تابناک بررسی می‌کند؛

واردات مفت اتوبوس و فروش به چند برابر قیمت/ رانت جدید دلالان در واردات اتوبوس‌های کارکرده چیست؟

آئین نامه جدید گمرک درمورد نحوه واردات اتوبوس‌ها ابهام‌های زیادی دارد که به نظر می‌رسد تنها افراد خاصی که به این منابع ارزی دسترسی دارند قادر به واردات اتوبوس‌ها هستند و برای بقیه افراد موانعی ایجاد شده که دست دلالان به این بخش را هم باز کرده است.

کد خبر: ۱۲۹۳۸۰۵

تاریخ: ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۴:۰۰

گمرک در روزهای گذشته در بخشنامه‌ای آیین‌نامه نحوه واردات اتوبوس و کشنده را ابلاغ کرد که این آیین‌نامه‌ علاوه بر اینکه با ابهامات زیادی مواجه است به نظرمی رسد مصوبه اخیر هیات وزیران بیشتر از آنکه  در عمل کارآمد باشد دست دلالان به این بخش را هم باز کرده و به رواج دلال‌پروری دامن زده است.

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، درحالی که سال‌هاست وعده واردات اتوبوس‌های جدید مطرح می شود اما حالا که آیین نامه آن به مرحله عملیاتی رسیده است و بخش خصوصی که قرار است ظاهرا منتفع آن باشد سرش بی کلاه مانده و با انواع و اقسام موانع مختلف ازجمله ثبت سفارش، تأیید مالکیت خودروهای فرسوده، ارائه تعهدنامه اسقاط و دریافت تأییدیه از نهادهایی نظیر راهور و وزارت صمت مواجه شده است .

در بخشنامه جدید گمرک اشاره شده است که مالکان اتوبوس‌های جاده‌ای با عمر بالای ۲۵ سال می‌توانند اقدام به ثبت سفارش واردات اتوبوس یا تریلی با عمر کمتر از ۱۰ سال در ازای اسقاط وسیله نقلیه فرسوده کنند، همچنین دراین بخشنامه اشاره شده است که منابع ارزی واردات اتوبوس یا کشنده نو یا کارکرده از محل ارز بازگشت از صادرات، سرمایه‌گذاری خارجی، منابع ارزی با منشأ خارجی و سایر منابع مورد تأیید بانک مرکزی تأمین شود.

ابهام های جدید واردات اتوبوس های کارکرده چیست؟

سوالات و ابهام های زیادی از این بخشنامه مطرح است اول آنکه تامین ارز از محل صادرات برای افرادی که فعالیت صادراتی ندارد برچه اساسی تعیین شده است؟ دوم آنکه عبارت «جذب سرمایه گذاری خارجی »که از شروط واردات اتوبوس های کارکرده عنوان شده است فرایندی پیچیده و زمان بر است و به سادگی قابل انجام نیست و این موضوع باعث می شود که تنها افراد خاصی که به این منابع ارزی دسترسی دارند قادر به واردات اتوبوس باشند و برای مابقی افراد موانعی ایجاد می کند . بنابراین محدودکردن منابع ارزی می تواند منجر به ایجاد رانت و انحصار برای افرادی شود که به این منابع دسترسی دارند و این افراد می توانند با استفاده از رانت ، اتوبوس ها را با قیمت های پایین وارد کرده و با قیمت های بالاتر به فروش برسانند.

دست باز بانک مرکزی در واردات اتوبوس های کارکرده

اضافه کردن قید «سایر منابع مورد تایید بانک مرکزی» می تواند منجر به عدم شفافیت در فرآیند تامین ارز شده و امکان سوء استفاده و فساد را افزایش دهد و چهارمین مورد ابهام آمیز این بخشنامه این است که افزایش نرخ ارز می تواند هزینه های واردات را به طور قابل توجهی افزایش داده و باعث کاهش توان خرید واردکنندگان شود. همچنین این آیین نامه همچنین درخصوص نحوه اسقاط خودروهای فرسوده و فرآیند آن به طور کامل شفاف سازی نکرده است که می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در اجرای طرح شود.

به گزارش تابناک، به نظر می رسد باید منابع ارزی متنوع تری برای واردات اتوبوس درنظر گرفته شود و گمرک نسبت به مفاد بخشنامه ابهامات موجود را رفع کند. برای مثال ایجاد یک سامانه یکپارچه برای ثبت‌نام و پیگیری فرآیند واردات می‌تواند به کاهش تخلفات و سوءاستفاده‌ها کمک کند. همچنین فرآیند تامین ارز باید مسیر شفاف تری در پیش بگیرد تا اطلاعات مربوط به منابع ارزی در دسترس عموم باشد. از سویی دیگر ، فرآیند تامین ارز اگر تسهیل شود واردکنندگان با شرایط راحت تری می توانند ارز خود را تامین کرده و نظارت دقیقی بر فرآیند تامین ارز نیز از سوء استفاده و فساد جلوگیری به عمل می آورد.