آیت⁯الله جوادی آملی:

خوف عقلی از خدا باعث مهار نفس می⁯شود

استاد برجسته حوزه خوف از ذات اقدس اله را خوف عقلی دانست و گفت: کسی که خوف عقلی از ذات اقدس اله داشته داشت، افسار و دهنه نفس را کشید و با دهنه، جلوی معصیت⁯ها را می⁯گیرد. این دهنه برای این است که انسان به بیراهه نرود.

کد خبر: ۱۲۶۵۱۸

تاریخ: ۳۰ مهر ۱۳۸۹ - ۱۲:۴۱

آیت الله جوادی آملی گفت: کسی که خوف عقلی از خداوند داشته باشد افسار و دهنه نفس را می⁯کشد.

به گزارش خبرنگار مهر در قم، آیت⁯الله عبدالله جوادی آملی در درس اخلاق خود که با حضور تعدادی از طلاب و فضلای لبنان و جمعی از دانشجویان دانشگاه⁯ها و طلاب برادر و خواهر مدارس علمیه کشور برگزار شد به تشریح کلام 236 و 237 حضرت امیرالمومنین علیه السلام در نهج⁯البلاغه پرداخت و اظهار داشت: وجود مبارک حضرت امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: من در جریان حوادث پس از هجرت پیامبر صلوات الله علیه به دنبال آن حضرت بودم و لحظه به لحظه خبر حضرت را داشتم تا خودم را به منطقه عرج رساندم.

وی ادامه داد: مرحوم سید رضی فرمود که این تعبیر (فاطا ذکره) از سخنانی است که در نهایت اختصار و فصاحت است، یعنی من به دنبال یاد و نام او بوده⁯ام.

استاد برجسته حوزه تاکید کرد: حضرت امیرالمومنین علیه السلام فرمود که الان که راه باز است عمل کنید و به انجام عمل صالح موفق شوید. الان فرصت باقی است و وقتی بگوئید که بعدها انجام می⁯دهید هیچ کسی از آینده خبر ندارد. از فرصت پیش آمده حداکثر استفاده را بکنید؛ طومار شما باز است و آن را بپیچید که وقتی این صحیفه برچیده شود دیگر فرصت توبه نیست.

وی با یادآوری این نکته که وقتی انسان به مرحله نهایی رسید اصلا به او فرصت حرف زدن نمی⁯دهند، خاطرنشان کرد: انسان وقتی به لحظات آخر رسید زبان او در اختیار ملکات اوست، مثل انسان خوابیده که حرف می⁯زند ولی حرفش از روی اختیارش نیست که چه بگوید و چه نگوید، بلکه از روی اعمال قبلی است.

آیت⁯الله جوادی آملی افزود: امروز اگر کسی اهل مسجد نبود و دین گریز بود، به موعظه و حسنه یا جدال احسن دعوت می⁯شود اما در اواخر عمر انسان امید برگشت وجود ندارد.

اخلاق در چهار بعد سودآور است

وی در بخش دیگری از فرمایشات خود اظهار داشت: اخلاق در چهار بعد سودآور است؛ بعد اول در مورد مسائل دنیاست که جامعه با اخلاق در دنیا به بیراهه نمی⁯رود و نه راه کسی را می⁯بندد و این کمترین فایده اخلاق است.

مرجع تقلید شیعیان در مورد سه بعد دیگر اخلاق تاکید کرد: اخلاق یک طب است که انسان را زنده می⁯⁯کند و اگر انسان بیمار است او را درمان می⁯کند. بعد دیگر اخلاق، معماری و مهندسی بدن است، یعنی فن شریف اخلاق انسان را طوری می⁯سازد که با رخداد تلخ مرگ آسیب نبیند و معارف دینی را فراموش نکند، زیرا در قبر پیرامون خدا و پیغمبر و قرآن از انسان می⁯پرسند و اگر کسی خود را به خوبی نساخته باشد فشار قبر به گونه⁯ای خواهد بود که همه محفوظات دینی از ذهن انسان پاک می⁯شود.

آیت⁯الله جوادی آملی با بیان این نکته که اخلاق بدنی می⁯سازد که وقتی با مرگ رو به رو می⁯شود، مرگ را می⁯میراند، تصریح کرد: در مکتب دینی، انسان مرگ را می⁯میراند نه مرگ انسان را. انسان مرگ را احاطه و زیر دست و پا له می⁯کند و در این نبرد و مصاف سالم به مقصد می⁯رسد.

وی با قرائت آیه شریفه (قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِی تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلَاقِیکُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَیْبِ وَالشَّهَادَةِ فَیُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ) از سوره جمعه اظهار داشت: این آیه شریفه یعنی اینکه شما با مرگ برخورد می⁯کنید، او می⁯میرد و شما می⁯روید.

انسان مرگ را می⁯میراند

استاد برجسته حوزه ادامه داد: بسیاری از افراد تصور می⁯کنند که وقتی می⁯میرند می⁯پوسند و گر آخر عمر است و می⁯گویند اکنون که در دنیا هستیم چرا از این دنیا بهره نگیریم، اما دین می⁯گوید که انسان مرگ را می⁯میراند و تا ابد می⁯ماند.

آیت⁯الله جوادی آملی گفت: اینکه در برخی روایات آمده که مرگ را سر می⁯برند همین نکته است. ما که انسانیم ابدی هستیم و اگر کسی متخلق بود بدنی می سازد که در مصاف با مرگ توانایی داشته باشد.

مرجع تقلید شیعیان در مورد بعد دیگر اخلاق گفت: همه ما علاقه⁯مندیم زیبا محشور شویم و اخلاق باعث می⁯شود که انسان در دنیای دیگر زیبا محشور شود.

وی تصریح کرد: در دنیا جمال در اختیار انسان نیست و هر کسی که در هر شهری به دنیا آمده این رنگ را تحمل می کند. رنگ نه برای کسانی که در منطقه های شمالی کشور بسر می برند و نه آنهایی که در منطقه استوایی زندگی می⁯کنند عامل سعادت و نقص نیست اما رنگین پوست بودن در قیامت را خودمان می سازیم.
⁯
جوادی آملی تصریح کرد: ذات اقدس اله که انسان را خلیفه خود قرار داد، فرمود که تو خلیفه منی، در حالی که دین الهی را بدانی و به آنها عمل کنی.

خداوند همه مدار خُلق⁯سازی را به انسان داد

ایشان اضافه کرد: خلق را خداوند تبارک و تعالی برعهده گرفت و همه مدار خُلق⁯سازی را به انسان داد، نقشه و معماری و مهندسی خُلق سازی را به انسان آموخت، معلمان این کار را به انسان معرفی کرد و فرمود بخشی از معماری را بر عهده بگیر، بقیه را من کمک می⁯کنم و من آخرین کمک کار تو هستم.

مرجع تقلید جهان تشیع با اشاره به فرمایشات گرانسنگ امام سجاد و امام باقر علیهم السلام در مورد حج اظهار داشت: به محضر وجود مبارک این دو امام معصوم عرض کردند که حاجی⁯ها زیادند ولی ناله و ضجه کم است. هر دو بزرگوار فرمودند که حاجی کم نیست، بلکه صحرای عرفات پرجمعیت است. وجود مبارک این دو امام پرده را از جلوی چشمان آنها برداشتند و اینها دیدند افراد زیادی در صحرای عرفات به شکل حیوان درآمدند. کسی که امام زمان علیه السلام را از خودش دور کند عاقبتش همین است.

جوادی آملی تصریح کرد: خداوند خالق خلق است و انسان را خلیفه خود قرار داد و برای این خلیفه همه امکانات را فراهم کرد تا درون خود را بسازد.

وی با بیان این نکته که انسان موجودی سه طبقه⁯ای است گفت: ما که اینجا نشسته⁯ایم، سه طبقه هستیم؛ اول بدن، دوم بدنی که داریم می⁯سازیم و سوم روح مجرد است که سایه افکن بر بدن است.