پشت‌پرده توقف سریال پرحاشیه نوروزی

تلویزیون مدت‌های طولانی است که با «پایتخت» درگیر است. این درگیری از همان فصل اول در سال ۱۳۹۰ که  اهالی مازندران اعتراض کردند آغاز شد و تا چند وقت پیش ادامه داشت. اما داستان از چه قرار بود که این سریال محبوب تا این اندازه درگیر حاشیه شد؟

کد خبر: ۱۲۹۵۳۲۴

تاریخ: ۰۱ فروردين ۱۴۰۴ - ۰۹:۰۵

به گزارش تابناک به نقل از خبرآنلاین، به اسفند ۱۳۹۹ بازگردیم، همان‌جایی که حاشیه‌های ادامه دار شدن یا متوقف شدن سریال «پایتخت» آغاز شد. محسن تنابنده در آذر سال ۹۹ با انتشار پستی در صفحه شخصی‌اش خبر ساخت فصل هفتم سریال پایتخت را تکذیب کرد. اما همه گیری ویروس کرونا در آن سال باعث شد تا عوامل مجموعه «پایتخت» نتوانند دو قسمت پایانی فصل شش را تصویربرداری کنند و فقط ۱۵ قسمت از آن در نوروز ۹۹ پخش شد، به همین خاطر دو قسمت مانده بود، دست‌اندرکاران سریال «پایتخت» به عهدشان وفا کردند و به مناسبت نوروز ۱۴۰۰ آن را روی آنتن بردند، اما این دو قسمت با حاشیه‌های بسیاری مواجه شد؛ عده‌ای معتقد بودند که پایان بندی این اثر، سرهم بندی شده و ضعف فیلمنامه در آن مشهود بوده است. جنجالی که بخاطر بهروز وثوقی برای پایتخت ایجاد شد اولین قسمت فصل ششم «پایتخت» که روی آنتن شبکه یک سیما رفت، از همان‌جا حاشیه‌های این سریال آغاز شد. پیش از این کمتر کسی فکر می‌کرد که در یک سریال نام فیلمنامه‌نویس برای مخاطب اهمیت داشته باشد اما پس از پخش فصل ششم «پایتخت» بارها و بارها در شبکه‌های اجتماعی مختلف، یاد شادروان خشایار الوند زنده شد و بخشی از مخاطبان این سریال در فضای مجازی فصل ششم را با فصل‌های قبل مقایسه کردند و جای خالی فیلمنامه‌نویس سریال را یادآوری کردند. جنجالی‌ترین حاشیه پایتخت۶ در آخرین سکانس آن رقم خورد. صحنه‌های سفر ماه عسل رحمت با بازی هومن حاجی عبداللهی و همسرش، با یک موتورسیکلت و یک قایق و یک دیالوگ از یک فیلم فارسی. سکانسی که به اعتقاد برخی پلان به پلان از فیلمی با بازی بهروز وثوقی کپی شده بود و همین موضوع انتقادات را به اوج رساند و حاشیه‌های زیادی را برای سریال به ارمغان آورد. در پی پخش این تصاویر رییس سازمان صداوسیما به معاونت سیما برای بررسی حواشی قسمت آخر پایتخت۶ تذکر داد.

علی‌عسکری، رئیس سازمان صدا وسیما وقت در دستوری ویژه به سیدمرتضی میرباقری با اشاره به حواشی قسمت آخر مجموعه «پایتخت۶» تاکید کرد لازم است بررسی شود که این اقدام حاصل اشتباه، بی توجهی و وادادگی است یا نتیجه عملیات مرموز و فتنه‌انگیز «ستون پنجم فرهنگی دشمن» البته کارگردان سریال بر خلاف منتقدان باور داشت که شوخی با قیصر غیر شرعی نبوده است . «پایتخت» پس از حواشی فصل ششم که به نامه رییس وقت سازمان صداوسیما منجر شد، به نوعی به محاق رفت و تولید ادامه آن در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت؛ به طوری که حتی تا مدتی از شبکه‌های تلویزیون بازپخش هم نمی‌شد.

این کشمکش از سال ۱۴۰۰ شروع شد و تا ابتدای ۱۴۰۳ هم ادامه داشت، از همان زمان که عوامل گفتند «پایتخت ۷» ساخته می‌شود، مدیران گفتند ساخته نمی‌شود بعد مدیران گفتند ساخته می‌شود، عوامل از این ماجرا سر باز زدند. شروعی که سرانجام نداشت پس از پایان نیمه کاره فصل ششم، تکلیف فصل هفتم «پایتخت» مشخص نبود تا اینکه، خبر ساخته شدن فصل هفتم رسانه‌ای شد، اتفاقی که انتهای آن ختم به خیر نشد و به حواشی فصل ششم بیشتر دامن زد. بازگشت علیرضا خمسه به سریال و حذف مهران احمدی از مسائلی بود که در ابتدای مسیر رسانه‌ای شد.

سارا و نیکا فرقانی دوخواهر دوقلو که در سریال نقش فرزندان ریما رامین‌فر(هما سعادت) و محسن تنابنده(نقی معمولی) را ایفا می‌کنند از سریال حذف شدند و این موضوع هم مخالفان جدی‌ای داشت، هم موافقان سر سخت، مثلا محسن تنابنده گفت بازیگری سارا و نیکا درحدی نیست که برای «پایتخت» به آن‌ها تکیه کنیم و این دو خواهر حذف شدند. البته درباره بابا پنجعلی و بهروز هم بهانه‌های مشابهی وجود داشت که منجر به اعتراض هر دو نفر شد. این قبیل حذف و اضافه کردن بازیگران در سریال‌ها رخ می‌دهد اما چیزی که اینبار بیش از هرچیزی جلب توجه کرد، انتشار رقمی به عنوان دستمزد محسن تنابنده بود که اعتراضات زیادی را به همراه داشت. محسن تنابنده در پاسخ، با انتشار پستی اعلام کرد که به علت فضای نامناسب موجود، فصل هفتم ساخته نخواهد شد. بعد از مدتی هم محسن تنابنده اعلام کرد که دیگر مجموعه «پایتخت» ساخته نمی‌شود و چندی بعد در سال ۱۴۰۰ تنابنده در مصاحبه‌ای درمورد موانع عجیب ساخته نشدن برنامه‌های محبوب تلویزیونی از جمله برنامه «نود» و سریال «پایتخت» صحبت و از سیاست‌های صداوسیما انتقاد کرد. او در مصاحبه‌ای درباره این مشکلات گفت: «کدام مملکتی این همه سرمایه می‌گذارد تا یک برنامه‌ای مثل «نود» تولید شود و بعد قیچی‌اش کند. یک کاری را ۱۰ سال سرمایه‌گذاری کند و به «پایتخت» تبدیل شود و بعد آن را قیچی کند. «پایتخت» دست ما نیست و اگر آقایان دل‌شان بخواهد ساخته می‌شود و اگر هم دل‌شان نخواهد، ساخته نمی‌شود.

در این میان چیزی که مهم نیست، مردم هستند.» وقتی ساخت «پایتخت» قطعی شد کمی بعدتر اخباری به گوش رسید که حاکی از ساخته شدن نسخه سینمایی «پایتخت» برای نوروز ۱۴۰۳ بود که الهام غفوری تهیه کننده پایتخت در این مورد گفت: «مگر قرار بود «پایتخت» سینمایی ساخته شود؟» ابوالفضل رجبی بازیگر نقش بهروز در فصل ششم «پایتخت» درباره ساخت نسخه سینمایی پایتخت گفت: «فیلم سینمایی «پایتخت» فعلاً معلوم نیست ساخته می‌شود یا نه! از ۳۱ خرداد امسال بود که هومن حاجی‌عبداللهی، بازیگر نقش رحمت در حساب کاربری‌اش در توییتر تصویری از شیرینی رنگینک به شکل عبارت «پایتخت ۷» منتشر کرد و نوشت: «شروع «پایتخت ۷» به شیرینی رنگینکیه که بچه‌های پشت صحنه درست کردن.» این جمله اگرچه نمی‌توانست شاهدی کامل برای کلید خوردن سریال باشد اما از سوی عده‌ای به این معنا تعبیر شد؛ ضمن اینکه همه را مطمئن می‌کرد که تلویزیون برای ساخت دنباله «پایتخت» سرانجام با گروه سازنده به توافق رسیده است. پس از گمانه‌زنی‌های متعدد و انتشار اخبار ضد و نقیض درباره ساخت فصل جدید سریال تلویزیونی «پایتخت»، ششم مرداد، محسن تنابنده با انتشار ویدئویی اعلام کرد که در مسیر لوکیشن ضبط سریال «پایتخت ۷» است و با انتشار این ویدئو از شروع تصویربرداری این مجموعه تلویزیونی خبر داد و در نهایت هم اعلام شد که فصل هفتم این سریال در چهارم فروردین روی آنتن تلویزیون می‌رود، اما نباید ی جنجال دیگر به نام دستمزد محسن تنابنده را نادیده گرفت، موضوعی که از ابتدای امر حائز اهمیت بود و همچنان هم مطرح است دستمزد محسن تنابنده است که گفته می‌شود بودجه «پایتخت» 100 میلیارد تومان بوده و 20 میلیارد تومان آن بابت دستمزد به این بازیگر پرداخت شده است.

ممیزی‌های تلویزیون و اعتراض بازیگران سازندگان یک اثر باید طبق قوانینی که وضع می‌شود رفتار کنند و از خط قرمزهای تعیین شده عبور نکنند، گاهی پیش می‌آید که خواسته یا ناخواسته از آن خط قرمزها عبور می‌کنند، گاهی هم مسئولین رسیدگی و نظارت به این موضوع خط قرمز را کمی جابه جا می‌کنند که معمولا تشخیص این موضوع سخت است، اما کمتر اثر هنری از قبیل کتاب و ترانه و تئاتر گرفته تا فیلم سینمایی و سریال پیدا می‌شود که بخش‌هایی از آن دستخوش تغییرات نشده باشد و فصل ششم سریال «پایتخت» نیز از این قاعده مستثنی نیست، یکی از این ممیزی‌ها توسط سیدامیر سیدزاده، با انتشار پستی در اینستاگرام مطرح شد. ماجرای ممیزی‌های اعمال شده در سریال تا جایی ادامه پیدا کرد که تک تک بازیگران به این موضوع اعتراض کردند، بهرام افشاری بازیگر نقش بهتاش، یکی از این بازیگران بود که با انتشار پستی خبر از سانسور بخشی از سریال داد، اما مشخص نکرد که کدام بخش و به چه علت حذف شده است. در ادامه سانسورهای تلویزیون و اعتراض بازیگران، احمد مهرانفر نیز با انتشار پستی از به سانسور اعتراض کرد و کمی بعدتر از او، محسن تنابنده از سانسورِ نسخه سانسور شده سریال نوشت و احمد مهرانفر دیالوگ سانسورشده سریال را در صفحه شخصی‌اش منتشر کرد.

پس از این اتفاقات بود که سیروس مقدم کارگردان سریال در گفت‌وگویی موارد حذف شده از سریالش را به حساسیت‌های شرایط روز جامعه ربط داد و گفت هیچ سانسوری در کار نیست. در همان زمان گمانه زنی‌هایی انجام شد که شاید هیچ سانسوری در کار نبوده و این ادعاها تنها یک بازی برای جذب مخاطب بوده است. انتقادهای دنباله‌دار از بدآموزی‌های ادامه‌دار یکی از انتقادهای پرتکرار از ابتدای پخش «پایتخت» در فصل ششم، بی‌احترامی کوچک‌ترهای خانواده به بزرگ‌ترها و در ادامه دروغ‌گویی‌های بی‌دلیل شخصیت‌های خانواده معمولی و فریبا از مواردی بود که از همان قسمت‌های ابتدایی تا قسمت پایانی اعتراضات و انتقادات مخاطبان سریال را به دنبال داشت. نمایش خشونت یکی دیگر از انتقاداتی بود که به این سریال وارد شد و مصداق آن هم سکانس‌های مربوط به بهبود و سندروم دست بیقرارش بود.

موارد بی‌شماری که برخی رسانه‌ها از آن با عنوان بدآموزی‌هایی که نباید از نقی و ارسطو بیاموزیم یاد کردند. ایرادهای کوچک اما مهم به زعم منتقدان فصل ششم «پایتخت»بی ایراد نبود یا بهتر است بگوییم ایراداتش نسبت به فصل‌های قبلی خودش کم نبود، اما علاوه بر ضعف در فیلمنامه، با اشتباهات ریز و درشتی هم همراه بود که از چشم مخاطب تیزبین این سریال پنهان نماند. از ایرادات فوتبالی که هواداران فوتبال را دل‌زده کرد تا در دست داشتن متن اخبار چند ساعت پیش از پخش خبرها از تلویزیون که با واکنش گوینده خبر تلویزیون همراه بود. اینها در کنار مواردی مانند حضور فیلمبردار در زمین فوتبال در سکانس سیو دیدنی بهتاش فریبا در دروازه نساجی، تصویر دوربین و عوامل پشت دوربین در آینه ماشین، قوری‌ای که در یک پلان شکسته می‌شود و در پلان بعدی سالم سر جایش قرار دارد و ... برخی از مواردی هستند که بی دقتی عوامل سازنده را نمایان می‌کند.