نکاتی درباره اگزماي دست

بعضي بيماران بر اين باورند كه تنها عوامل محيطي و شغلي در بروز اين بيماري نقش دارد، اما نبايد فراموش كرد كه گاهي عوامل و علل داخلي و ژنتيكي نيز در بروز يا تشديد اگزما نقش اساسي ايفا مي‌كنند.

کد خبر: ۱۲۸۹۸۸

تاریخ: ۱۳ آبان ۱۳۸۹ - ۱۴:۴۷

جام جم آنلاين: يكي از مراجعات شايع به مراكز درماني پوست اگزما يا سودا است. علائم و شكايت شايع بيماران از اين مشكل پوستي با عناويني چون خارش، پوسته پوسته شدن، شكاف برداشتن و نازك شدن و گاهي حتي ضخيم شدن پوست دست است كه شدت آن در مواقعي به قدري طاقت‌فرسا مي‌شود كه شخص مبتلا، به علت خارش، تورم و درد شديد و حتي عفونت‌هاي موضعي قادر به انجام فعاليت‌هاي روزانه با دستان خود نيست.

از اين رو بعضي بيماران بر اين باورند كه تنها عوامل محيطي و شغلي در بروز اين بيماري نقش دارد، اما نبايد فراموش كرد كه گاهي عوامل و علل داخلي و ژنتيكي نيز در بروز يا تشديد اگزما نقش اساسي ايفا مي‌كنند. به همين دليل امروزه دانشمندان استعداد ژنتيكي و اختلالات هورموني داخل بدن را عامل اصلي و در مقابل عوامل محيطي و شغلي را عامل تشديدكننده يا بروزدهنده در پيدايش اگزماي مزمن دست‌ها مي‌دانند. از اين جهت عده زيادي از بيماران ضمن بيان سوابقي از بيماري مشابه پوستي در خانواده يا نسل گذشته خود، گاهي نكاتي از وجود ساير بيماري‌ها مانند آسم، عطسه و آبريزش فصلي، خارش و كهير گذرا، خشكي يا التهابات مزمن پوستي را از دوران طفوليت يا بعد آن براي خودشان يا افراد وابسته درجه يك بيان مي‌كنند.

اما ضخامت لايه خارجي كف دست‌ها به دليل تماس مكرر با اجسام محيطي در مقايسه با پوست ساير قسمت‌هاي بدن به اندازه‌اي قطور و مقاوم است كه آن را در مقابل صدمات احتمالي ناشي از تماس با انواع محصولات شيميايي، صنعتي، گياهي، آلاينده‌ها، شوينده‌ها و حتي اجسام برنده و نافذ حفظ مي‌كند كه متاسفانه گاهي اين مقاومت در كف دست‌ها به علت تماس مكرر با مواد مضر و تخريب‌كننده پوست شكسته مي‌شود و در ادامه به دليل عدم توجه بيمار به نشانه‌هاي اوليه اگزما، رفته‌رفته با تخريب لايه‌هاي عمقي پوست شكل مقاوم و مزمني از بيماري آشكار مي‌شود.

مهم‌ترين علل خارجي يا محيطي اگزما را بايد در محصولات صناعي و شيميايي موجود در محيط كار و منزل جستجو كرد. محصولات پلاستيكي، انواع چسب‌ها و رنگ‌ها، سموم، شوينده‌ها، لوازم آرايشي، فرش و موكت، شيشه، كاغذ، اجسام فلزي، لباس‌هاي غيرنخي، لوازم ساختماني (سيمان، گچ و...) از مهم‌ترين علل بوده و حتي گاهي ذرات آلاينده معلق در هواي آلوده بخصوص در شهرهاي صنعتي (تهران) مي‌تواند در منافذ پوست سالم و بخصوص آسيب‌ديده نفوذ كرده و بر شدت اگزماي دست بيفزايد، اما از ديگر عوامل نيز مي‌توان به سرما و گرماي محيط و حتي نور خورشيد اشاره كرد كه بسياري از بيماران، دوره‌اي از اگزماي شديد را در فصل زمستان تجربه مي‌كنند كه اين مي‌تواند به دليل انقباض و انبساط مكرر پوست دست در شرايط اختلاف دماي ناگهاني و شديد باشد. اگزما با انواعي از گياهان و نباتات و نيز در كشاورزان و باغداران در تماس با انواعي از گياهان و بخصوص درخت انجير و نيز در دامداران در تماس با فضولات، خون، پوست يا پشم حيوان گزارش شده كه از موارد نادر است.

در درمان اگزما دانستن 3 نكته مهم است: 1 ـ‌ حذف عوامل ايجادكننده اگزما در منزل و محل كار 2 ـ‌ پوشش دست‌ها با دستكش نخي در تمام طول روز به هنگام انجام كارهاي ساده منزل، رانندگي و حتي به هنگام قدم زدن درشهر و بالاخره در صورت نياز براي شستشوي وسايل و ظروف با مواد شوينده، از دستكش پلاستيكي به روي دستكش نخي استفاده كنيم 3 ـ‌ مصرف مداوم نرم‌كننده‌هاي اوسرين و وازلينه را با دستور پزشك فراموش نكنيم و نكته آخر اين كه زنگ خطرشروع اگزماي دست با از بين رفتن آج‌هاي پوستي و در ادامه با خارش، قرمزي و شكاف پوستي آشكار مي‌شود.