سخنرانی خاتمی در اسلو

سید محمد خاتمی در افتتاحیه کارگروه تبادل تجربیات؛ زنان، برابری و صلح در نروژ بخش مهمی از مشکلات امروز جوامع در جهان را ناشی از نگاه مردسالارانه به انسانیت خواند و تاکید کرد که ‌نمی شود انسانی از حضور مسؤولانه و فعالانه در عرصه اجتماع محروم باشد و در عین حال انتظار داشته باشیم که رشد کند.

کد خبر: ۱۲۸۰۳

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۸۷ - ۱۵:۴۷

سید محمد خاتمی رئیس موسسه گفتگوی تمدنها و فرهنگ ها با اشاره به شباهت ها و تفاوت های موجود در مشکلات زنان در سراسر جهان گفت :‌از جمله موضوعات مهمی که باید مورد بحث قرار گیرد نوع نگاهی است که به زن و مسائل زنان داریم. آیا زن جنس دوم است؟ چنانکه سیمون دوبوار کوشیده است آن را شرح دهد؟ یا اینکه انسانیت دو بخش مساوی دارد که یکی زن است و دیگری مرد؟

به گزارش مهر، وی همچنین با طرح این پرسشها که آیا معیار انسانیت مردانگی است و مرد انسان معیار است؟ آیا مرد برای زندگی آفریده شده است و زن برای مرد؟ افزود : پاسخ آری به این مسائل دیدگاهی است که در قدیم و در بیشتر ادوار تاریخ رایج بوده است و هم اکنون نیز آثار و بقایای آن را کم یا زیاد در همه جا می توان دید. مگر فمینیسم خود عکس العملی در برابر این دید نیست؟ گرچه بر این باورم که همین جنبش به نحو ناخودآگاه در بند همین دید اسیر است.

خاتمی تصریح کرد : اگر ما از چنین زاویه ای به جهان، انسان و زن بنگریم شاهد پیدایش نوعی سیستم اجتماعی، ارزشی وحقوقی خواهیم بود که متناسب با این دید است، حتی وقتی فی المثل به نصوص دینی و آثار فلسفی رجوع می کنیم انتظار داریم که مطابق این دید به ما پاسخ بگویند.

وی ادامه داد :‌ گرچه امروز به ظاهر این دیدگاه از اعتبار افتاده است، ولی می توان گفت امروز هم بخش مهمی از مشکلات تحت تأثیر همین دیدگاه است که در لایه های ذهن اجتماعی و تاریخی بشر امروز وجود دارد و اثر منفی خود را می گذارد. چه بسا وقتی از آزادی و حقوق مساوی زن و مرد سخن می گوییم معیار ما آزادی و حقوقی است که مردان از آن برخوردار بوده و هستند و یا حتی امتیازات ناروایی که ناشی از دید و نظام مردسالار است و می خواهیم زن هم درست در همان جایگاهی قرار گیرد که مرد قرار دارد و حتی کار به انتقام می کشد و چه بسا کسانی می کوشند تا آنچه را امتیازات غصب شده توسط مردان می دانند به هر قیمتی از دست مردان و انحصار آنان درآورند.

رئیس موسسه بین المللی گفتگوی تمدنها و فرهنگ ها تاکید کرد :‌ در حالی که اگر از ابتدا دیدگاه خود را اصلاح کنیم و به این باور برسیم که انسانیت دو پاره دارد، یکی زن و دیگری مرد، و به عبارت دیگر انسان مؤنث و انسان مذکر داریم، شاید بسیاری از مسائل حل شود.

وی خاطرنشان کرد که در این صورت نه زن برای آنکه انسان باشد و از همه مزایا و فرصت های انسانی استفاده کند لازم است از زن بودن خود دست بردارد و نه مرد برای اینکه با زن مساوی باشد مجبور به انتخاب زندگی زنانه باشد.

خاتمی با بیان اینکه "زن بودن به خودی خود افتخار و امتیاز بزرگی است، همانگونه که مرد بودن " ادامه داد :‌ نکته دیگر که باید مورد توجه قرار گیرد اینکه رشد یک عمل اجتماعی است ، نمی شود انسانی از حضور مسؤولانه و فعالانه در عرصه اجتماع محروم باشد و در عین حال انتظار داشته باشیم که رشد کند.

وی گفت :‌ یکی از عوامل و اسباب مهمی که تاریخ را مردانه کرده است این بوده که زن به هر دلیل از حضور در مسؤولیتهای مهم اجتماعی منع یا حضور او محدود شده است و مردان در غیبت زنان خود نمایی کرده اند.

وی افزود :‌ امروز خوشبختانه راههای حضور اجتماعی زنان روز به روز بازتر می شود و ما شاهد هستیم که چگونه زنان در عرصه های مختلف شایستگی و توان خود را و احیاناً برتری خود را نسبت به مردان نشان می دهند.

خاتمی در بخش پایانی سخنان خود به اهمیت خانواده به عنوان بنیادی ترین واحد جامعه مدنی اشاره کرد و یاد آور شد : بی ثباتی و سستی پایه های این مؤسسه و بنای کل جامعه را از هنجار و تعادل خارج می کند و مشکلات بزرگی را پدید می آورد که کم و بیش بخصوص در جوامع پیشرفته شاهد آن هستیم و تردید نکنیم که نقش زن در استواری پایه خانواده و رشد به هنجار اعضاء آن بی بدیل و از مرد بیشتر است.

وی گفت :‌ حل پارادکس حفظ و تقویت بنیان خانواده از یک سو و حضور زن در عرصه اجتماعی پا به پای مرد امری است که می تواند مورد مباحثه قرار گیرد و راههای مناسب و مورد اتفاق حل مسأله جستجو و بر آن تأکید شود.