نقشه‌ تازه اسرائیلی‌ها برای رسیدن به فرات

اسرائیل برای محکم کردن جای پای خود در جنوب سوریه افزون بر اقدامات نظامی در حال تطمیع اقلیت دروزی‌ها به‌منظور فراهم‌کردن زمینه ایجاد منطقه خودمختار در آنجاست.

کد خبر: ۱۲۹۳۲۴۵

تاریخ: ۱۹ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۹:۴۵

به گزارش تابناک به نقل از فارس؛ تاخت‌وتاز صهیونیست‌ها در جنوب سوریه در سایه سکوت و بی‌توجهی دولت الجولانی ادامه دارد.

تانک‌های مرکاوای ارتش اسرائیل در استان‌های درعا و قنیطره در حال پیشروی هستند و وسعت مناطق تحت اشغال صهیونیست‌ها در سوریه به‌سرعت در حال افزایش است .

اسرائیل در تلاش است تا به اهداف بلندپروازانه خود در سوریه دست یابد.  یکی از اهداف اصلی اسرائیل در این راستا، تسخیر منابع آبی و دسترسی به رودخانه فرات است. رژیم صهیونیستی به دنبال ایجاد کریدور داوود است که به این کشور این امکان را می‌دهد تا منابع آبی سوریه را تحت کنترل خود درآورد و علاوه بر این، حضور خود را در منطقه‌ای که از اهمیت ژئوپلیتیکی بالایی برخوردار است، تقویت کند.

کریدور داوود، کریدوری است که از طریق اشغال جنوب سوریه شامل استان‌های درعا، سویداء، بخشی از استان حمص (منطقه التنف) و دیرالزور ایجاد می‌شود و به فرات می‌رسد.

ارتش اسرائیل پس از پیشروی در درعا به استان سویداء چشم دوخته است. تسلط برسویداء منطقه دروزی نشین سوریه برای اسرائیل کار سختی نخواهد بود و دراین‌خصوص تدابیری اندیشیده که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد.

طرح ایجاد کریدور داوود را مقامات صهیونیست هم در مدت اخیر بارها به آن اشاره کرده‌اند. در تازه‌ترین مورد «بواز بیسموت»، رئیس کمیته امنیت ملی اسراییل هفته گذشته گفته بود: «همان‌طور که پادشاه اردن را در اتاق‌خوابش بیدار می‌کنیم تا دستورات ما را اجرا کند، سوریه هم باید تحت سلطه و کنترل کامل ما باشد. حکومت جدید سوریه مثل پادشاهی اردن باید خلع سلاح شود؛ این یک فرصت طلایی است؛ ما باید از طریق سوریه با عنوان کریدور داوود به عراق و کردستان برسیم!»

در همین راستا اسرائیل به دنبال تقویت روابط خود با اقلیت دروزی در داخل اسرائیل و سوریه است. برای اسرائیل، روابط خویشاوندی و منافع امنیتی مشترک بین دروزی‌های سوریه و اسرائیل فرصتی برای ایجاد اتحاد با این گروه اقلیت قدرتمندی است که در نزدیکی مرز اسرائیل زندگی می‌کنند.

حمایت مالی از دروزی‌های ساکن اسرائیل تا پیشنهاد کار در اسرائیل به شهروندان سوری

اسرائیل همچنین اعلام کرده که بیش از یک میلیارد دلار برای حمایت از دروزی‌ها در شمال اسرائیل اختصاص می‌دهد، اقدامی که تحلیل‌گران امنیتی آن را تلاشی برای جلب حمایت اقلیت دروزی ساکن شمال اسرائیل از نقشه‌هایی دانسته‌اند که اسرائیل برای متقاعدکردن دروزی‌های سوریه در مخالفت با دولت جدید این کشور به کار گرفته است.

طرح‌های تأمین مالی اسرائیل از دروزی‌های ساکن شمال سرزمین‌های اشغالی نشان می‌دهد که اسرائیل در حال سرمایه‌گذاری برای جلب حمایت اقلیت دروزی در قلمرو خود است، درحالی‌که آنها طی همه‌سال های اشغالگری اسرائیل در منطقه جولان از رفتار این رژیم با آنها به‌عنوان شهروندان «درجه دوم»، به‌ویژه در مورد مسائل مجوزهای ساختمانی و مسکن ابراز نارضایتی کرده‌اند.

ارتش اسرائیل همچنین به ساکنان جنوب سوریه پیشنهاد کار داده و اعلام کرده که مجوز ورود به اسرائیل را برای آن‌ها صادر خواهد کرد. این افراد می‌توانند روزانه بین ۷۵ تا ۱۰۰ دلار دستمزد دریافت کنند. این طرح مشابه شرایط کاری فلسطینی‌ها در سرزمین‌های اشغالی است.

فشار اسرائیل بر قدرت‌های جهانی برای تبدیل سوریه به چند منطقه خودمختار

اسرائیل همچنین به قدرت‌های جهانی فشار آورده تا از ایده تبدیل سوریه به یک سیستم فدرال مبتنی بر مناطق قومی خودمختار با غیرنظامی شدن مناطق مرزی جنوبی نزدیک به اسرائیل حمایت کنند، ایده‌ای که توسط دولت دمشق رد شده است.

هفته گذشته بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسرائیل خواستار خلع سلاح شدن جنوب سوریه شد و اعلام کرد که نیروهای سوری متحد القاعده اجازه حضور در این منطقه را نخواهند داشت.

بر اساس گزارش هفته گذشته وال استریت ژورنال، برنامه اسرائیل شامل ایجاد چندین منطقه فدرال نیمه‌خودمختار با قدرت‌های روزافزون و یک دولت مرکزی ضعیف به‌ویژه در مناطق نزدیک به مرز اسرائیل است.

گیدئون ساعار، وزیر امور خارجه اسرائیل در نشست وزیران در ۲۴ فوریه در بروکسل گفت: «سوریه باثبات تنها می‌تواند یک سوریه فدرال باشد که شامل چندین منطقه خودمختار باشد و به تنوع شیوه‌های زندگی احترام بگذارد».

امیر آویوی، یک مقام نظامی سابق و رئیس یک اندیشکده متمرکز بر امنیت در اسرائیل گفت: «اسرائیل باید عمق استراتژیک در سوریه ایجاد کند و باید این اتحاد بین دروزی‌ها و اسرائیل ایجاد کند.

در همین راستا برخی دروزی‌ها هم ضمن ابراز نگرانی از حاکمان جدید سوریه حمایت خود را از اسرائیل نشان داده‌اند و درخواست‌هایی هم برای جداشدن جامعه آنها از دمشق مطرح کرده‌اند.

بااین‌حال برخی از رهبران جامعه سوریه هم  ابراز نگرانی کرده‌اند که اهداف بلندمدت منطقه‌ای اسرائیل می‌تواند منجر به بی‌ثباتی بیشتر در سوریه، تعمیق اختلافات در جوامع سوری و تشدید هرج‌ومرج در امتداد مرز با اسرائیل شود.

همدستی نتانیاهو و اردوغان در تصاحب آب سوریه

در همین حال هشام بشیر، کارشناس روابط بین‌الملل بر وجود هماهنگی منطقه‌ای میان ترکیه و اسرائیل در عرصه سوریه  بر اساس تبادل منافع دو طرف تأکید کرد و افزود: وجود هماهنگی بین ترکیه و اسرائیل  به معنای عدم وجود تضاد منافع بین آنها نیست و قابت آشکاری بین ترکیه و اسرائیل بر سر منابع نفت و گاز در مناطق شمال شرقی سوریه مانند دیرالزور، حسکه و قامشلی وجود دارد  افزون بر اینکه اسرائیل قصد دارد منابع آب شیرین در جنوب سوریه را نیز تصاحب کند.

هشام قندیل کارشناس اقتصادی نیز معتقد است مناقشه بر سر آب در خاورمیانه شاهد تشدید قابل‌توجهی است. اسرائیل و ترکیه قصد دارند منابع آبی استراتژیک سوریه را تحت کنترل خود بگیرند که این امر امنیت آبی کشورهای منطقه به‌ویژه سوریه، اردن و عراق را تهدید می‌کند.

این کارشناس با تایید اینکه مناقشه ترکیه و اسرائیل فراتر از بعد آب است و ابعاد سیاسی، اقتصادی و استراتژیک را در برمی‌گیرد، گفت: اسرائیل اخیراً موفق شد منطقه حوض الیرموک را که منبع اصلی تأمین آب آشامیدنی در سوریه و اردن محسوب می‌شود، تصرف کند ارتش اسرائیل همچنین با نفوذ به جنوب سوریه، سدهای ساخته شده بر روی رودخانه  یرموک از جمله سد الوحده را که به‌تنهایی بیش از ۲۲۵ میلیون مترمکعب آب را در خود نگه می‌دارد، تصرف کرد.

قندیل  با بیان اینکه حضور اسرائیل در جنوب سوریه مردم سوریه و اردن را از سهم طبیعی آب این منطقه محروم کرده است، تصریح کرد: اسرائیل از زمان اشغال جولان سوریه حدود ۱۴ درصد از ذخایر آبی سوریه معادل ۱.۲ میلیارد مترمکعب سالانه را تصرف کرده است.

وی با اشاره به طرح تئودور هرتزل در سال ۱۸۷۳ درباره لزوم سلطه اسرائیل بر منابع آبی از جمله رودخانه یرموک، رود اردن و جبل الشیخ کوه هرمون افزود: توسعه‌طلبی‌های اسرائیل برای کنترل منابع آبی منطقه از زمان تأسیس این رژیم آغاز شده است.

ترکیه با برخورداری از حمایت مالی و فنی اسرائیل و ساختن تعداد زیادی سد بر روی رودخانه‌های دجله و فرات، نقش مهمی در کاهش منابع آبی سوریه و همچنین عراق داشته است. ترکیه ۱۴ سد بر روی رود فرات و ۹ سد بر روی رودخانه دجله ساخته است، علاوه بر این نیروگاه‌هایی احداث کرده که مقادیر زیادی آب  این دو رود را مصرف می کند.

تسلط اسرائیل و ترکیه بر منابع آبی همچنین موجب تشدید بحران معیشتی و اقتصادی در سوریه و عراق شده زیرا بیش از ۵۰ درصد مردم سوریه به آب آشامیدنی دسترسی ندارند.  همچنین تخریب زیرساخت های آبی در سوریه با حمایت غیرمستقیم قدرت‌های منطقه‌ای، مردم سوریه را با یک بحران بزرگ انسانی مواجه کرده است.

اسرائیل همچنین قصد دارد از بحران آب به‌عنوان یک کارت فشار سیاسی بهره‌برداری  کرده بلندپروازی‌های خود را برای رسیدن به آب‌های رود فرات و نیل محقق کند از همین رو همکاری اسرائیل و ترکیه باهدف تسلط بر آب منطقه تهدیدی برای امنیت ملی کشورهای خاورمیانه خواهد بود.

بنابراین، لزوم اقدام فوری و قاطع جامعه بین‌المللی برای مقابله با این تهدیدات، امری اجتناب‌ناپذیر است.

در این راستا، توسعه استراتژی‌های آب پایدار و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای برای تضمین توزیع عادلانه آب، یکی از مهم‌ترین اولویت‌ها باید باشد. کشورهای منطقه  باید با ایجاد توافقات مشترک و استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و قانونی، فشارهای بین‌المللی را بر ترکیه افزایش دهند تا از ایجاد بحران‌های آبی در منطقه جلوگیری شود.
امنیت آبی به‌عنوان یکی از ارکان امنیت ملی هر کشور محسوب می‌شود و هرگونه تهدید علیه آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد. به همین دلیل، واکنش سریع و هماهنگ کشورهای عربی در برابر اقدامات ترکیه ضروری است تا از وقوع بحران‌های بزرگ‌تر جلوگیری شود.