکره آمد، بدعهدی مشاهده نشود یا طرف مقابل به تعهدات خود عمل کند چراکه ایران از مواضع اقتداری خود در منطقه و جایگاه ویژه‌ای که دارد، صحبت می‌کند. به این معنا که قابل قبول نیست آمریکا موضوعی را به ایران دیکته کند؛ مثلاً اعلام شود که باید برنامه هسته‌ای خود را جمع یا برنامه موشکی خود را محدود کنید. این گونه فشارها برای ایران قابل پذیرش نیست.

تابناک: پس از جنگ ۱۲ روزه، تلاش‌هایی برای بازگرداندن اتباع غیرمجاز افغانستانی به کشورشان انجام شد. آیا این روند همچنان ادامه دارد و در حال حاضر تعداد اتباع مجاز و غیرمجاز در کشور چقدر است؟

در خصوص اتباع افغانستانی و سایر اتباع خارجی، با توجه به موقعیت خاص کشور به‌عنوان یک کشور مهاجرپذیر، مشکلات متعددی وجود داشته است. پیش‌تر سیاست واحدی در این زمینه وجود نداشت، اما اکنون مجلس و دولت در تلاش هستند تا سازمان ملی مهاجرت تشکیل شود. کمیسیون اصل ۸۵ مجلس نیز برای تدوین یک سیاست واحد فعال است تا بتوان از ظرفیت‌های مهاجرین در زمینه‌های مختلف، از جمله سرمایه‌گذاری و علمی، بهره برد و در عین حال با کسانی که تهدیدی برای جامعه ایجاد می‌کنند، برخورد شود.

در مقطع جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، تعداد زیادی از اتباع از کشور خارج شدند و مشکلاتی نیز به وجود آمد که نباید رخ می‌داد. در حال حاضر، با اقداماتی که وزارت کشور و نیروی انتظامی انجام داده‌اند، تعدادی از اتباع غیرمجاز از کشور خارج شده‌اند و اتباع قانونمند، در کشور هستند.

تابناک: در خصوص ترور یک مقام پیشین پلیس افغانستان در ایران؛ برخی‌ها ایران را متهم می‌کنند که تهران چشم خود را روی ترور مخالفان طالبان بسته، آیا جزئیاتی در این خصوص وجود دارد که قابل بیان باشد؟

ایران نسبت به این موضوع بی‌تفاوت نیست. سخنگوی وزارت خارجه ما این اقدام را محکوم کرد. این موضوع قطعاً در دستور کار دستگاه‌های امنیتی قرار دارد. گمانه‌زنی‌های متعددی وجود دارد که ممکن است این اقدام از خارج از کشور سازماندهی شده باشد. با این وجود منتظر هستیم تا بررسی‌های نهایی توسط دستگاه‌های امنیتی به انجام برسد.

تابناک: در سفرهایی که دکتر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، رئیس جمهور و همچنین علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی به پاکستان داشتند، شما به عنوان عضو هیئت همراه حضور داشتید. ارزیابی شما از روابط میان ایران و پاکستان چیست و به ویژه پس از جنگ ۱۲ روزه، نظر شما درباره این روابط چگونه است؟

ما در گذشته، غفلت‌هایی در توجه به ظرفیت‌هایی که در کشورهای همسایه وجود دارد، داشته‌ایم و احتمالاً هنوز هم این غفلت ادامه دارد.  ۱۶ استان کشور ما با ۱۵ کشور همسایه مرز مشترک دارند، چه در حوزه دریا و چه خشکی. پاکستان به لحاظ مشترکات تمدنی و اسلامی و موقعیت ویژه‌ای که ایران و پاکستان دارند یکی از مهم‌ترین همسایگان ما هست. مرز طولانی میان دو کشور نیز اهمیت این روابط را دوچندان می‌کند.

پس از جنگ ۱۲ روزه، همان‌گونه که شاهد بودید، پاکستان و دولت این کشور نیز در طول جنگ ۱۲روزه مردانه در کنار جمهوری اسلامی ایران ایستادند و ما بارها از این اقدام تقدیر و تشکر کرده‌ایم

همان‌گونه که شاهد بودید، پاکستان و دولت این کشور نیز در طول جنگ ۱۲روزه مردانه کنار جمهوری اسلامی ایران ایستادند و ما بارها از این اقدام تقدیر و تشکر کرده‌ایم. سفر آقای پزشکیان نیز در راستای همین هدف انجام شد تا دو کشور برادر و مسلمان، یکدیگر را بیشتر دریابند و توجه بیشتری به یکدیگر داشته باشند، چه در حوزه‌های دفاعی، چه در حوزه‌های تجاری و اقتصادی و همچنین از ظرفیت‌هایی که وجود دارد، استفاده شود. بخش قابل توجهی از اقلام مورد نیاز کشورمان مانند برنج، دام، گندم و بسیاری دیگر از محصولات، توسط پاکستان تأمین می‌شود. بنابراین این کشور جایگاهی دارد که باید از این ظرفیت‌ها بهره‌برداری شود. هرچند بخش عمده توجه دستگاه‌های ما به موضوعات غرب و مذاکرات مربوط به آن است و این پرونده نیز باید در دستور کار باشد، اما ناتوانی در استفاده از ظرفیت‌های موجود، نوعی ضعف در برخی دستگاه‌ها محسوب می‌شود.

یکی از موضوعات مهم در این سفرها، مسائل امنیتی بود که همچنان بین دو طرف کمی نگرانی وجود دارد. نگرانی‌هایی درباره ناامنی‌های شرق کشور، به ویژه در استان سیستان و بلوچستان وجود دارد، که برخی از پایگاه‌ها در خاک پاکستان مستقر هستند

موقعیت‌های مناسبی که در استان سیستان و بلوچستان وجود دارد و ارتباطاتی که با مقامات پاکستانی برقرار است، در این چند سفر که برخی از آن‌ها افتخار حضور داشتم، مورد توجه قرار گرفت. یکی از موضوعات مهم در این سفرها، مسائل امنیتی بود که همچنان بین دو طرف کمی نگرانی وجود دارد؛ نگرانی‌هایی درباره ناامنی‌های شرق کشور، به ویژه در استان سیستان و بلوچستان وجود دارد که برخی از پایگاه‌ها در خاک پاکستان مستقر هستند و هماهنگی‌های لازم با مقامات ارشد امنیتی پاکستان انجام شده است. در سایر حوزه‌ها نیز تأکید شده که حتماً از ظرفیت‌های اقتصادی دو کشور استفاده شود و تصمیمات مناسبی در این زمینه اتخاذ شده است. به ویژه گروه‌های دوستی دو کشور جلسات نزدیکی داشته‌اند و به‌زودی شاهد سفر یکی از مقامات ارشد پاکستان به جمهوری اسلامی ایران خواهیم بود. این توافقات، به ویژه در جریان سفر آقای قالیباف و دکتر پزشکیان بوجود آمد که ان‌شاءالله عملی خواهد شد.

تابناک: مواضع خصمانه رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه کشورمان همچنان ادامه دارد و حتی چندی پیش در یک کنفرانس خبری مقامات این دو کشور بار دیگر مطالبی را علیه ایران مطرح کردند. میزان آمادگی کشور برای پاسخ به هرگونه تهدید یا تجاوز احتمالی در چه سطحی است و پاسخ کلی کشور در این زمینه چیست؟

پیش از جنگ ۱۲ روزه ایران تمرکز خود را بر مذاکرات گذاشته بود، اما طرف مقابل به‌طور ناجوانمردانه به کشورمان حمله کرد و تعدادی از شخصیت‌های نظامی، دانشمندان و مردم عزیزمان را از دست دادیم. این مسأله ضرورت بررسی نقاط قوت و ضعف در حوزه‌های دفاعی و اطلاعاتی کشور و شناسایی استراتژی دشمن را آشکار ساخت. بارها جلسات متعدد در کمیسیون امنیت ملی و دیگر کمیسیون‌های مجلس با دولت و دستگاه‌های امنیتی برگزار شد و اقدامات قابل توجهی در این حوزه به انجام رسید. خطر حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران و همچنین حمله بعدی آنان به قطر، هشداری برای همه کشورها، چه اسلامی و چه غیر اسلامی بود. واکنش کشورهای اسلامی، از جمله جمع شدن سران کشورها در قطر و محکوم کردن اقدامات اسرائیل و آمریکا، نشان داد که این کشورها حضور آنان را در منطقه فتنه‌انگیز و غیرقابل اعتماد می‌دانند.

سازمان شانگهای از چارچوب صرفاً اقتصادی و سیاسی خارج شده و به حوزه‌های دفاعی و امنیتی نیز ورود کرده است؛ به این معنا که اگر در آینده یکی از اعضای این سازمان مورد حمله قرار گیرد، واکنش جمعی در این چارچوب قابل انتظار خواهد بود

همچنین واکنش کشورهای عضو شانگهای، از جمله روسیه، چین، پاکستان و ترکیه نسبت به حمله ناجوانمردانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران و بیانیه سه‌جانبه ایران، روسیه و چین، این تحولات نشان داد که سازمان شانگهای از چارچوب صرفاً اقتصادی و سیاسی خارج شده و به حوزه‌های دفاعی و امنیتی نیز ورود کرده؛ به این معنا که اگر در آینده یکی از اعضای این سازمان مورد حمله قرار گیرد، واکنش جمعی در این چارچوب قابل انتظار خواهد بود.

مجموعه این رویدادها در ماه‌های اخیر موجب نوعی دگرگونی و حتی سردرگمی در سیاست‌های کاخ سفید شده، در حالی که چندی پیش دونالد ترامپ در کنار نتانیاهو بار دیگر از تهدید علیه ایران سخن گفته، چند روز پیش‌تر پیام ارسال کرده و اعلام کرده بود که خواهان مذاکره با ایران است. این رفتار نشان‌دهنده سیاست «یک بام و دو هوا» در آمریکا است؛ موضوعی که حتی به تعبیر بسیاری از مقامات ارشد اروپایی، هماهنگی با سیاست‌های ترامپ را دشوار کرده است.

در همین زمینه، در اجلاس اتحادیه بین‌المللی که با حضور ۱۵۰ تا ۱۶۰ کشور جهان در ازبکستان برگزار شد و بنده به عنوان دبیرکل اتحادیه در آن حضور داشتم، برخی کشورهای اروپایی پس از جنگ نیز ملاقات‌هایی با ما داشتند. به‌ویژه در زمانی که رئیس مجلس رژیم صهیونیستی در حال سخنرانی بود، هیات ایرانی سالن جلسه را ترک کرد، پس از ترک سالن جلسه، مشاهده شد که بسیاری از کشورها، حتی کشورهای اروپایی، سالن را ترک کردند. کشورهای اسلامی این اقدام را مطرح کردند و کشورهای غیر اسلامی نیز به همین نحو عمل کردند.

برخی کشورها در ملاقات‌هایی که با ما داشتند، اعلام کردند که نمی‌توانند وضعیت خود را تنظیم کنند. در ملاقات یکی از کشورها که نزدیک به آمریکا و تأثیرگذار است و در گذشته علیه ایران اقداماتی انجام داده، گفته شد که «ما نمی‌توانیم شرایط را تنظیم کنیم و باید سه سال ترامپ را تحمل کنیم». با توجه به این شرایط، اعتقاد ما بر این است که اکنون نیز، چه مجلس و چه سایر ارکان نظام نباید استراتژی خود را بر اساس تهدیدات آنی، به ویژه از سوی ترامپ و رژیم صهیونیستی تنظیم کنند. وظیفه ما تقویت سیستم دفاعی کشور است. همچنین باید به نیروهای مسلح از نظر معیشتی و امکانات رسیدگی شود، چه در شرایط جنگ و چه در شرایط صلح.

نکته مهم دیگر توجه به مطالبات مردم در جامعه است. گرانی و تورم افسارگسیختگی در ارز قابل قبول نیست؛ نه برای مجلس و نه برای مردم. دولت موظف است به این مسئله توجه کند، از افرادی استفاده نماید که بتوانند تورم را مهار کنند و خواسته‌های صنفی را پاسخگو باشند

نکته مهم دیگر توجه به مطالبات مردم در جامعه است. گرانی و تورم افسارگسیختگی در ارز قابل قبول نیست؛ نه برای مجلس و نه برای مردم. دولت موظف است به این مساله توجه کند، از افرادی استفاده کند که بتوانند تورم را مهار کنند و خواسته‌های صنفی را پاسخگو باشند. برای نمونه، بازارهای مختلف در تهران مشکلات و دغدغه‌هایی دارند که باید مورد رسیدگی قرار گیرد. این موضوع شامل تجمعات صنفی، مسائل معلمان، بازنشستگان و دانشگاهیان می‌شود. دولت و مجلس وظیفه دارند سریعاً وارد عمل شوند و با افراد و گروه‌های ذی‌ربط گفتگو کنند. در مجموع، لازم است که به خواسته‌های مردم توجه و مشکلات حل شود. همچنین توجه به ظرفیت‌های کشورهای همسایه و منطقه اهمیت دارد. موضوع پاکستان نمونه‌ای از این ظرفیت‌هاست، در مورد سایر کشورها از جمله ترکیه، چین و روسیه که به‌عنوان کشورهای راهبردی برای ایران محسوب می‌شوند، برنامه‌ریزی و بازنگری انجام می‌شود. پس از جنگ ۱۲ روزه، این کشورها به ظرفیت‌های ایران پی برده و در پی نگاهی جدید هستند.

ایران در تعامل با روسیه، پاکستان، عربستان و چین همکاری‌های متقابل را گسترش داده است. این کشورها پیش‌تر شناخت لازم را داشتند، اما اجماع بی‌اعتمادی بین کشورهای اسلامی و منطقه نسبت به آمریکا و اقدامات شرارت‌آمیز رژیم صهیونیستی باعث شد که همکاری و اعتماد متقابل بیشتری شکل بگیرد. بنابراین، لازم است این کشورها یکدیگر را بهتر دریابند و از ظرفیت‌های مشترک بهره‌برداری کنند، که این موضوع در دستور کار جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.