جهاد اکبر حکمرانی

دکتر حبیبی

کد خبر: ۱۳۳۴۲۱۲

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۴۰۴ - ۰۷:۰۶

عنوان جهاد اکبر گرفته شده از حديث شريف نبوي(ص) منقول از امام صادق(ع) است که در شأن صدور آن چنين آمده: گروهي را رسول خدا(ص) به جهادي فرستاده بود. آنها رفتند و مردانه و دليرانه وظيفه مقدس سربازي خود را انجام دادند و برگشتند. وقت مراجعت رسول خدا(ص) از آنها استقبال کردند و ضمن خوش‌آمدگوئي جمله‌اي فرمودند که آنها را متعجب و وادار به سؤال کرد.

حضرت فرمود: مَرْحَبا بِقَوْم قَضَوُا الْجَهادَ الاْصْغَرَ وَبَقِي عَلَيهِمُ الْجِهادُ الاْکبَرُ. از جهاد اصغر با موفقيت برگشته‌ايد و حالا نوبت جهاد اکبر است.پرسيدند اي رَسُول خدا جِهاد اْکبَر چيست؟
فرمود: جِهادُ النَّفْسِ(امالى شيخ صدوق، ص 377).ظاهر اين روايت مربوط به نفس انساني و مراقبت از جان وساخت و تربيت آن براي مواجهه با سختي‌هاي طبيعت و جهاد با دشمنان خداوند متعال و انسانيت است. براين مبني هيچ کتاب اخلاقي نيست که مستند به اين حديث شريف نباشد وعلماء اخلاق وسالکان طريقت درباب اين حديث رساله‌ها نوشته‌اند.

مولانا جلاالدين نيز در عشق نامه خود مثنوي به نيکوئي آن را به نظم اراسته است:
اي شهان کشتيم ما خصم برون                   ماند خصمي زو بتر در اندرون
کشتن اين، کار عقل و هوش نيست              شير باطن سخره خرگوش نيست
دوزخست اين نفس و دوزخ اژدهاست          کو به درياها نگردد کم و کاست
چونک وا گشتم ز پيگار برون                  روي آوردم به پيگار درون
قد رجعنا من جهاد الاصغريم                    با نبي اندر جهاد اکبريم
قوت از حق خواهم و توفيق و لاف            تا به سوزن بر کَنم اين کوه قاف
سهل دان شيري که صفها بشکند               شير آنست آن که خود را بشکند

باري در باب اخلاق و مراقبت در حکمراني هم اينگونه است يعني توفيق درحکمراني و مواجهه با مشکلات بزرگ،رابطه معنی دارب با سلامت حاکمان دارد تا مردم آثار التزام به معنويت و شريعت را در حاکمان خود ببييند واز آنان پشتيباني کنند همانگونه که رسول‌الله (ص) درجاي ديگرفرمودند لا تصلح الإمامة إلا لرجل فيه ثلاث خصال. ورع يحجزه عن معاصي الله، وحلم يملك به غضبه، وحسن الولاية على من يلي حتى يكون لهم كالوالد الرحيم. حکمراني به سامان نميرسد مگر توسط کسي که داراى سه خصلت باشد. پارسايى اى كه او را از كارهاى حرام باز دارد، بردبارى اى كه با آن خشم خود را مهار كند و خوشرفتارى با كسانى كه بر آنان حكومت مى كند، چندان كه برايشان همچون پدرى مهربان باشد. (الخصال 116/ 97).

تا اينجا مبتني بر ظاهر حديث سخن گفتيم. حال اگر به توسعه معنايي قائل شويم مي‌توان چنين پنداشت که معناي اولويت و تقدم وتاخر در بطن حديث نهفته است به اين معني که ذات نايافته از هستي بخش کي تواند که شود هستي بخش. يعني برخورداري از تقوا و ايمان و باور قلبي امکان ايستادگي در برابر مشکلات و دشمنان بسيار عنود وبي رحم راهموار ميکند اول بايد خود را ساخت تا تحمل مشکلات و سختي‌ها آسان شود اگر در مناسبات اجتماعي تأثيرگذاري فرد منوط به داشتن جان مايه دروني است اين درخصوص مناسبات و روابط يک نهاد و کشور هم موضوعيت دارد. يعني اگر بخواهيم بر انبوه مشکلات بيروني که بخش اعظم آن دردست دشمنان است فائق آئيم بايد در درون قوي بشويم و از تجربه همه نيروها و گروهها و امکانات استفاده کنيم ما منکر نقش آفريني در منطقه و جهان نيستيم ولي لازمه توفيق در اين امر پرداختن به تقويت قدرت ملي وانسجام اجتماعي است، موضوعي که در جنگ دوازده روز کاملا خود را براي دوست و دشمن نشان داد و انتظار مي‌رفت بعد از اين رويداد شاهد تقويت قدرت ملي در همه زمينه‌ها خاصه در حقوق مردم باشيم.

امروز فهرست مشکلات داخلي بر هر آشناي به امور کشور عيان وحاجت به بيان نيست و خوشبختانه راهکارهاي آن هم موجود است اما بشرطها وشروطها، که درراس آنها وجود مديران صالح است که از صلاحيت علمي، تعهد، مردمداري و توانمندي برخوردارباشند و وجود فساد اداري را مانع بزرگ تحقق برنامه‌هاي کشور بدانند مردم فهيم ايران بدرستی ميدانند که در حال پرداخت هزينه عزت و استقلال خود با تحمل تحريم‌هاي شيطان بزرگ و اروپاي مرعوب آمريکا پرهستند و گله از دشمن ندارند اما و هزار اما آنچه مردم شريف ايران را رنج مي‌دهد آسيب‌هاي حکمراني در درون است. جهاد اکبر حکمراني، مديران و مسئولان امروز تقويت قدرت ملي خاصه از مسير مبارزه با فساد اداري، رانت‌هاي گروهي، قبيله‌ها و مافياهاي فساد است. والسلام.