مذاکره به وقت کلیسای «سن پیترو»

روسای جمهور آمریکا و اوکراین روز شنبه به طور غیرمنتظره و کوتاه در رم با یکدیگر دیدار کردند؛ دیداری که به گفته زلنسکی، در صورت تحقق نقاط مشترک می‌تواند به دیداری «تاریخی» تبدیل شود.

کد خبر: ۱۳۰۲۰۲۷

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۰۹:۱۷

«ولودیمیر زلنسکی» و «دونالد ترامپ» روز شنبه در حاشیه مراسم تشییع و تدفین پاپ فرانسیس در کلیسای سن پیترو در دیداری غیرمنتظره برای حدود ۱۵ دقیقه با یکدیگر به صورت خصوصی و در سالن مرمری کلیسا گفت‌وگو کردند که به سرعت مورد توجه رسانه‌ها و افکار عمومی قرار گرفت.

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا، این اولین دیدار حضوری زلنسکی و ترامپ پس از ملاقات‌شان در کاخ سفید در ماه فوریه است که تنش‌های زیادی بعد از آن میان ۲ طرف ایجاد شد.

زلنسکی دیدارش با ترامپ را «خوب» توصیف کرد و گفت: در گفت‌وگوی ۲ نفره توانستیم موضوعات زیادی را مورد بحث قرار دهیم. امیدواریم از تمامی صحبت‌ها نتیجه‌ای حاصل شود؛ حفاظت از جان مردم ما، آتش‌بس کامل و بی‌قید و شرط، صلحی پایدار و قابل اعتماد که از تکرار جنگ جلوگیری کند.

او این دیدار را «بسیار نمادین» دانست که در صورت دست یافتن به نتایج مشترک، ظرفیت «تاریخی شدن» را دارد. زلنسکی همچنین از رئیس‌جمهور آمریکا قدردانی کرد.

یک مقام کاخ سفید نیز اعلام کرد که روسای جمهور ۲ کشور گفت‌وگوی بسیار سازنده‌ای داشتند و به‌علاوه توافق کردند که پس از مراسم، مذاکرات بیشتری داشته باشند.

این ملاقات که از روز گذشته از سوی افکار عمومی به شدت مورد توجه قرار گرفته، بازگو کننده اهمیت مذاکره در هر زمان و مکان و فرصت گفت‌وگو برای دستیابی به منافع است.

اینکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا بعد از ملاقاتش با زلنسکی در کاخ سفید در ۱۰ اسفند که به بحث و تنش و نمایش اختلاف نظر ۲ طرف مقابل چشم رسانه‌ها منجر شد، در حاشیه مراسمی رسمی خارج از خانه خود، به مذاکره و رایزنی با رئیس‌جمهور اوکراین اهمیت می‌دهد و با او مقابل دوربین‌های خبری می‌نشیند حاکی از اهمیت حل و فصل مساله اوکراین برای ترامپ است، موضوعی که او از زمان کمپین‌های انتخاباتی مطرح کرده بود. انگیزه و تمایل ترامپ برای این دیدار آن هم بعد از مشاجره‌ای که ۲ طرف در کاخ سفید داشتند، نشان می‌دهد ترامپ هم‌چنان به حل مساله اوکراین امیدوار است به ویژه که مذاکرات آمریکا با روسیه بر سر این موضوع با قوت و جدیت ادامه دارد و اکنون با نمایشی که در کلیسای سن پیترو به راه انداخت، نشان داد که حل مساله اوکراین هم‌چنان از اولویت‌های اوست و بنا ندارد بی‌خیال آن شود.

تصاویر رسانه‌ای منتشر شده قبل از مذاکرات کوتاه ۲ رئیس‌جمهور در حاشیه مراسم روز شنبه، نشان می‌دهد که ترامپ برای صحبت با رئیس‌جمهور اوکراین تمایل بیشتری دارد و خواستار صحبت خصوصی با زلنسکی بوده است.

از آنجایی که اروپا همچنان حامی اوکراین در موضوع روسیه است، «امانوئل» ماکرون رئیس جمهور روسیه و بعد از آن «کر استارمر» نخست‌وزیر انگلستان به سرعت خود را به زلنسکی می‌رسانند تا در جریان آنچه میان رهبران ۲ کشور رد و بدل می‌شود قرار گیرند و به نوعی از زلنسکی در مقابل ترامپ حمایت کنند؛ کما اینکه قرار گرفتن دست ماکرون بر شانه زلسنکی از همین موضوع حکایت دارد.

در عین حال با طولانی شدن گفت‌وگوهای دو طرف، دو صندلی که در سالن از قبل بوده است، برای دو رئیس جمهور در وسط سالن، همان‌ جایی که ایستاده بودند، قرار می‌گیرد و هر دو برای حدود پانزده دقیقه با یکدیگر به طور خصوصی و بدون حضور دستیار و همراه و حتی مترجم که در دیدارهای رسمی مرسوم است، صحبت می‌کنند.

دو طرف درباره این مذاکرات و نتایج آن اعلام نظر کردند، اما زبان بدن ترامپ و زلنسکی در این دیدار موضوعات قابل توجهی را بیان کند که در مواضع رسمی دو طرف بیان نشده و نخواهد شد.

شاید اولین نکته‌ این دیدار، اهمیت مذاکره و فرصت دادن به پنجره دیپلماسی در هر زمان و مکانی است، موضوعی که بارها و بارها درباره آن خوانده و شنیدیم اما کمتر آن را با چشم دیدیم. بسیاری از کشورها و مقامات بر مذاکره و فرصت دادن به دیپلماسی مواضع روشنی مطرح کردند، اما در عمل گاهی منافع آنقدر در تضاد است یا نگاه‌های شخصی و گروهی درگیر می‌شود که فرصت‌ از دیپلماسی گرفته می‌شود. با این حال این دیدار نشان داد، منافع ملی قدرتمند و ضعیف یا غرور و تعصب نمی‌شناسد بلکه این منافع ملی است که همیشه باید در اولویت باشد.

تصاویر و ویدئوهای منتشر شده از قبل دیدار و در حین برگزاری نشان می‌دهد، ترامپ برای صحبت با زلنسکی بیشتر تمایل دارد و اوست که زلنسکی را برای گفت‌وگو هنگام خروج از سالن نگه می‌دارد و با وجود اینکه ماکرون و استارمر به سرعت به این ۲ اضافه می‌شوند، اما ترامپ برای گفت‌وگوی خصوصی با زلنسکی اصرار دارد و در نهایت با قرار دادن ۲ صندلی در میانه سالن گفت‌وگوهای سرپایی به یک گفت‌وگوی پانزده دقیقه‌ای سازنده و مثبت که می ‌تواند تاریخ‌ساز شود، تبدیل می‌شود.

هر چند تصاویر نشان می‌دهد که ترامپ برای این دیدار اصرار دارد، اما حالت نشستن وی مقابل زلنسکی و قرار گرفتن پاهایش به سمت عقب نشان می‌دهد که او با وجود تمایل به مذاکره اما باطنا و قلبا برای این مذاکره تمایل ندارد، اما منافع مدنظرش ایجاب کرده است که شخصا با رئیس‌جمهور اوکراین گفت‌وگو کند.

از طرفی حالت نشستن و حرکات دست و سر زلنسکی نشان می‌دهد که او نگران از صحبت با ترامپ و احتمالا شکل گرفتن یک مجادله دیگر غیرقابل کنترل است، اما بعد از آنکه ۲ طرف مقابل هم به طور خصوصی می‌نشینند، تا حد زیادی به خودش مسلط می‌شود و قلبا و عمیقا به توضیح احتمالا آخرین مواضع و دغدغه‌هایش برای دستیابی به هر گونه صلح یا توافقی با روسیه است.

زلنسکی بعد از دیدار با ترامپ با لحنی مثبت اظهار کرده است که مباحث مطرح‌شده در دیدار با ترامپ شامل «حفاظت از جان مردم، آتش‌بس کامل و بدون قید و شرط و برقراری صلحی پایدار و قابل اعتماد برای جلوگیری از تکرار جنگ» بوده است و این دیدار نمادین، پتانسیل آن را دارد که در صورت تحقق نتایج مشترک، «تاریخی» شود.

اظهارات و مواضع رسمی ۲ طرف درباره مذاکرات کوتاه‌شان و زبان بدن ۲ رئیس‌جمهور نشان می‌دهد، ۲ طرف هر چند شخصا تمایلی به حل مساله یا تماس با یکدیگر ندارند، اما منافع ملی کشورشان را مدنظر قرار داده‌ و به دنبال نقاط مشترک برای رسیدن به توافق صلح هستند. در صورت تحقق صلح پایدار میان اوکراین و روسیه با میانجی‌گری آمریکا، سالن مرمری کلیسای سن پیترو و مذاکرات پانزده دقیقه‌ای ترامپ و زلنسکی به یکی از تاریخی‌ترین مذاکرات صلح تبدیل خواهد شد.