‏چرا خداوند متعال جلوی ظلم را نمی‌گیرد؟!

یکی از سنت‌های الهی این است که همیشه کار‌های خود را از اسبابی که برای آنها قرار داده پیش می‌برد و این سنت الهی تغییر نمی‌کند.

کد خبر: ۱۳۲۵۴۹۳

تاریخ: ۰۸ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۴:۰۳

به گزارش تابناک، خداوند متعال انسان را مختار خلق کرده است، و لازمه این اختیار نیز آن است که انسان هر کاری که می‌خواهد انجام دهد، گرچه این کار ظلم باشد، ولی خداوند متعال بر اساس عدالت خویش با ظالم برخورد کرده و حق ضایع شده مظلوم را نیز جبران می‌کند.

‏

‏۳. نظام عالم نیز نظام سبب و مسببی است و خداوند اسبابی را در این عالم قرار داده که حاصل آنها امور دیگری است و قطعاً تحقق می‌یابند مثلاً اثر آتش سوزاندن است و هرگز از آن جدا نمی‌شود و نمی‌توان برخداوند اشکال کرد که چراآتش راخلق کرد درحالی که مثلا چند نفر براثر آتش گرفتن جان باختند.

‏۴. در مورد انسان نیز باید گفت، چون مختار است لذا آزادی انجام تمام اعمال را دارد حال خوب باشند یا بد و خداوند نیز اراده کرده در عالم انسان مختار باشد، لذا سبب اعمال انسان، اختیار اوست و لازمه انسان بودن نیز مختار بودن است

‏۵. یعنی یا خداوند می‌بایست انسان را خلق نکند یا او را مختار بیافریند، و تنها فرق انسان با سایر حیوانات نیز همین قوه عقل و اختیار اوست.

‏۶. البته وجود بهشت و جهنم نیز به همین اختیار بر می‌گردد، زیرا اگر انسان نیز مانند سایر موجودات مجبور بود و اختیاری نداشت عقاب کردن او قبیح بود و یا استحقاق پاداشی نداشت.

‏۷. اختیار و آزادی مصالح بسیاری دارد و با چند مثال کوچک نمی‌توان آن را مضر اعلام کرد. قرآن نیز بدین مساله اشاره کرده و می‌فرماید: «إِنَّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُورا [انسان/۳]ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد یا ناسپاس!» که گویای اختیار آدمی است.

‏۸. لذا لازمه عدل الهی این نیست که در بعضی کار‌ها که، چون ظلم در حق دیگران است جلوی انسان را گرفته و آزادی او را سلب کند، این مسئله با اصل آزادی و اختیار انسان تنافی دارد و نقض غرض الهی می‌گردد.

‏۹. بلکه لازمه عدل الهی این است که انسان‌ها را بعد از ارتکاب چنین جنایاتی و ظلم درحق دیگران بدون عقاب رها نکند و جزای اعمال آنها را بدهد.

‏۱۰. در نتیجه طبق حکمت الهی انسان مختار است هر عملی ولو ظلم در حق دیگران را انجام دهد، ولی طبق عدل الهی خداوند هرگز چنین اعمالی را بی پاسخ نخواهد گذاشت بلکه بر اساس آیات قرآن و روایات معصومین (ع) خداوند سبحان هم در دنیا و هم در آخرت پاسخ آنها را خواهد داد

‏۱۱. و عقوبت سنگینی را برای این گونه جنایات قرار داده است از طرفی باز عدالت الهی اقتضاء می‌کند ظلم ظالم را نسبت به مظلوم و اذیت‌هایی که کشیده است، جبران نماید.

‏۱۲. به عنوان مثال دختری که گناهی نکرده و مورد تجاوز قرار می‌گیرد فردی که در حق او جنایت کرده هم در دنیا مؤاخذه می‌شود و هم در آخرت، در دنیا حد بر ایشان جاری می‌شود و در آخرت نیز قطعا اگر بدون توبه از دنیا روند عذابی دردناک در انتظار آنان خواهد بود.

‏۱۳. ‎امام صادق (ع) در این باره می‌فرمایند: «کسی که زنا کند از ایمان خارج شده است». [۱]و کسی که بدون ایمان از دنیا رود قطعا جهنم درانتظار وی خواهد بود.

‏۱۴. هم چنین باز حضرت در مورد ظالمی که در حق دیگران ظلم می‌کند می‌فرماید: «هر که ستمی کند، خداوند کسی را که بر او ظلم کند، بر وی مسلط می‌کند». [۲]لذا خداوند سبحان نسبت به کسی که در حق این دختر جوان این ظلم را مرتکب شده است هرگز این ظلم را بی پاسخ نخواهد گذاشت

‏۱۵. و هم در دنیا و هم در آخرت جواب آن را می‌دهد و این مطابق عدل الهی است.

اما نسبت به مظلومین و در این مثال دختری که مورد تجاوز قرار گرفته نیز باید گفت: طبق عدل الهی این ظلم و اذیت و آزار باید به یک نحوی جبران گردد

‏۱۶. طبق روایات معصومین (ع) خدای سبحان در سرای باقی آن اذیت‌ها را جبران خواهد کرد و در برابر آنها به او عوض می‌دهد.

حتی در برخیروایات تصریح شده که خداوند هر که را بیشتر دوست دارد و متقی‌تر است بیشتر مورد بلا و مصیبت قرار می‌دهد.

‏۱۷. به طور مثال ‎ امام صادق (ع) فرمودند: از رسول خدا (ص) پرسیدند سخت‌ترین مردم از حیث بلاء و مصیبت چه کسانی هستند؟ حضرت پاسخ دادند: پیغمبران الهی سپس هر کس بیشتر از آنان تبعیت کند و مؤمن هم بعد از آن به اندازه ایمان خود و کردارش گرفتار می‌شود و به راستی که هر کس ایمانش ... درست و کردارش خوب است بلای او سخت و هر کس ایمانش سست و کردارش ناتوان است، گرفتاری او کم‌تر است». [۳]باز حضرت فرمودند: «به راستی که بنده، مقامی نزد خداوند دارد و بدان نرسد مگر به یکی از دو خصلت: رفتن مالش یا بلائی در تنش.» [۴]‏۱۹. یعنی با این دو بلا که به انسان می‌رسد جایگاه والایی در نزد خداوند سبحان پیدا می‌کند.

در روایت دیگر از ‎امام صادق (ع) آمده است: «بهشت در سختی‌ها و بلا‌ها پیچیده شده است، پس هر کس در دنیا صبر کند بر این بلاها، داخل بهشت می‌شود.» [۵]‏۲۰. هم چنین ‎#پیامبر_اکرم (ص) فرمودند: «هر کس بر مصیبت صبر کند خداوند برایش سیصد درجه می‌نویسد که فاصله میان هر درجه تا درجه دیگر همانند فاصله میان آسمان و زمین است.» [۶]‏۲۱. لذا طبق روایات بالا اگر کسی بلایی ببیند و اذیت شود و نسبت به آن به خداوند اعتراض نکند و ناسزا نگوید و صبر کند، قطعا اجر و مزد خواهد داشت و خداوند آن را در آخرت جبران خواهد کرد

‏۲۲. در مثالی که گذشت دختری که اذیت می‌شود و مورد طعنه و بی آبرویی و انزوای اجتماعی قرار می‌گیرد و به خداوند سبحان اعتراض نکند و ناسزا گویی نکند، بلکه صبر کند، قطعا به نسبت اذیت و آزار و سختی‌های آن اجر و مزد خواهد داشت.

البته این مساله همانگونه که گذشت با دادخواهی منافات ندارد

‏۲۳. در نتیجه: مقتضای عدل الهی جلوگیری از اعمال اختیاری انسان نیست، بلکه مقتضای عدل الهی پاسخی مناسب با همان عمل آدمی است و این که ظلم را هم نسبت به ظالم هم نسبت به مظلوم بی پاسخ نگذارد.

‏ . منابع:

۱. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ترجمه آیت الله کمره‌ای، قم، انتشارات اسوه، ۱۳۷۵ ش، ج ۵، ص ۱۳۷.

۲. نراقی، ملااحمد، معراج السعادة، قم، موسسه انتشارات هجرت، چاپ یازدهم، ص ۴۶۶.

۳. اصول کافی، همان، ج ۵، ص ۸۱.

۴. همان، ج ۵، ص ۹۱.

۶. همان، ج ۴، ص ۲۷۴.