رونمایی از فهرست بدهکاران کلان بانک ملت/از چای دبش تا شیرین عسل! + توضیحات

بانک ملت در سال گذشته بیش از ۲۳ هزار میلیارد تومان تسهیلات به مشتریان خاص پرداخت کرده که بخش زیادی از آن هنوز بازنگشته است. در میان بدهکاران کلان، نام برندهای شناخته‌شده‌ای به چشم می‌خورد؛ شرکت‌هایی که وام‌های میلیاردی گرفته‌اند اما خبری از بازپرداخت نیست.

کد خبر: ۱۳۰۶۷۰۸

تاریخ: ۰۳ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۶:۰۰

اسامی برخی از بزرگ‌ترین بدهکاران بانکی کشور در گزارش تازه بانک مرکزی دیده می‌شود؛ فهرستی که نشان می‌دهد هم نهاد‌های دولتی و هم بخش خصوصی در صف بازنگرداندن وام‌های کلان قرار دارند.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، بررسی آمار‌های رسمی بانک مرکزی نشان می‌دهد که بانک ملت در سال گذشته بیش از ۲۳ هزار میلیارد تومان تسهیلات ریالی و ارزی (اصل مبلغ پرداختی) به مشتریان خاص خود پرداخت کرده است. اما بخش قابل‌توجهی از این منابع مالی تاکنون به سیستم بانکی بازنگشته و در قالب «بدهی غیرجاری» ثبت شده است.

طبق اطلاعات موجود، از مجموع تسهیلات اعطایی بانک ملت، بیش از ۱۷ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان در زمره‌ی بدهی‌های غیرجاری قرار گرفته است؛ بدهی‌هایی که یا از سررسید پرداخت آنها گذشته یا اقساط آنها متوقف شده و عملاً در مسیر بازپرداخت قرار ندارند.

از مطالبات مشکوک‌الوصول بانک ملت چه خبر؟

در ادبیات بانکی، بدهی‌هایی که بیش از ۱۸ ماه از موعد سررسید آنها گذشته باشد و پرداختی از سوی مشتری انجام نشده باشد، تحت عنوان تسهیلات مشکوک‌الوصول ثبت می‌شوند. این نوع بدهی‌ها معمولاً بازگشت‌ناپذیر تلقی شده و جزو پرریسک‌ترین دارایی‌های بانک‌ها محسوب می‌شوند.

بر همین اساس، بانک ملت تا پایان سال گذشته، بیش از یک‌هزار و ۲۹۸ میلیارد تومان تسهیلات مشکوک‌الوصول در ترازنامه خود ثبت کرده است؛ رقمی که بیانگر حجم قابل توجه ریسک اعتباری در این بانک بورسی است.

نرخ سود ۴۰ درصدی؛ تخلف یا استثناء؟

یکی دیگر از نکات قابل‌تأمل، مربوط به نرخ سود تسهیلات کلان بانک ملت است. بنا بر داده‌های رسمی، این نرخ از ۴ تا ۴۰ درصد متغیر بوده که بخش قابل‌توجهی از این تسهیلات، با نرخ‌هایی بالاتر از سقف قانونی مصوب بانک مرکزی پرداخت شده‌اند. اما سؤال مهم اینجاست که چگونه در نظام بانکی کشور، تسهیلاتی با نرخ سود ۴۰ درصدی پرداخت شده است؟ آیا مجوزی خاص برای این تسهیلات وجود داشته یا پای تخلفی آشکار در میان است؟ این موضوع نیازمند شفاف‌سازی فوری از سوی مدیران بانک ملت و نهاد‌های نظارتی است.

چای دبش؛ دریافت‌کننده ۱۱۵۵ میلیارد تومان تسهیلات بدون بازپرداخت

در میان نام‌های موجود در فهرست بدهکاران کلان، برند شناخته‌شده چای دبش نیز به چشم می‌خورد. طبق اطلاعات منتشرشده، شرکت دبش سبز گستر (چای دبش) موفق شده در قالب ۱۴۵ فقره وام میلیاردی، بیش از ۱،۱۷۰ میلیارد تومان تسهیلات از بانک ملت دریافت کند.

اما نکته نگران‌کننده آنجاست که از این رقم کلان، حدود ۱،۱۵۵ میلیارد تومان هنوز بازپرداخت نشده و در لیست بدهی‌های غیرجاری ثبت شده است. این موضوع سوالات مهمی را در خصوص نحوه نظارت بانک‌ها بر فرآیند اعطای تسهیلات، اهلیت سنجی مشتریان و مصرف منابع بانکی مطرح می‌کند.

شیرین عسل هم در فهرست بدهکاران بانک ملت

علاوه بر چای دبش، نام گروه صنعتی شیرین عسل نیز در فهرست بدهکاران بانک ملت به چشم می‌خورد. شرکتی که مالک آن یونس ژائله، رئیس اتاق بازرگانی تبریز است و در حوزه تولید مواد غذایی، یکی از برند‌های مطرح کشور به شمار می‌رود.

بر اساس اطلاعات بانک مرکزی، شرکت شیرین عسل طی سال گذشته ۱۸ فقره وام ارزی دریافت کرده که معادل ریالی بدهی آنها به بیش از ۵۷ میلیارد و ۴۲۷ میلیون تومان می‌رسد. هرچند در مقایسه با رقم بدهی چای دبش، عدد کمتری است، اما باز هم نشان می‌دهد که حتی برند‌های بزرگ و پرنفوذ نیز در بازپرداخت منابع بانکی با مشکل یا تعلل مواجه هستند.

وقتی منابع بانک‌ها به دست چند شرکت خاص می‌رسد

حجم بالای تسهیلات کلان اعطایی که اکنون در زمره‌ی بدهی‌های غیرجاری و مشکوک‌الوصول قرار گرفته‌اند، نشان می‌دهد که سیستم بانکی کشور دچار ضعف‌های جدی در اعتبارسنجی، تضمین‌گیری و نظارت بر مصرف منابع شده است.

تمرکز منابع بانک‌ها در دست تعداد محدودی از اشخاص حقوقی یا حقیقی، بدون اطمینان از بازپرداخت، نه‌تنها سلامت نظام بانکی را تهدید می‌کند، بلکه تبعاتی سنگین برای تورم، نقدینگی، و حتی رشد اقتصادی کشور به همراه دارد.

لزوم ورود بانک مرکزی و نهاد‌های نظارتی

با انتشار رسمی این فهرست، انتظار می‌رود بانک مرکزی، دیوان محاسبات، سازمان بازرسی کل کشور و حتی دستگاه قضایی به پرونده این تسهیلات کلان ورود کنند و ضمن شفاف‌سازی در خصوص نحوه پرداخت این تسهیلات، وضعیت وصول آنها را نیز روشن سازند.

اقتصاد ایران در شرایطی نیست که بتواند از کنار این حجم از وام‌های بازنگشته، به سادگی عبور کند. سکوت در برابر این ارقام، معنایی جز عادی‌سازی تخلفات بانکی ندارد.

تکمیلی: توضیحات شرکت شیرین عسل

پیرو درج این گزارش، شرکت شیرین عسل توضیحاتی ارائه کرده که وفق قانون عینا درج می‌شود. متن این جوابیه بدین شرح است:

«در گزارش منتشره در تاریخ ۳ خرداد ۱۴۰۴ چنین آمده است: «شیرین عسل هم در فهرست بدهکاران بانک ملت - علاوه بر چای دبش، نام گروه صنعتی شیرین عسل نیز در فهرست بدهکاران بانک ملت به چشم می‌خورد. شرکتی که مالک آن یونس ژائله، رئیس اتاق بازرگانی تبریز است و در حوزه تولید مواد غذایی، یکی از برند‌های مطرح کشور به شمار می‌رود. - بر اساس اطلاعات بانک مرکزی، شرکت شیرین عسل طی سال گذشته ۱۸ فقره وام ارزی دریافت کرده که معادل ریالی بدهی آنها به بیش از ۵۷ میلیارد و ۴۲۷ میلیون تومان می‌رسد. هرچند در مقایسه با رقم بدهی چای دبش، عدد کمتری است، اما باز هم نشان می‌دهد که حتی برند‌های بزرگ و پرنفوذ نیز در بازپرداخت منابع بانکی با مشکل یا تعلل مواجه هستند.» این در حالیست که آن رسانه محترم قبلا در گزارش دیگری با تیتر «ریز بدهی ۷۷۹ همتی ۲۶ بانک و فهرست ۱۵ ابربدهکار » به کد خبر: ۱۲۹۸۷۱۹ به تاریخ انتشار: ۲۳ فروردين ۱۴۰۴ ، در خصوص فهرست مذکور، گزارش اولیه ای با نقل از خبرگزاری تسنیم منتشر کرده است که در آن عنوان شده ،‌ « 10 بدهکار کلان به ترتیب (با تجمیع موارد تکراری) به شرح زیر است: .... » ولی انتشار گزارشی جدید و اختصاصی با تیتر کردن نام گروه شیرین عسل بدون اعتنا به ابر بدهکاران لیست مذکور، موجب بروز ابهامات و ایراد اتهاماتی نسبت به این شرکت شده است.

بر مبنای گزارش منتشره در تارنمای بانک مرکزی، (بخش مربوط به بانک ملت از آن استخراج و بر مبنای مجموع بدهی غیرجاری مشتریان از بیشترین به کمترین تنظیم شده و به پیوست می‌باشد)، ملاحظه می‌فرمایید که نام این گروه تولیدی با مجموع بدهی ۵۷ میلیارد تومان در میانه جدول قرارد داشته و بسیار کمتر از سایر بدهکاران و بدهکاران بزرگ است. در حالی که حتی در بنگاه‌های هم صنف نیز مبالغ کمتر و بیشتر از این گروه تولیدی به چشم می‌خورد ولی ذکر نام آن هم به صورت تیتر درشت، جای سوال است. لطفا توجه فرمایید که:

«الف - داشتن بدهی بانکی برای واحدهای تولیدی به طور ذاتی فعل قبیحی نیست به شرطی که جزو بدهی‌های معوق و مشکوک‌الوصول نباشد.

ب - این میزان بدهی بانکی برای چنین مجموعه ای که با حدود ۲۰ هزار نفر همکار در بیش از ۳۰ مجموعه تولیدی و با سرمایه بسیار فراتر از این مبلغ و به نسبت مجموعه های مشابه در حال فعالیت است، اصولا ناچیز به نظر می‌رسد.

ج – بنا به تعاریف استاندارد بانک مرکزی،‌ مطالبات غیرجاری: شامل مطالبات سررسید گذشته، معوق و مشکوک‌الوصول ( مطالبات سررسید گذشته: مطالباتی که از تاریخ سررسید بدهی و یا تاریخ قطع بازپرداخت اقساط آن بیش از دو ماه گذشته و از شش ماه تجاوز ننموده است. -  مطالبات معوق: مطالباتی که بیش از شش ماه و کمتر از هجده ماه از تاریخ سررسید و یا تاریخ قطع بازپرداخت اقساط آن سپری شده است. - مطالبات مشکوک‌الوصول: مطالباتی که بیش از هجده ماه از تاریخ سررسید و یا از تاریخ قطع بازپرداخت اقساط آن سپری شده است.) در عمل به معنای سوخت شدن بدهی بانک نیست و قرار داشتن در سرفصل بدهی غیر جاری به معنای مشکل‌دار بودن یا تعلل این گروه تولیدی نیست.

د – گروه شیرین عسل بنا به گواهی پرداخت‌ها،‌ مجموع بدهی خود به بانک مذکور را پیش از پایان سال 1404 تسویه نموده است و این موضوع گواهی به عدم صحت اطلاعات مندرج در گزارش مذکور دارد.»