یک بازی، درد را بدون دارو تسکین می‌دهد

در تلاش‌های مستمر برای یافتن راه‌حلی جهت مداخله در درد که نیاز به داروهای مخدر را از بین ببرد و اساسا بدون نیاز به دارو باشد، محققان یک سیستم مبتنی بر بازی ایجاد کردند که امید زیادی در مقابله با درد مزمن نوروپاتیک نشان داده است. این سیستم با استفاده از یک بازی و هدستی خاص، به گونه‌ای بیماران را «آموزش» می‌دهد تا سیگنال‌های مغزی خود را بازآرایی کنند و در نتیجه درد را کاهش دهند.

کد خبر: ۱۳۱۰۱۴۶

تاریخ: ۱۸ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۲:۳۰

در تلاش‌های مستمر برای یافتن راه‌حلی جهت مداخله در درد که نیاز به داروهای مخدر را از بین ببرد و اساسا بدون نیاز به دارو باشد، محققان یک سیستم مبتنی بر بازی ایجاد کردند که امید زیادی در مقابله با درد مزمن نوروپاتیک نشان داده است.

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا،  این سیستم با استفاده از یک بازی و هدستی خاص، به گونه‌ای بیماران را «آموزش» می‌دهد تا سیگنال‌های مغزی خود را بازآرایی کنند و در نتیجه درد را کاهش دهند.

پژوهشگران دانشگاه نیوساوث‌ولز سیدنی (UNSW Sydney) سیستم بازخورد عصبی مبتنی بر پایش امواج مغزی خود را روی شرکت‌کنندگانی مبتلا به درد نوروپاتیک قرنیه (CNP) آزمایش کردند؛ وضعیتی که در آن اعصاب چشم به‌درستی عمل نمی‌کنند و مجموعه‌ای از ناراحتی‌ها از جمله حساسیت به نور، سوزش، دردهای تیرکشنده و ناراحتی گسترده‌تری در اطراف صورت و جمجمه ایجاد می‌کنند.

آن‌ها دریافتند که پس از چهار هفته بازی با این برنامه انیمیشنی همراه با هدست پایش مغز، ۷۵ درصد از شرکت‌کنندگان کاهش قابل‌توجهی در درد داشتند که سطح این کاهش یا هم‌تراز با داروهای اپیوئیدی یا حتی بهتر از آنها بود.

با این حال، نکته مهم این است که آزمایش بسیار کوچکی انجام شده و فقط چهار نفر در آن شرکت داشتند؛ بنابراین، هرچند نتایج دلگرم‌کننده است، اما صرفا گام ابتدایی محسوب می‌شود.

دکتر نگین حسام‌شریعتی از مرکز پژوهشی بازیابی عصبی می‌گوید: محدودیت‌هایی که در اندازه، طراحی و مدت زمان این مطالعه وجود دارد، توانایی ما را برای تعمیم نتایج یا رد اثرات دارونما محدود می‌کند.  اما نتایجی که دیده‌ایم، هیجان‌انگیز هستند و به ما اطمینان می‌دهند که باید به مرحله بعدی و آزمایش گسترده‌تر برویم.

درمان مورد نظر با نام PainWave معرفی شده است، درمانی نوآورانه که یک اپلیکیشن بازی‌مانند را با هدستی که امواج مغزی را پایش می‌کند، ترکیب کرده است. این سیستم مستقیما بازخوردی از فعالیت مغز به تصویر روی صفحه می‌دهد. تصاویر شامل یک عروس دریایی کارتونی زیر آب است و با تغییر امواج مغزی، رنگ آب نیز تغییر می‌کند. کاربر بازخورد آنی از فعالیت مغز خود را می‌بیند و به‌عنوان مثال وقتی ذهن آرام می‌شود، آب تیره به رنگ فیروزه‌ای روشن در می‌آید که این موضوع کاربر را تشویق می‌کند ذهن خود را برای تنظیم الگوهای مرتبط با درد عصبی مزمن آموزش دهد.

شرکت‌کنندگان در این پژوهش طی چهار هفته، ۲۰ جلسه مداخله‌ای را کامل کردند و همچنین پنج هفته پس از پایان آزمایش نیز مورد ارزیابی قرار گرفتند. در این مدت، از آن‌ها خواسته شد تمرین‌هایی که با بازی یاد گرفته‌اند را ادامه دهند.

این آزمایش توانایی بازخورد عصبی نوار مغزی را در کاهش شدت و تاثیر درد در افراد مبتلا به درد نوروپاتیک قرنیه نشان می‌دهد.  همچنین ترجیح کاربران برای مداخلات مبتنی بر فناوری را با تاکید بر سهولت استفاده، دسترسی‌پذیری و قابلیت انجام فردی برای افزایش پایبندی به درمان، به‌ویژه برای افرادی که تحرک محدود یا دسترسی ضعیف به مراقبت‌های درمانی دارند، نشان می‌دهد.

این سیستم از بازخورد عصبی مبتنی بر الکتروآنسفالوگرافی (EEG) یا نوار مغزی بهره می‌برد تا به بیماران کمک کند مسیرهای عصبی ناهنجار را مجددا سازمان‌دهی کرده و در نتیجه درد ناشی از آن را تسکین دهند.

این پروژه جدیدترین مرحله از تحقیقات پروفسور سیلویا گوستین است که هدف آن ناحیه‌ای کوچک در مغز به نام تالاموس است؛ بخشی که مسئول انتقال اطلاعات به شمار می‌رود. در این مورد، اطلاعات مربوط به درد عصبی است.
گوستین بیش از یک دهه است که در حال رمزگشایی از ارتباط میان تالاموس و درد نوروپاتیک است. دستاوردهای جدید به مقاله‌ای که او در سال ۲۰۱۴ نوشته بازمی‌گردد.

او می‌گوید: امواج مغزی افراد مبتلا به درد نوروپاتیک الگوی مشخصی دارند. افزایش موج‌های آهسته تتا، کاهش موج‌های آلفا و افزایش موج‌های سریع بتای بالا.  ما معتقدیم این تغییرات در نحوه ارتباط تالاموس با سایر بخش‌های مغز، به‌ویژه قشر حرکتی حسی که مسئول ثبت درد است، اختلال ایجاد می‌کند.

درحالی‌که جلسات PainWave در ابتدا توسط پژوهشگران هدایت می‌شد، بیماران پس از مدتی توانستند این جلسات را به‌تنهایی با تبلت و هدست خود انجام دهند. در همین زمان، داده‌های مغزی آن‌ها به‌طور مستقیم به محققان برای پایش و تحلیل ارسال می‌شد.

دکتر حسام‌شریعتی همه اجزای سیستم به‌جز برد نوارمغزی متن‌باز را خودمان ساخته‌ایم و به‌ زودی همان برد را نیز با بردی طراحی‌شده توسط خودمان جایگزین خواهیم کرد.

پژوهشگران با استفاده از چاپ سه‌بُعدی توانستند هزینه هدست نوار مغزی را تا حدود ۳۰۰ دلار استرالیا کاهش دهند، که کسری از قیمت نمونه‌های تجاری موجود است.

پروفسور گوستین می‌گوید: ما با بیماران همکاری نزدیکی داشتیم تا اطمینان حاصل کنیم که هدست سبک، راحت و کاربرپسند است.
مالکیت کامل این فناوری به ما این امکان را می‌دهد که در آینده PainWave را به‌عنوان راهکاری واقعا مقرون‌به‌صرفه و قابل‌دسترسی برای مدیریت درد در خانه ارائه کنیم به‌ویژه برای افرادی که دسترسی محدودی به درمان‌های سنتی دارند.

اکنون گروه تحقیقاتی تمرکز خود را بر یک آزمایش بالینی تصادفی‌سازی‌شده (RCT) گذاشته‌اند که قرار است این سیستم را بر روی ۲۲۴ شرکت‌کننده با درد نوروپاتیک ناشی از آسیب نخاعی آزمایش کند.