افشاگری درباره حامیان فیلترینگ/ خط آن‌ها سفید است!

در مناظره‌ای جنجالی میان رشیدی کوچی و حمید رسایی،  کوچی با لحنی کنایه‌آمیز خطاب به رسایی گفت: «خط شما سفید است»، کنایه‌ای که نه تنها اشاره‌ای به برتری شخصی یا فنی ندارد، بلکه بار معنایی آن برای بحث درباره اینترنت در ایران بسیار پررنگ است.

کد خبر: ۱۳۳۹۵۱۷

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ - ۰۹:۲۸

بسیاری از نمایندگان و تصمیم‌گیرندگان، خودشان به اینترنت «بدون فیلتر» دسترسی دارند و دغدغه واقعی مردم را نمی‌شنوند. این جمله، فرصتی است برای بررسی شکاف بین تجربه تصمیم‌گیرندگان و زندگی دیجیتال مردم. در مناظره‌ای جنجالی میان رشیدی کوچی و حمید رسایی،  کوچی با لحنی کنایه‌آمیز خطاب به رسایی گفت: «خط شما سفید است»، کنایه‌ای که نه تنها اشاره‌ای به برتری شخصی یا فنی ندارد، بلکه بار معنایی آن برای بحث درباره اینترنت در ایران بسیار پررنگ است.

به گزارش تابناک، واقعیت این است که میلیون‌ها ایرانی روزانه با محدودیت دسترسی به سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی مواجهند. بسیاری از کاربران برای عبور از این محدودیت‌ها مجبور به خرید فیلترشکن یا VPN هستند. هزینه‌های ماهانه یا سالانه این ابزارها، علاوه بر فشار اقتصادی، نیاز به دانش فنی نسبی و ریسک امنیتی دارد. اما حامیان فیلترینگ، با خط «سفید» خود، هیچ تجربه ملموسی از این دشواری‌ها ندارند و بنابراین نمی‌توانند اثرات واقعی سیاست‌های محدودکننده را درک کنند.

کارشناسان فضای مجازی معتقدند که این شکاف تجربه، یکی از دلایل اصلی حمایت از فیلترینگ در ایران است. وقتی تصمیم‌گیرندگان شخصاً محدودیت‌ها را تجربه نمی‌کنند، استدلال‌هایشان اغلب مبتنی بر نظریه و کنترل است نه واقعیت‌های اجتماعی و اقتصادی مردم. آن‌ها نمی‌دانند که کاربران با فیلترشکن، اینترنتی با سرعت پایین و قطعی مداوم روبه‌رو هستند، یا اینکه برای دسترسی به یک سرویس ساده باید ماهانه هزینه مشخصی پرداخت کنند.

در این شرایط، اینترنت دو سرعتی شکل می‌گیرد: سرعت بالا و دسترسی بدون محدودیت برای کسانی که خط سفید دارند، و محدودیت و هزینه‌های اضافی برای مردم باقی می‌ماند. چنین شکافی، نارضایتی عمومی را افزایش می‌دهد و باعث می‌شود تصمیمات درباره فیلترینگ بیش از آنکه کارآمد و واقع‌گرایانه باشد، به نمایش قدرت تبدیل شود.

یک نکته قابل توجه دیگر این است که حامیان فیلترینگ اغلب از شیوه‌های استفاده از فیلترشکن و ابزارهای عبور از محدودیت‌ها بی‌خبرند. آنها نمی‌دانند کاربران چقدر پول برای خرید VPN می‌پردازند یا چه خطراتی در استفاده از ابزارهای نامطمئن وجود دارد. این بی‌خبری باعث می‌شود که حمایت از فیلترینگ نه بر اساس تحلیل واقعیت، بلکه بر پایه برداشت‌های ناقص و تجربه شخصی محدود صورت گیرد.

تجربه کشورهای دیگر نشان داده که اعمال محدودیت‌های گسترده، معمولاً با شکست مواجه شده و کاربران به سرعت راه‌های جایگزین پیدا می‌کنند. در ایران هم، پاسخ رشیدی کوچی به رسایی این مسئله را بیشتر بروز و ظهور می‌دهد که حامیان فیلترینگ خط سفید دارند و هیچ محدودیتی را تجربه نمی‌کنند، در حالی که  مردم ناچارند برای استفاده از اینترنت آزاد هزینه، وقت و انرژی صرف کنند.

تحلیلگران معتقدند که برای کاهش این شکاف، نیاز است که نمایندگان و تصمیم‌گیرندگان تجربه مستقیم استفاده از اینترنت محدود و ابزارهای عبور از فیلتر را داشته باشند تتا در تصمیم‌گیری‌ها دغدغه‌های اقتصادی، روانی و اجتماعی مردم را در نظر بگیرد.

کنایه رشیدی کوچی در مناظره، در واقع زنگ هشداری است به سیاست‌گذاران: «خط شما سفید است و تجربه مردم را ندارید.» این جمله کوتاه، بخشی از واقعیت مهمی است که نشان می‌دهد چرا بسیاری از سیاست‌های فیلترینگ در ایران نتایج ملموسی برای مردم ندارد و بیشتر به نمایشی سیاسی تبدیل شده است.

در نهایت اینکه، شکاف میان تجربه تصمیم‌گیرندگان و کاربران واقعی، دلیل اصلی ادامه حمایت از فیلترینگ است. تا زمانی که نمایندگان و سیاست‌گذاران این تجربه را درک نکنند و دغدغه‌های مردم برای دسترسی آزاد و هزینه‌های فیلترشکن را لمس نکنند، خطوط سفید آن‌ها هیچ کمکی به رفع مشکلات اینترنت مردم نخواهد کرد و سیاست‌های محدودکننده، همچنان نارضایتی عمومی را افزایش خواهد داد.

مریم آب نیکی