بازخوانی نقش حاج‌قاسم در مقاومت و دیپلماسی‌منطقه‌ای

زینب سلیمانی روز دوشنبه افتتاحیه کنفرانس بین‌المللی «سپهبد سلیمانی، دیپلماسی و مقاومت» که با حضور سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه و حسین جابری انصاری مدیرعامل خبرگزاری ایرنا در وزارت‌ امور خارجه برگزار شد، به تشریح نقش محوری حاج قاسم سلیمانی در برهه‌های مختلف پرداخت.

کد خبر: ۱۳۴۸۶۸۶

تاریخ: ۰۸ دی ۱۴۰۴ - ۱۶:۳۳

به گزارش تابناک به نقل از خبرآنلاین، دختر شهید سلیمانی با اشاره به عملکرد و دستاوردهای یکی از مهمترین و ماندگارترین چهره‌های اثرگذار در تحولات معاصر ایران و منطقه از منظری انسانی و راهبردی، اظهار کرد: این نشست در آستانه ششمین سالگرد شهادت سردار شهید حاج قاسم سلیمانی برگزار می‌شود با این هدف که نقش او در دو عرصه مکمل یعنی مقاومت و دیپلماسی مورد بازخوانی قرار گیرد.

بنا بر گزارش ایرنا، وی با طرح این پرسش که هدف نهایی مقاومت و دیپلماسی چه بود؟، افزود: شهید سلیمانی از نخستین سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی مسیر خود را در حوزه امنیت و دفاع ملی آغاز کرد؛ در دوران دفاع مقدس به عنوان فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله در کنار هزاران رزمنده دیگر بخشی از یک کنش جمعی برای حفظ تمامیت ارضی کشور بود و اگرچه که پیروزی در جنگ حاصل فداکاری یک ملت بود اما تجربه میدانی و تربیت نسلی از نیروهای میدانی از ویژگی‌های برجسته این دوره از زندگی اوست.

زینب سلیمانی ادامه داد:‌ شهید سلیمانی پس از پایان جنگ با ماموریت در مناطق جنوب شرق کشور با مسئله‌ای متفاوت مواجه شد؛ امنیت در بستر جامعه رویکرد سردار سلیمانی در این دوره بود و علاوه بر جنبه نظامی، رویکرد اجتماعی و انسانی هم مطرح بود.

وی اضافه کرد: توسعه محلی، گفت‌وگو با معتمدان و تلاش برای بازگرداندن افراد حاشیه نشین به چرخه امنیت نشان می‌داد که ثبات پایدار بدون توجه به کرامت انسان‌ها ممکن نیست و در این راستا، تجربه جنوب شرق ایران جلوه عینی از پیوند امنیت، عدالت اجتماعی و کرامت انسانی در رویکرد حاج قاسم بود.

دختر سردار شهید حاج قاسم سلیمانی گفت: با انتصاب سردار سلیمانی به فرماندهی نیروی قدس فعالیت‌های وی وارد عرصه منطقه‌ای شد؛ همزمانی با دورانی پرتلاطم در نظام بین‌الملل، ماجرای ۱۱ سپتامبر و بهانه جویی آمریکا برای حضور در افغانستان و به ویژه جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ ساختار امنیتی غرب آسیا را دچار یک گذار بنیادین در موازنه قدرت کرد. فروپاشی دولت‌ها افزایش بازیگران غیردولتی و ناامنی‌های مزمن زمینه‌ساز بحران‌های بعدی از جمله ظهور داعش شد البته در این شرایط رویکرد جمهوری اسلامی ایران معطوف به صیانت از امنیت ملی در برابر تهدیدات فراگیر منطقه‌ای بود

زینب سلیمانی افزود: رویکردی که اجرای میدانی آن به طور مشخص بر عهده شهید سلیمانی قرار گرفت؛ مقابله با داعش صرفاً یک مقابله نظامی تلقی نمی‌شد بلکه تلاشی هدفمند برای جلوگیری از گسترش خشونت افسارگسیخته فروپاشی جوامع و تخریب بنیان‌های انسانی و اجتماعی منطقه بود.

توانایی شهید سلیمانی در تحلیل دقیق مسائل و تفکیک تهدیدهای راهبردی

وی اظهار کرد: سردار سلیمانی دیپلماسی را به طور همزمان به کار می‌گرفت، از یک سو برای ایجاد بازدارندگی در برابر تهدیدهای ساختاری و از سوی دیگر برای گفت و گو ، هماهنگی سیاسی و مدیریت بحران با بازیگران متنبه منطقه‌ای.

دختر سردار شهید سلیمانی افزود: در سطح داخلی یکی از ویژگی‌های برجسته سردار سلیمانی توانایی او در تحلیل دقیق مسائل و تفکیک تهدیدهای راهبردی از اختلافات و چالش‌های درجه دوم بود؛ این رویکرد باعث شد که او فراتر از تقسیم‌بندی‌های سیاسی و جناحی به عنوان یک ظرفیت و سرمایه ملی شناخته شود.

زینب سلیمانی اضافه کرد: همین نگاه در عرصه منطقه‌ای نیز به او این امکان را داد تا به عنوان فرمانده‌ای بصیر، قابل اعتماد و امین برای کنشگران مختلف عمل کند. رفتار او در همراهی و حمایت از افرادی که در برخی موضوعات با او اختلاف نظر داشتند اما در مقاطعی با تهدیدهای مشترک امنیتی مواجه شده بودند، نشان دهنده درک عمیق و راهبردی او از اولویت‌ها و منافع کلان بود . رویکردی که اعتماد گسترده و سرمایه اجتماعی قابل توجهی را هم در داخل کشور و هم در سطح منطقه‌ای برای ایشان به همراه داشت.

تهدید فقط متوجه دولت یا ایدئولوژی نیست بلکه امنیت و کرامت انسان را نیز دچار مخاطره می‌کند

دختر شهید سلیمانی گفت:‌ از منظر سردار سلیمانی تهدید فقط متوجه دولت یا ایدئولوژی نیست بلکه تهدیدی برای امنیت و کرامت انسان‌ها محسوب می شود.

وی در خصوص این پاسخ که هدف نهایی مقاومت و دیپلماسی چه بود؟ افزود: پاسخ را می‌توان در یک مفهوم کلیدی خلاصه کرد؛ «حفظ کرامت انسان‌ها»؛ چراکه از منظر سردار سلیمانی تهدید صرفاً متوجه یک دولت یا یک ایدئولوژی نبود بلکه متوجه زندگی، امنیت و کرامت انسان‌ها در بستر فروپاشی نظم‌های سیاسی و گسترش خشونت سازمان یافته بود.

زینب سلیمانی تصریح کرد: دایره کنش او به مرزهای مذهبی یا هویتی محدود نمی‌شد بلکه حمایت از جوامع آسیب دیده، فارغ از تعلقات دینی و قومی در کانون رویکرد وی قرار داشت؛ از همین رو چارچوب رویکرد ایشان در تقابل مفهومی با دو الگوی مسلط در منطقه قابل فهم است.

دختر سردار شهید حاج قاسم سلیمانی خاطرنشان کرد: رویکرد مداخله‌گرایانه و سلطه طلبانه ایالات متحده در مدیریت امنیت منطقه‌ای و از سوی دیگر سیاست‌های مبتنی بر تبعیض ساختاری و استفاده از زور در عملکرد رژیم صهیونیستی این تقابل عملی حاج قاسم سلیمانی را به یکی از نقاط کانونی تعارض با این دو بازیگر تبدیل کرد که پس از ترور حاج قاسم این اقدام در بخشی از گفتمان رسمی ایالات متحده و متحدانش به عنوان ابزاری برای برقراری صلح و ثبات و اصلاح توازن قوا در منطقه توجیه شد.

وی اضافه کرد: بررسی تحولات ۶ سال گذشته از گسترش بی‌ثباتی‌های امنیتی، تامین بحران‌های انسانی، امکان یک ارزیابی تجربی روشن را فراهم می‌کند؛ این روند نشان می‌دهد که حذف یک بازیگر میدان محور، نه تنها به تولید صلح پایدار منجر نمی‌شود بلکه سازوکارهای مهار خشونت را نیز تضعیف می‌کند.

مقاومت برای حاج قاسم سلیمانی وسیله‌ای برای متوقف کردن خشونت افسارگسیخته بود

زینب سلیمانی با تاکید بر اینکه مقاومت برای حاج قاسم سلیمانی وسیله‌ای برای متوقف کردن خشونت افسارگسیخته به شمار می‌رفت، افزود: تجربه منطقه‌ای بیش از آنکه از منطق صلح‌سازی از مسیر ترور دفاع کند، موید این نکته است که رویکرد شهید سلیمانی و سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران اساسا معطوف به کنترل خشونت و جلوگیری از فروپاشی‌های زنجیره‌ای در محیطی ناپایدار بوده است.

رویکرد سردار سلیمانی بازتابی از راهبرد کلان جمهوری اسلامی ایران بود

دختر سردار شهید حاج قاسم سلیمانی گفت: دیپلماسی مکملی ضروری در مسیر دستیابی به نظمی انسانی‌تر و با ثبات‌تر در منطقه‌ای بحران زده بود، در این چارچوب تحولات ۶ سال گذشته پس از ترور او نشان می‌دهد که رویکرد شهید سلیمانی نه یک کنش فرد محور، بلکه بازتابی از راهبرد کلان جمهوری اسلامی ایران بوده است؛ راهبردی که با وجود حذف فیزیکی او از طریق هم‌رزمانش تداوم یافته و تا زمانی که اشکال مختلف اشغال، تجاوز و بی‌ثبات‌سازی در منطقه ادامه دارد به عنوان الگویی برای مهار خشونت و دفاع از نظم انسانی باز تولید خواهد شد.

وی ادامه داد: به این صورت رویکرد او را می‌توان صورت‌بندی کرد؛ دفاع از کرامت انسان‌ها با بهره‌گیری همزمان از مقاومت و دیپلماسی به عنوان یک راهبرد واقع گرایانه و انسان محور، ماندگاری نام او نیز دست کم در سطح تحلیلی از همین پیوند میان قدرت، عقلانیت و دغدغه انسانی ناشی می‌شود.