گزارشی از 4 دهه تاریخ پر فراز و نشیب ذوب آهن

کد خبر: ۱۳۰۲۹۱

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۳۸۹ - ۰۰:۳۸

تیم فوتبال ذوب آهن اصفهان کمتر از 36 ساعت دیگر در آوردگاه توکیو به مصاف سئونگنام کره جنوبی می رود تا با کسب عنوان قهرمانی لیگ قهرمانان آسیا نام خود را در تاریخ ثبت کند . تا بزرگترین افتخار تاریخ 40 ساله خود را رقم بزند. سایت گل در این گزارش تاریخچه 40 ساله این باشگاه را زیر ذره بین برده است:

گل- ایران در قرون واعصار گذشته،  از جهت آشنایی با نحوه به دست آوردن آهن و فولاد همسطح و همتراز دیگر جوامع و تمدن های بزرگ بود و ایجاد یک کارخانه ذوب آهن که مادر صنایع محسوب می شود به عنوان یک آرمان ملی از دوره قاجار مطرح بود که همواره با موانع متعددی از جمله مشکلات سیاسی خارجی و داخلی و محدودیت های مالی مواجه بود.

تا اینکه در چهارچوب پروتکل همکاری های فنی و اقتصادی بین دولتین ایران و شوروی سابق، احداث کارخانه  ذوب آهن مورد توافق قرار گرفت و موافقت نامه ای به امضاء رسید که در 23 دی ماه 1344 به تصویب مجلس رسید. یکی از اصول این توافق نامه همکاری دولت شوروی در زمینه احداث کارخانه ذوب آهن در ایران بود. بر همین اساس شرکت ملی ذوب آهن ایران قراردادی با موسسه ( تیاژپروم اکسپورت شوروی ) برای تهیه طرح و تجهیزات لازم کارخانه و تجهیز معادن سنگ آهن و زغال سنگ و سنگ آهک منعقد کرد.  کارهای اجرایی احداث ساختمان واحدهای مختلف کارخانه از سال 1346 آغاز  شد.

از سال 1348 که دیگ های ذوب آهن جوشیدند و نقش اساسی این صنعت را با افتتاح قسمتهایی از آن در صنایع کشور روشن ساختند، ورزش نیز در  این کارخانه به عنوان یک سرگرمی برای کارگران و مهندسان مطرح بود. در همین زمان بود که محمدعلی تقی زاده فرهمند تیم فوتبالی را به نام کارخانه تشکیل داد. در اولین تیم ذوب آهن روح الله زرگر، مصطفی قانعی، اصغر نیلچیان، مسعود تابش، حیدر طاهری، جابر قاضی و ... حضور داشتند و اولین بازی رسمی این تیم در یک دیدار دوستانه مقابل پیکان تهران بود که به مناسبت افتتاح ورزشگاه جدید شهر اصفهان برگزار شد و ذوب آهن 4-2 به قدرتمندترین تیم آن زمان فوتبال ایران باخت. ذوب اهن در اولین سال تشکیل وارد مسابقات قهرمانی اصفهان شد، اما پشت سر سپاهان قرار گرفت و نایب قهرمان شد.

عصر بچه های لیادین

در سال 1352 لیگ تخت جمشید راه اندازی شد. ذوب آهن به دلیل برخورداری از امکانات ورزشی و مالی در لیگ پذیرفته شد و سپاهان راهی به تخت جمشید پیدا نکرد. ذوب آهن 9 بازیکن سپاهان را به خدمت گرفت، اما انتخاب نشدن دیگر بازیکنان سپاهان موجب نارضایتی این 9 نفر شد و باشگاه مجبور شد تا همه 14 بازیکن سپاهان را به خدمت بگیرد! ذوب آهن با محمود یاوری لیگ را شروع کرد و در ادامه عزیز اصلی ستاره سابق تیم ملی هدایت این تیم را بر عهده گرفت. ذوب آهن در اولین سال دهم شد. ذوب آهن در فصل 53 یازدهم شد و در آذرماه این سال بود که یک مربی روسی وارد باشگاه شد. کارخانه ذوب آهن به واسطه ارتباط با شرکای روسی اش یک مربی از شوروری را به اصفهان آورد که منشا تحولات بزرگی در ذوب آهن شد: یوگنی لیادین که آن زمان 48 ساله بود و دوبار تیم ملی جوانان شوروی را قهرمان اروپا کرده بود.

لیادین بازیکنان مسن و قدیمی را کنار گذاشت و در طول 4 سال حضور در این باشگاه تیم جدید و جوانی را ساخت که در فصل 56 به مقام هشتم رسید. رسول کربکندی و علی شجاعی دو تن از بازیکنان این تیم  در جام جهانی 1978 در فهرست تیم ملی قرار گرفتند. بازیکنانی مثل حبیب مکوندی، عبدالعلی چنگیز، علیرضا شوقی، محمدحسن احمدزاده، حسن حاج رسولی و محمود ابراهیم زاده زیر نظر لیادین رشد کردند و شکوفا شدند. مکوندی با تیم ملی جوانان در جام جهانی جوانان 1977 حضور یافت و محمود ابراهیم زاده و چنگیز نیز بعدها از ستاره های تیم ملی در دهه 60 شدند.

عصر گمنامی، زیر سایه سپاهان و تام

ذوب آهن در دهه 60 فروغ چندانی نداشت و زیر سایه تیمهای قدرتمندی مثل سپاهان و تام و در اواخر دهه نیز تیم پلی اکریل بود. در دهه 60 این تیم فقط در سال 64 قهرمان جام حذفی  اصفهان شد و نماینده اصفهان در جام حذفی و لیگ های کشوری تیمهایی مثل سپاهان، پلی اکریل، سازمان گوشت، تام و ژاندرمری بودند. در این سالها جمشید رشیدی، محمدحسن احمدزاده و . . . سرمربی این تیم بودند. از اواخر دهه 60 ذوب آهن قدرت گرفت و توان رقابت با دیگر تیمهای قدرتمند را پیدا کرد.

عصر خیزش مجدد

بعد از غیبت در 3 دوره اول لیگ، بالاخره مسولان این باشگاه دل به دریا زدند و تیم را راهی لیگ آزادگان کردند. ذوب آهن با پرداخت 17 میلیون تومان سهمیه تیم تام را خرید و در فصل 72 لیگ حاضر شد. بهرام عاطف اولین مربی این تیم در لیگ آزادگان بود. مقام چهارمی برای این تیم در اولین فصل حضور نتیجه خوبی بود.

در سال 73 لیادین روسی پس از 16 سال دوباره به ذوب آهن بازگشت، اما این بار نتایج خوبی نگرفت و در نیم فصل برکنار شد و عاطف دوباره به تیم بازگشت. ذوب آهن به دسته دوم سقوط کرد و با کسب عنوان اولی گروهش دوباره به لیگ آزادگان بازگشت. در فصل 76 ذوب آهن سوم شد که بهترین نتیجه تاریخ باشگاه تا آن زمان محسوب می شود. یک سال بعد ذوب آهن تا مرز سقوط پیش رفت اما در آخرین روزها در لیگ ماندنی شد. فراز و نشیب های ذوب آهن همچنان ادامه داشت تا اینکه در فصل 79 با حضور در فینال جام حذفی به بزرگترین افتخار تاریخ خود دست یافت. ذوب در فینال به سپاسی باخت و نایب قهرمان شد.

عصر شکوفایی، روزهای نایب قهرمانی!

ذوب آهن در دهه 80 بهترین روزهای تاریخ خود را پشت سر گذاشته است. این تیم پس از قهرمانی در جام حذفی 81 به لیگ قهرمانان آسیا راه یافت و اولین تجربه بین المللی خود را کسب کرد. ذوب در مصاف با پاختاکور و القطر موفق به صعود از گروهش نشد. در سال 86 بود که کربکندی سرمربی موفق این تیم ذوب آهن را ترک کرد و زوران جورجویچ که یک پدیده جالبی بود! وارد اصفهان شد. مدیران باشگاه رفتار و حرکات او را نتوانستند تحمل کنند و در نیم فصل حکم اخراجش را صادر کردند و سعید آذری مدیرعامل وقت باشگاه به خاطر دعوت از این مربی به ذوب آهن مجبور به عذرخواهی از جامعه فوتبال شد.

فصل 87 منصور ابراهیم زاده که سابقه کار در ذوب آهن را داشت، هدایت این تیم را بر عهده گرفت. در حالی که تا آخرین روز ذوب آهن در صدر جدول بود و با یک تساوی قهرمان می شد، در یک جدال دراماتیک در اهواز 4-1 به فولاد باخت و قهرمانی را فقط به خاطر تفاضل گل کمتر تقدیم استقلال کرد. اما در فینال جام حذفی راه آهن را شکست داد و قهرمان شد. فصل 88 نیز برای ذوب آهن با نایب قهرمانی به پایان رسید؛ اما شاگردان ابراهیم زاده در لیگ قهرمانان آسیا کاری کردند کارستان و با شکست همه قدرتهای آسیا راهی فینال شدند که این بزرگترین افتخار تاریخ 41 ساله باشگاه محسوب می شود.

ذوب آهن با 4 نایب قهرمانی در لیگ برتر و جام حذفی یادآور تیم بایر لورکوزن آلمان است که امیدواریم طلسم نایب قهرمانی های این تیم در فینال لیگ قهرمانان شکسته شود و روز شنبه 23 آبان یک روز تاریخی در تاریخ این باشگاه شود.

- ذوب آهن در صورت قهرمانی رکورد جالبی را ثبت می کند: تنها تیم قهرمان آسیا که در لیگ داخلی کشورش هرگز قهرمانی را تجربه نکرده است!

- ذوب آهن اولین باشگاه لیگ برتری بود که استادیوم اختصاصی خود را راه اندازی کرد. ورزشگاه فولادشهر در اسفندماه 1377 افتتاح شد.

- ذوب آهن رکوردار استفاده از بازیکن خارجی در ترکیب تیم خود است.27 بازیکن خارجی تاکنون پیراهن این تیم را بر تن کرده اند.

- ذوب اهن اولین باشگاه ایرانی بود که بازیکن به لیگ ایتالیا صادر کرد: رحمان رضایی در سال 1380 از این تیم به پروجای ایتالیا رفت.