رابطه رهبری و مراجع محدود به یک سفر نیست

گفت‌وگو با آیت‌الله کعبی

کد خبر: ۱۲۸۰۶۲

تاریخ: ۰۸ آبان ۱۳۸۹ - ۱۲:۳۴

سفر رهبر انقلاب به قم يكي از مسائلي بود كه دشمن در ابتدا مانور زيادي روي آن انجام داد، ولي بعد از استقبال تاريخي مردم قم از ايشان، رسانه‌هاي بيگانه سكوت اختيار كردند. آيت‌ا... كعبي عضو مجلس خبرگان رهبري كه در اكثر ديدار‌هاي رهبر انقلاب در سفر به قم حضور داشته، سكوت رسانه‌هاي دشمن را ناشي از بهت و حيرت آنها مي‌داند. آيت‌ا... كعبي معتقد است رابطه رهبري با مراجع، رابطه‎‌اي كاملا صميمي و خودماني است و ايشان به‎‌دور از هرگونه تشريفات با ديگر مراجع برخورد مي‌كنند و البته ارتباط ايشان با مراجع، منحصر به اين سفر نيست و مراجع هر موقعي كه قصد كنند، مي‌توانند با ايشان ديدار كنند و رهبر انقلاب هم در سفرهاي خود ديدارهايي را با مراجع دارند، البته ديدارهايي از اين دست، معمولا رسانه‌اي و مطبوعاتي نمي‌شود اما اين ديدارها همواره وجود داشته؛ به‎طور مثال رهبر انقلاب حدود دو ماه پيش سفري به قم داشتند و با برخي از مراجع معظم نيز ديدار كردند. ديدار مراجع و رهبري يك پديده كاملا عادي است و ارتباط صميمي رهبري و مراجع، در واقع ناشي از مهر و علاقه طرفين به يكديگر است.

به ‎عنوان اولين سوال لطفا درخصوص جوسازي دشمنان در مورد سفر مقام معظم رهبري به شهر قم توضيحاتي بفرماييد كه در پشت پرده اين جوسازي‌ها دشمن چه هدفي را دنبال مي‌كند؟

قبل از سفر مقام معظم رهبري به شهر قم، سامانه جنگ رواني و اقدامات رسانه‌اي دشمنان اسلام و نظام، معاندان و فتنه‌گران به كار افتاد تا بتوانند از اين طريق، تأثيرات اين سفر را كم كنند و يا اين‌كه با فضاسازي خاص خودشان و ترفندها و شگردهاي نوين غربي در فضاي عمومي و رسانه‌اي اين‎طور القا كنند كه شكاف يا فاصله و يا نوعي بي‌رغبتي بين برخي از اقشار و روحانيت و رهبري نظام وجود دارد و دشمن بر روي اين مسئله سرمايه‌گذاري زيادي هم انجام داد. دشمنان اسلام و نظام و انقلاب به نقش ويژه روحانيت و تأثيرگذاري فراوان اين قشر در ميان سطوح مختلف جامعه و همچنين تحكيم نظام مقدس جمهوري اسلامي كاملا واقف هستند و به همين دليل سعي در جو‎سازي در مورد سفر رهبر انقلاب به قم دارند.

دشمنان خود معترف هستند كه راه‎اندازي اپوزيسيون عليه نظام بدون استفاده از روحانيت امكان‌پذير نيست. رهبر انقلاب در ديدار با جوانان هم به طور خيلي ظريف به اين نكته اشاره كردند و فرمودند كه به دليل نقش ويژه قم و حضور جوانان قمي از قبل از انقلاب و در جريان پيروزي انقلاب و همچنين پيوند ديرينه مردم با روحانيت، دشمن همواره به دنبال اين است كه آنتي‎تز انقلاب را در قم شكل دهد.

بعد از شكست معاندين و همچنين فتنه سال 88 و واكسينه شدن نظام و پيوند مستحكم ملت و روحانيت، دشمن به سمت فضاي رسانه‌اي حركت كرد و سعي كرد شكاف و اختلاف و يا سردي و بي‌توجهي علما و روحانيت را نسبت به نظام و انقلاب در فضاي عمومي جامعه القا كند. بر اين اساس طي سال‌هاي اخير شاهد فضاسازي سنگين تبليغاتي دشمن با ترفندهاي نوين بوديم.

استقبال گسترده مردمي تا چه حد در خنثي‎سازي تبليغات سوء دشمنان مؤثر بود؟

بايد گفت كه استقبال گسترده و تاريخي و يك‌پارچه مردم قم و روحانيت و بزرگان حوزه و مراجع معظم تقليد و همچنين اقشار مختلف مردم قم، فضاي سنگين رسانه‌اي و سامانه جنگ رواني دشمنان اسلام و انقلاب و فتنه‌گران را در هم ريخت، چراكه تمام دشمنان، در اين جنگ رسانه‌اي شركت داشتند و از آن طرف هم شاهد بوديم كه آحاد مردم قم با ميل و شوق و رغبت به استقبال رهبر انقلاب آمدند كه يكي از خاصيت‌هاي مهم استقبال مردم از رهبري، ارتباط مستقيم و نزديك و همچنين ارتباط فكري و علمي و اخلاقي و دوستانه بزرگان و علما و مراجع و اساتيد برجسته با رهبر انقلاب بود.

خورشيد تابناك رهبري كه در قم طي اين سفر طلوع كرد و تشعشع شخصيت ايشان در قم و در لايه‌هاي گوناگون حوزه، قطعا در ساليان متمادي نظام، انقلاب و كشور را پيش خواهد برد و حوزويان با روحيه مضاعف به فكر چاره‌انديشي در نقش تاريخي خود براي حركت پر شتاب حوزه‌ها خواهند بود. بر اين اساس بايد گفت كه يكي از دستاورد‌هاي مهم اين سفر، تدوين نقشه‌ راه باز مهندسي نظام روحانيت و حوزه علميه است.

پس از استقبال پر شوري كه از رهبر انقلاب صورت گرفت، شاهد نوعي سكوت هدف‎دار دشمنان نظام بوديم. به نظر شما دليل اين سكوت چيست؟

مراجع و اساتيد بزرگ و شخصيت‌هاي علمي و حوزوي و روحانيت با وجود تفاوت مشرب‌هاي فكري و فرهنگي كه البته همه آن در مسير تبيين اسلام و معارف دين مبين است، دست دشمنان اسلام و نظام و معاندان را خوب خوانده‌اند و مي‌دانند كه اين افراد، دشمنان اسلام و روحانيت بوده و به دنبال ترويج انديشه‌هاي انحرافي هستند. بر اين اساس، هم‌سويي با دشمنان را تضعيف اصل اسلام مي‌دانند لذا بايد گفت كه هر چقدر تبليغات دشمن بيشتر شود، حضور سرزنده روحانيت در صحنه در كنار نظام، مضاعف‎تر خواهد بود.

به نظر بنده، سكوت دشمنان، ناشي از سرگرداني و حيرت است؛ چراكه دشمن مشاهده كرده تمام طراحي‌هايش با شكست مواجه شده. بر اين اساس، من پيش‎بيني مي‌كنم كه بعد از اين سفر، دشمن به دنبال برخي چهره‌ها و اشخاص خواهد بود كه بگويد اين افراد به استقبال رهبري نيامده‌اند. در حالي كه خود من از نزديك شاهد بوده‌ام درب خانه‌ رهبري بدون هرگونه تشريفات حكومتي به روي همه روحانيت از طيف‌هاي مختلف باز بود و رهبر انقلاب با حوصله تمام و در جلسات بسيار طولاني با شادابي و نشاط از همه استقبال مي‌كرد. جلسات رهبر انقلاب با طيف‌هاي مختلف روحانيت جلسات پر باري بود و رهبر انقلاب هم در اين جلسات گفتند كه جلسه با روحانيت و علما نشاط‎آور است و با اين‌كه من احساس مي‌كردم طولاني شدن اين جلسات ممكن است ايشان را خسته كند ولي مشاهده مي‌كرديم كه شادابي و نشاط حاصل از اين جلسات در اين ايشان موج مي‌زد، مخصوصا زماني‌كه سخن از مباحث علمي و حوزوي به ميان مي‌آمد و نيز زماني كه خاطره‌گويي و ديدار دوستان قديمي در حوزه كه به‎عنوان ذخيره‌هاي بزرگ علمي حوزه نورافشاني مي‌كنند با رهبر انقلاب صورت مي‌گرفت، لحظه‌هاي پرنشاطي را براي ايشان رقم مي‌زد و در مقابل هم روحانيوني كه با ايشان ديدار كردند احساس شور و شعف و شادي داشتند.

شما فرموديد كه درب منزل رهبر انقلاب به روي تمام روحانيون باز بود؛ در حالي‌كه در خبرها شنيده مي‌شد عده‌اي به‎دنبال ديدار با رهبر انقلاب هستند و هنوز موفق به ديدار نشده‌اند. درخصوص اين مسئله توضيح بفرماييد.

تا جايي‌كه بنده مطلع شدم، رهبري بارها به معاونت ارتباطات حوزوي خود يعني حجت‌الاسلام مروي تأكيد مي‌كردند كه به‎گونه‌اي برخورد كنند كه در به روي همه باز باشد و مبادا كسي بخواهد به ديدار ايشان بيايد و موفق به انجام اين كار نشود.

بسترها براي ديدار با رهبر انقلاب براي همه فراهم بود و همه مي‌توانستند با ايشان ديدار كنند و شب‌هايي كه ايشان در قم حضور داشتند، به اين مسئله اختصاص داشت.

با وجود اين‌كه برنامه‌هاي منظمي براي اين سفر طراحي شده بود، ديدارهاي شبانه طولاني هم كه همه مي‌توانستند در آن شركت كنند، به برنامه‌ها اضافه شد و اگر كسي قصد مي‌كرد كه با رهبري ديدار كند، كافي بود كه اين مسئله را به اطلاع مسئولان برساند و حتي تعيين وقت هم با خود افرادي بود كه قصد داشتند با رهبري ديدار كنند، چراكه جلسات رهبر انقلاب با روحانيون مختلف، براي حضور همه مهيا بود. بر اين اساس، افراد با فكرهاي متفاوت و مشرب‌هاي فكري و علمي گوناگون كه معمولا هيچ‎گاه همديگر را در حوزه نمي‌ديدند، در كنار رهبر انقلاب همديگر را مي‌يافتند و با هم به بحث و تبادل‎نظر مي‌پرداختند.

ممكن است در مورد اين مسئله مصاديقي را كه از نزديك مشاهده كرديد، بيان كنيد؟

به‎طور مثال، در يكي از جلسات آقاي دكتر صادقي تهراني صاحب تفسير فرقان كه ديدگاه‌هاي خاص خود را دارد و ديدگاه‌هاي وي مورد اعتراض عده‌ زيادي از حوزويان هم هست، با حالت بيماري و با ويلچر خدمت رهبر انقلاب رسيدند و به ايشان گفتند كه دليل ديدار من با شما، قرآن‎محور بودن شماست. از سوي ديگر، افراد سنتي و قديمي حوزه و افرادي كه پايبند به روش فقه جواهري هستند نيز در آن جلسه حضور داشتند. همچنين تعدادي از اعضاي جامعه مدرسين حضور داشتند كه به‎دليل تعدد اين افراد، نمي‌توانم از آن‎ها اسم ببرم و ممكن است اگر از كسي اسم ببرم، اسامي ديگر افراد را به‎خاطر نياورم.

در اين جلسه ميان افراد حاضر بحثي درخصوص فقه مقاصدي و فلسفه فقه صورت گرفت كه يكي از حاضران كه به روش خاص خويش طرفدار فقه مقاصدي بود، ديدگاه خود را بيان كرد و بعد از آن رهبر انقلاب فرمودند كه بايد زمينه طرح فكر نو و نظريه‌هاي جديد را بدون خودسانسوري فراهم كنيم.

همچنين رهبر انقلاب به جمله امام كه فرمودند فقه سنتي پوياست اما بايد قاعده‌مند باشد نيز اشاره كردند. از طرفي رهبر انقلاب بر مديريت و ايجاد شوراي سياست‌گذاري و گروه نظريه‌پرداز تأكيد كردند و طي اين سفر و در جريان جلساتي كه با اقشار مختلف روحانيت داشتند، از ايشان درخواست شد كه حوزه‌ها از مباني فقهي و اصولي ايشان در قم محروم نباشند و مجموعه درس‌هاي ايشان در تهران در اختيار طلاب قم هم قرار گيرد و يا اين‌كه از طريق ويدئو كنفرانس، كلاس‌هاي ايشان در قم برقرار باشد.

رهبر انقلاب همچنين در اين سفر توصيه‌هاي اخلاقي فراواني را ذكر كردند. به‎عنوان مثال، ايشان فرمودند كه خوب است اساتيد چند دقيقه‌اي را براي خواندن روايت اختصاص دهند؛ چراكه خواندن روايت براي طلاب مؤثر است، همچنين ايشان فرمودند كه خود آيت‌ا... ميلاني در مشهد نيز همين كار را مي‌كرد.

رهبر انقلاب همچنين در جلسات خود از آيت‌ا... شب‌زنده‎دار و خاطرات دهه ٤٠ ايشان نكاتي را بيان فرمودند و در كل، ايشان درخصوص مسائل مختلفي با روحانيون تبادل نظر ‌كردند.

ديدار رهبر انقلاب با مراجع حاشيه‌هاي زيادي را به‎دنبال داشت. با توجه به اين‌كه شما در اكثر اين ديدارها حضور داشتيد، ناگفته‌هايي را از اين ديدار‌ها بيان بفرماييد.

رابطه رهبري با مراجع رابطه‎اي كاملا صميمي و خودماني است و ايشان به‎دور از هرگونه تشريفات با ديگر مراجع برخورد مي‌كنند.

البته ارتباط ايشان با مراجع منحصر به اين سفر نيست و مراجع، هر موقعي كه قصد كنند، مي‌توانند با ايشان ديدار كنند و رهبر انقلاب هم در سفرهاي خود ديدارهايي را با مراجع دارند، البته ديدارهايي از اين دست معمولا رسانه‌اي و مطبوعاتي نمي‌شود. اما اين ديدارها همواره وجود داشته؛ به‎طور مثال رهبر انقلاب حدود دو ماه پيش سفري به قم داشتند و با برخي از مراجع معظم نيز ديدار كردند. ديدار مراجع و رهبري يك پديده كاملا عادي است و ارتباط صميمي رهبري و مراجع، در واقع ناشي از مهر و علاقه طرفين به هم است.

در اين سفر هم همان‎طور كه پيش‌بيني مي‌شد اكثريت مراجع با ايشان ديدار كردند و معدود مراجعي هم كه با ايشان ديدار نداشتند، در اثر كسالت بيش از حدي بود كه آن‎ها را در بستر نگه‌ داشته بود. البته رهبري هم جوياي احوال آن‌ها بودند، به‎طور مثال آيت‌ا... موسوي اردبيلي به دليل كسالت نتوانست با رهبر انقلاب ديدار كنند ولي پسر ايشان به ديدار رهبر انقلاب آمدند.

دليل عدم ديدار آيت‌ا... وحيد خراساني با رهبر انقلاب چه بود؟

آيت‌ا... وحيد خراساني اصل نظام را قبول دارند و تضعيف نظام را جايز نمي‌دانند و ارتباط ايشان هم با نظام يك ارتباط مبتني بر معارف اهل بيت است و ايشان كشور ايران را كشوري شيعه مي‌دانند. بر اين اساس، قطعا به جايگاه بالاي نظام جمهوري اسلامي ايران واقف هستند، لذا به دليل فضاسازي رسانه‌اي كه ممكن است دشمنان ايجاد كنند، فرزندان آيت‌ا... وحيد خراساني با رهبر انقلاب ديدار كردند و رهبري هم خيلي صميمي با فرزندان آيت‌ا... وحيد برخورد كردند و جوياي سلامتي آيت‌ا... وحيد شدند.

فرزندان آيت‌ا... وحيد در اين ديدار سلام ايشان را به رهبر انقلاب رساندند، همچنين شاگردان آيت‌ا... وحيد معمولا درجلسات حوزويان با رهبري نيز حضور داشتند.

در ديدار آيت‌ا... صافي گلپايگاني با رهبر انقلاب چه مباحثي مطرح شد؟

آيت‌ا... صافي گلپايگاني هم با رهبري ديداري داشتند كه در اين ديدار، ايشان از اقتدار و استحكام نظام اسلامي در ابعاد گوناگون و به‎ويژه سياست خارجي تمجيد كردند و نسبت به مسائل داخلي نيز خواستار تحكيم هويت اسلامي شدند.

آيا مسئولان دفتر مراجع نجف كه در قم حضور دارند هم آيا ديداري با مقام معظم رهبري داشتند؟

بخش حوزه نجف و دفتر آيت‌ا... سيستاني و آيت‌ا... حكيم و ديگر آيات عظام كه در قم فعاليت مي‌كنند نيز جلساتي با رهبر انقلاب داشتند و رهبري هم در اكثر اين جلسات، تكريم مرجعيت و علما و اساتيد بزرگ و روحانيت را جزو مباحث اصلي قرار مي‌دادند.

لطفا نكته‌ جديدي از سفر رهبر انقلاب به شهر قم را ذكر كنيد.

حضور ذهن فقهي و علمي رهبري از يك سو و اشراف ايشان بر مسائل عبادي و مستحبات و اذكار و خاطرات عرفاي بزرگ واقعا شنيدني بود. به‎ طور مثال، رهبر انقلاب در يكي از جلسات به بيان نكات اخلاقي در حوزه‌ها اشاره كردند و خاطره‌اي را از آقاي سيدحسن ميردامادي - كه ظاهرا نسبت فاميلي هم با ايشان دارد - ذكر كردند.

در اين جلسه، رهبري فرزند آقاي ميردامادي را صدا كردند و كنار خود نشاندند و خاطره‌اي را از پدرشان ذكر كردند. ايشان فرمودند كه سيدحسن ميردامادي گفت كه من به خدمت آيت‌ا... بهجت رفتم و از آيت‌ا... بهجت طلب ذكر كردم و آيت‌ا... بهجت ذكر يونسيه را به ايشان سفارش كرد كه با شيوه‌اي مخصوص بايد ٤٠٠ بار سجده طولاني انجام مي‌داد، سيدحسن ميردامادي بعد از آن گفت كه اگر 400 بار ذكر يونسيه را انجام دهم نفسم بند مي‌آيد و اين عمل چندين ساعت هم طول مي‌كشد و به همين دليل دوباره خدمت آيت‌ا... بهجت رسيدند و آيت‌ا... بهجت از ايشان پرسيد كه شما اين ذكر را از كجا مي‌خوانيد و ايشان گفتند كه از ابتداي «وذاالنون اذذهب مغاضبا» كه آيت‌ا... بهجت فرمودند كه بايد از «لا اله الا انت، سبحانك اني كنت من الظالمين» اين ذكر را بخواند چراكه اين ذكر نورانيت دل ايجاد مي‌كند.

همچنين ايشان خاطره ديگري از آقاي شيخ محمدتقي آملي كه از بزرگان حوزه نجف است ذكر كردند و گفتند كه ايشان روزي به زيارت اميرالمومنين(عليه‌السلام) مشرف شدند و در زماني كه در سلام نماز عجله داشتند «السلام عليك ايها النبي و رحمه‎ا... بركاته» را نگفتند و تنها سلام آخر نماز را ذكر كردند كه در اين زمان پيرمردي كه در آن كنار نشسته بود، خطاب به ايشان گفت كه اگر سلام به پيامبر مي‌داديد ثواب زيادي را مي‌برديد. بعد از ذكر اين دو خاطره توسط رهبر انقلاب، برخي از رساله‌هاي عرفاني مرحوم قاضي نيز توسط ايشان ذكر شد و ايشان فرمودند كه رساله‌هاي عرفاني مرحوم قاضي گاهي مربوط به شاگردان خاص ايشان مانند علامه طباطبايي و سيدمحمدحسن طباطبايي و چند نفر ديگر است اما برخي ديگر از رساله‌ها عمومي است، همچنين رهبري بر خضوع و خشوع و تعبد و نورانيت قلب تأكيد زيادي داشتند و حتي به‎طور مصداقي نيز مثال‌هايي از علماي اخلاق ذكر مي‌كردند و از علماي اخلاق حاضر در جلسات نيز مي‌خواستند كه كرسي‌هاي اخلاق را در حوزه فعال كنند.

همچنين در اين سفر، مراجع و شخصيت‌هاي مختلفي مانند آيت‌ا... گرامي با ايشان ديدار كردند.

در جلساتي كه رهبر انقلاب با مراجع و شخصيت‌ها داشتند، آيا مباحث سياسي هم مطرح مي‌شد؟

ارتباطاتي كه مراجع و روحانيت با رهبري دارند، محدود به اين سفر نيست و قطعا رهبر انقلاب در وقت مناسب خود پاسخ تمام اين ديدارها را خواهند داد و متعاقبا با مراجع ديدار خواهند كرد. اما به‎طور كل در اين ديدارها تحكيم نظام جمهوري اسلامي و حاكميت اسلام نيز مورد تأكيد قرار مي‌گرفت و نكاتي درخصوص شيوه‌هاي اداره كشور ذكر مي‌شد. به‎طور مثال، در يكي از جلسات يكي از افراد درخصوص بيمه سخناني را مطرح كرد كه رهبري هم اين مسئله را مورد توجه قرار دادند؛ همچنين در باب مسائل فرهنگي، اقتصادي، سياسي و اجتماعي نيز مسائلي مطرح مي‌شد كه البته طرح اين مسائل، عادي بود.

آيا طي اين ديدار‌ها درخصوص حوادث سال گذشته و فتنه سال 88 مسئله‌اي مطرح شد؟

بنده نشنيدم كه در اين زمينه بحثي صورت بگيرد ولي به‎طور كلي بايد به جرئت بگويم كه مراجع تقليد از هرگونه حركتي كه باعث تضعيف نظام و رهبري شود، بيزارند. بر اين اساس، شاهد بوديم كه مراجع بارها حركت فتنه‌گران را محكوم كردند و استحكام نظام اسلامي را مورد تأكيد قرار دادند. مراجع تقليد نسبت به فتنه‌گران هيچ‌گاه روي خوش نشان ندادند و در كنار آن شاهد بوديم كه سر فتنه‌گران هم به سنگ خورد و هيچ چيزي عايد آن‎ها نشد.

در پايان اگر احساس مي‌كنيد بايد نكته‌اي ذكر شود بفرماييد.

در ديدار رهبر انقلاب با فضلا و نخبگان ١٢ نفر از اساتيد حوزه نقطه‌نظرات خود را مطرح كردند و آن جلسه خيلي طولاني شد؛ به‎طوري كه اساتيد و بزرگان حاضر در جلسه بي‌حوصله شده بودند ولي از معدود كساني كه تا آخر مطالب را شنيد و از مسائل مهم نكته‌برداري كرد خود رهبر انقلاب بودند، حتي چندين بار جمع حوزه تقاضا كردند كه افراد سخنان خود را پايان دهند تا رهبري نكته‌نظرات خود را بيان كنند اما خود رهبري با اين مسئله مخالفت كردند و فرمودند كه در سخن گفتن افراد لطف وجود دارد، برين اساس، ١٢ نفري كه در اين جلسه سخن گفتند، مسائل گوناگوني را بيان كردند. همچنين اين افراد پيشنهادي را براي بازمهندسي روحانيت و آينده‌پژوهي بيان كردند و اين جلسه مورد رضايت رهبري نيز قرار گرفت.

از سوي ديگر، رهبر انقلاب در جمع جوانان و دانشگاهيان قم سخنراني كردند و در اين سخنراني، ايشان بر بصيرت و تعميق آن اشاره داشتند و تأكيد كردند كه خوب به مسائل نگاه شود و نجات از غفلت را نيز مورد تأكيد قرار دادند.

رهبر انقلاب هم خوب مي‌شنوند و هم خوب نگاه مي‌كنند و هم خوب تأمل مي‌كنند و همين‌ است ‎كه حكمت و بصيرت فراواني دارند و در كل شخصيت ايشان مثال‎زدني است. در اين سفر ما به‎روشني دريافتيم كه ايشان در نوك قله روحانيت و علم و تقوا و بصيرت قرار دارند و هم اين ‌كه از ذهن كاملا آزاد و باز و آزادانديشي برخوردارند و نيز پيش‎برنده گفتمان انقلاب اسلامي در دنياي حال و فرداي ما هستند.

بر اين اساس، بايد خدا را به خاطر وجود نعمت رهبري شكر بگوييم؛ چراكه نعمت وجود رهبر حقيقتا با هيچ چيز ديگري قابل مقايسه نيست و اميدوارم كه ما بتوانيم به‎خوبي قدردان اين نعمت باشيم و كفران نعمت نكنيم.

منبع: پنجره