سولانا در شبکه دو: غنی‌سازی ممنوع!

وي درخصوص تاكيد آمريكا بر تعليق غني‌سازي گفت: ايران كشوري است كه NPT را امضا كرده و در قبال آن تعهداتي دارد و يكي از اين تعهدات، استفاده‌ي صلح‌آميز از انرژي هسته‌يي است. آژانس ادعاهايي را در مورد برنامه‌ي ايران مطرح كرده است كه ما مي‌خواهيم روشن شود.

کد خبر: ۱۲۴۶۲

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۸۷ - ۱۶:۳۱

خاوير سولانا كه 25 خرداد براي ارايه بسته پيشنهادي كشورهاي 1+5 به همراه مديران وزراي خارجه اين كشورها به جز آمريكا به ايران آمده بود، براي اولين بار در پنج سال گذشته كه از شروع مناقشه هسته‌يي ايران مي‌گذرد، به درخواست خود در بخش گفت‌و‌گوي ويژه صدا و سيما شركت كرد و به سوالات مختلف درباره برنامه هسته‌يي ايران و بسته پيشنهادي كشورهاي 1+5 پاسخ داد.

پيش شرط تعليق غني‌سازي
به گزارش ايسنا، خاوير سولانا،‌ رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا گفت: بايد بگويم اگر فعاليت‌هاي غني‌ سازي ايران تعليق شود، مذاكرات انجام مي‌شود و ما متقابلا در نيويورك روند را تعليق مي‌كنيم.

نمي‌خواهيم احتمال انحراف وجود داشته باشد
وي در پاسخ به اين سوال ‌كه موضوع هسته‌يي ايران مساله‌اي ملي است و طبق NPT ايران مي‌تواند به غني‌ سازي بپردازد، منظور شما از تعليق چيست؟ گفت: درباره‌ي منع تكثير هسته‌يي، اظهارات شما نادرست است و بايد به آن به صورت كلي نگاه كنيم. ما از NPT دفاع و حمايت مي‌كنيم و با رشد هسته‌يي ايران به شرط توسعه‌ي انرژي مخالف نيستيم. ما خواهان توسعه‌ي ايرانيم و آماده‌ي كمك هستيم، اما نمي‌خواهيم احتمال انحراف وجود داشته باشد.

نبايد غني‌سازي كنيد
سولانا ادامه داد: ايران بايد همكاري كند تا سوخت در اختيارش قرار گيرد. نبايد غني‌سازي كنيد.

وي افزود: ما با توسعه‌ي كشور شما مشكل نداريم، اما بايد بيش از آن ‌چه انجام شده است، تعامل صورت گيرد. غني‌سازي امكان‌پذير نيست؛ چرا كه جايي براي استفاده از سوخت نداريد.

درباره بسته پيشنهادي ايران گفت‌وگو كرديم
رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا در خصوص مطالعه‌ي بسته‌ي پيشنهادي ايران گفت: ما بر سر بسته گفت‌وگو كرديم. سرفصل‌هاي مهمي براي تهران وجود دارد و براي ما نيز اين سرفصل‌ها مهم است. بايد با درك مشترك به اين مسايل نگاه كرد. همه‌ي كشورها نگران تروريسم هستند. ما مي‌خواهيم در مورد انرژي با ايران همكاري داشته باشيم. در بسته‌ي ارايه شده‌ي ما به ايران، حق داشتن برنامه‌ي هسته‌يي براي ايران وجود دارد؛ به شرطي كه به روشني نشان دهد ايران در فعاليت‌هايش آلودگي ندارد و كاملا صلح‌آميز است.

موضوع كنسرسيوم پيچيده است
اين ديپلمات اروپايي درخصوص پيشنهاد رييس‌جمهور كشورمان براي غني‌سازي مشترك تصريح كرد: كنسرسيوم موضوعي است كه درباره‌ي آن مي‌توان به مذاكره پرداخت، اما اين مساله بسيار پيچيده است و اساسا هر مساله‌ي مرتبط با مسايل هسته‌يي امري حساس است.

مي‌توان با پيش‌شرط تعليق هم مذاكره كرد
وي درباره‌ آنچه به مذاكره براي مذاكره خوانده مي‌شود، گفت: اين مساله امري رايج است و اين روند در عرصه‌ي بين‌الملل وجود دارد. مي‌توان با پيش‌شرط تعليق هم مذاكره كرد. در گفت‌وگوها موضوع مشخص مي‌شود و قالب كار تعيين مي‌گردد.

ايران بايد براي فعاليت‌هايش تضمين‌هاي عيني ارايه كند
سولانا در خصوص اين‌ كه در گزارش‌هاي آژانس تاكنون هيچ انحرافي در فعاليت‌هاي هسته‌يي ديده نشده است، تصريح كرد: سوالات باقي‌مانده كه در گزارش اخير بحث شده مساله‌ي مهمي است. ما در مورد مساله‌اي حساس صحبت مي‌كنيم كه براي كشورهاي جهان اين موضوع اهميت دارد. در عين حال ايران حق دارد برنامه‌ي هسته‌يي‌اش را داشته باشد، اگر مطابق با قوانين آژانس باشد.

وي اظهار داشت: ايران بايد براي فعاليت‌هايش تضمين‌هاي عيني ارايه كند. بسياري از كشورها از اين روند عبور كرده‌اند و اين مساله‌ي بسيار مهمي است.

درك واژه كنسرسيوم اصلا ساده نيست
سولانا در پاسخ به اين پرسش كه رييس جمهور آمريكا گفته ايراني‌ها حق ندارند دانش غني سازي داشته باشند و غني سازي كنند، چون در صورتي كه غني سازي كنند، بمب هسته‌يي هم مي‌سازند، از اين رو تعليق غني سازي را مطرح مي‌كند. اين در حالي است كه ايران اعلام كرده تعليق غير قابل قبول است. سوال اين است پيشنهاد ايران مبني بر غني‌ سازي تحت نظر آژانس يا كنسرسيوم چه اشكالي دارد كه نمي‌پذيريد؟ گفت: مشكلي كه درباره پيشنهاد مذكور وجود دارد، اين است كه درك بعضي كلمات بسيار مشكل است. درك واژه كنسرسيوم اصلا ساده نيست. من خواهان آن هستم كه به صورت مفصل معناي اين كلمه توضيح داده شود و اين كه چگونه قرار است شكل گيرد. اين مساله بسيار فني است و انجام دادن آن دشوار و تا زماني كه تضمين‌هايي براي شيوه اجرايي شدن اين كنسرسيوم و امكانات و وسايل مرتبط با آن وجود نداشته باشد، صحبت كردن درباره آن چندان منطقي نيست. تنها كشورهايي كه مي‌توانند رآكتورهاي انرژي هسته‌يي توليد كنند و در حال حاضر اين توان را دارند، شش كشور روسيه، آمريكا و چهار كشور اروپايي هستند. وقتي مي‌خواهيم همكاري داشته باشيم بايد تضمين‌هاي مورد نظر ما وجود داشته باشد.

اجازه دهيد در خصوص واژه حق توضيح دهم
وي در پاسخ به اين پرسش كه موضوع توانايي مطرح است يا حق؟ گفت: اجازه دهيد در خصوص واژه حق توضيح دهم. حقوق در معاهده منع تكثير (سلاح) هسته‌يي NPT آمده است. نبايد منع تكثير هسته‌يي را به صورت جدا مدنظر داشت، بلكه بايد به همه مفاد آن توجه داشت.

من به سوال شما پاسخ نمي‌دهم
سولانا در پاسخ به اين سوال كه به نظر مي‌رسد شما خواسته‌هايي فراتر از NPT از ايران داريد؟ اظهار داشت: متاسفانه بايد بگويم تا زماني كه آژانس اين مساله را روشن نكرده، فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران در جهت تعهدات كاملNPT نيست، شايد شما با اين سخن موافق نباشيد، اما اين يك واقعيت است.

رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا در برابر اين سوال كه اين ما نيستيم كه با خواسته‌هاي فراتر از NPT مخالفيم، بلكه آژانس هم با اين امر مخالف است، از پاسخ دادن به اين سوال طفره رفت و گفت: ديگر كافي نيست. من به سوال شما پاسخ نمي‌دهم. جواب اين سوال را دادم.

اميدوارم ايران به همكاري خود با آژانس ادامه دهد
وي در ادامه با توجه به محدويت‌هاي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي براي راستي‌آزمايي فعاليت‌ هسته‌يي كشورها و عدم امضاي پروتكل الحاقي از سوي تمامي كشورهاي عضو گفت: من اميدوارم ايران به همكاري خود با آژانس ادامه دهد و به همين خاطر است كه ما به ايران آمديم.

وي تاكيد كرد: ما خواهان همكاري كامل ايران هستيم. مردم ايران بايد بدانند كه ما نمي‌توانيم مانع توسعه ايران در عرصه فن‌آوري شويم، اما ما خواهان تضمين‌هايي هستيم كه بر اساس معاهده منع تكثير هسته‌يي امري عادي است و براي رسيدن به اين هدف نياز به تضمين‌هاي عيني است كه انحراف از آن ممكن نباشد.

خواستار تضمين‌هايي در قالب NPT و آژانس هستيم
اين ديپلمات اروپايي در پاسخ به اين سوال كه به نظر تضمين‌هاي عيني فراتر از تضمين‌هاي مورد نظر آژانس است، اظهار داشت: ما خواستار تضمين‌هايي در قالب NPT و آژانس هستيم. اين مساله براي ما قابل درك است.

سولانا در خصوص اين كه چرا ايران نمي‌تواند تحت كنترل جامع آژانس بين‌المللي انرژي اتمي غني سازي داشته باشد؟ پاسخ داد: زيرا آژانس اعلام كرده ايران به طور كامل به معاهده منع تكثير هسته‌يي پايبند نبوده است.

... اما واقعيت اين طور نيست
اين ديپلمات ارشد اروپايي در خصوص اين كه آژانس هيچ وقت نگفته ايران به خواسته‌هايش عمل نكرده است و خواستار همكاري ايران و پاسخ به سوالات باقي مانده است گفت: من خوشحالم كه شما محمد البرادعي، مديركل آژانس را بيشتر از من مي‌شناسيد، اما واقعيت اين طور نيست.

مي‌خواهيم درباره مسايل ديگري صحبت كنيم
سولانا در پاسخ به اين پرسش كه آيا ممكن است بسته پيشنهادي ايران پايه و اساس گفت‌و‌گوها قرار گيرد؟ ادامه داد: همانطور كه گفتم پيشنهاد ايران سرفصل‌هايي دارد. به نظر من ايران خواهان آن است كه درباره اين مساله (بسته پيشنهادي‌اش) گفت‌و‌گو شود و ما مي‌خواهيم درباره مسايل ديگري صحبت كنيم، اما امروز از گفت‌و‌گوهاي قبلي فراتر رفتيم. گفت‌و‌گوها درباره مسائل مفصل‌تر و مشخص‌تر بود. مذاكراتي كه ما مي‌خواهيم آغاز شود، مذاكراتي جامع است.

شما مي‌توانيد بي‌اعتماد باشيد
وي با تاكيد بر اين كه تا ماهيت فعاليت‌هاي هسته‌اي با تعليق غني سازي روشن نشود، نمي‌توانيم وارد مذاكرات شويم، افزود: جامعه ايران بايد اين مساله را درك كند.

سولانا در پاسخ به اين پرسش كه وقتي شما مدام از تعليق بحث مي‌كنيد، آيا مردم ايران و جناح‌هاي سياسي مختلف حق ندارند به هدف واقعي شما بي‌اعتماد شوند، گفت: شما مي‌توانيد بي‌اعتماد باشيد.

وي ادامه داد: من درك مي‌كنم كه ممكن است مردم ايران درباره بخش‌هايي از اقدامات كشورهاي جامعه بين‌المللي بي‌اعتماد باشند. من جنگ ايران و عراق و همه مسايل ديگر را به خوبي مي‌دانم. مي‌دانم كه مردم ايران چه رنج‌هايي متحمل شده‌اند و آن را درك مي‌كنم، اما اين مساله مربوط به گذشته است؛ نگاه ما به آينده است.

وي تصريح كرد: پيش از اين گفته شد موضوع سازمان تجارت جهاني مساله‌اي بي‌اهميت است، حال آنكه اين مساله فوق العاده اهميت دارد.

مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا در پاسخ به اين‌ سوال كه آيا نبايد به خواسته‌هاي هر دو طرف مساله توجه كرد؟ گفت: ممنونم كه صحبت مرا اصلاح كرديد. وقتي سال‌هاي قبل چين به سازمان تجارت جهاني پيوست، لحضه حياتي براي اقتصاد جهاني بود. من بسيار دوست دارم ايران به سازمان تجارت جهاني بپيوندد. اين تحول گام مهم ديگري است در جهت عملكرد بهتر اقتصاد جهاني.

سولانا در پاسخ به اين سوال كه ايران حدود دو سال و نيم قبل فعاليت‌هاي هسته‌يي خود را تعليق كرد، پاسخ شما به اين اقدام ايران چه بود؟ آيا هيچ پيشرفتي حاصل شد؟ گفت: من به خوبي آن دوران را به خاطر دارم. شما در مذاكرات حضور نداشتيد، اما من حضور داشتم. ما مذاكرات خوبي داشتيم، اين مذاكرات آغاز شده بود، اما هرگز نهايي نشد. ما در آن زمان در مسير درستي حركت مي‌كرديم.

وي در پاسخ به اين پرسش كه منظور شما از مسير درست چيست؟ منظور شما تعليق دو سال و نيم فعاليت‌هاي هسته‌يي ايران است؟ اظهار داشت: ما آن زمان تعامل خوبي داشتيم.

اين ديپلمات اروپايي در خصوص اينكه اين تعامل چه نتيجه‌اي داشت؟ گفت: من در اين مذاكرات شركت داشتم و مطمئنم اگر آن روند ادامه مي‌يافت، ما مي‌توانستيم فعاليت‌هاي‌مان را ادامه دهيم.

وي در پاسخ به اين پرسش كه مذاكرات در آن زمان ادامه داشت، اما فعاليت‌هاي ايران به حالت تعليق در‌آمد و اين مشكل واقعي ايراني‌ها بود تصريح كرد: مساله بسيار ساده است و تحليل آن هم ساده است. ما در آن زمان در شروع روندي قرار داشتيم كه مي‌توانست ادامه يابد و به نتيجه‌اي برسد، اما اين روند به دلايل سياسي متوقف شد كه شما كاملا از آن آگاه هستيد. ما خواستار آن هستيم اين روند با تعليق غني‌سازي بار ديگر آغاز شود. اين نكته بسيار اهميت دارد كه شما و مردم ايران درك كنيد كه در اين مقطع تاريخي تكثير ‌(سلاح) هسته‌يي ادامه پيدا نكند.

وي افزود: اگر آن مذاكرات ادامه پيدا مي‌كرد ما مي‌توانستيم به راه حل‌هايي در برخي مسايل برسيم. من اين مساله را به خاطر دارم. تاريخ يك امر كوتاه نيست. بي‌اعتمادي كه وجود دارد به سال‌هاي قبل باز مي‌گردد، بايد اين مساله خاتمه پيدا كند و اعتماد افزايش يابد و شكاف بي‌اعتمادي كه بين ايران و كشورهاي ديگر وجود دارد از بين برود؛ معتقدم اين كار شدني است.

قيد پيش شرط در بسياري از مواقع طبيعي است
نماينده 27 كشور اروپايي در خصوص اينكه فكر نمي‌كنيد گفت‌وگو درباره مذاكرات آن هم با پيش‌شرط رويكرد خوبي نباشد؟ گفت: به نظر من اين روند در بسياري از مواقع طبيعي است، البته نبايد از عبارت پيش‌شرط استفاده كرد. ايران بايد به درخواست‌هاي مطرح از سوي ما كه آژانس نيز به رسميت شناخته به صورت كامل عمل كند. اگر اين مساله حل شود گام بسيار مهمي برداشته خواهد شد.

سولانا اظهار داشت: ما مي‌خواهيم با كشور شما در بسياري از حوزه‌ها همكاري داشته باشيم؛ اجازه دهيد صحبت من تمام شود. ما مي‌خواهيم در زمينه زيرساخت‌ها، اقتصاد و غيره همكاري داشته باشيم. اين طبيعي است بدانيم با كشوري همكاري مي‌كنيم كه توان هسته‌يي را به سوي اهداف ديگر به غير از توليد انرژي منحرف نخواهد كرد.

بايد منتظر ماند و ديد كه صحبت از پيش‌شرط نتايج خوبي دارد يا خير
وي در پاسخ به اين پرسش كه صحبت از پيش‌شرط نتايج خوبي را در بر نخواهد داشت گفت: چرا كه نه! بايد منتظر ماند و ديد. بايد اين روند ادامه پيدا كند و پشتكار داشته باشيم.

سولانا گفت: ما امروز بسته‌اي را پيشنهاد كرديم كه اميدواريم پاسخ خوبي به آن داده شود. اين مسايل دشوار است، اما به نظر من حل كردن آنها امكان پذير است.

نماينده 27 كشور اروپايي در پاسخ به اين پرسش كه فكر نمي‌كنيد نگاه شما به پرونده هسته‌يي ايران بيشتر سياسي باشد؟ اظهار داشت: بستگي دارد شما سياست را چگونه تعريف كنيد. همه مسايل يك بعد سياسي دارند، اما مساله هسته‌يي ايران اساسا مساله‌اي فني است.

مي‌خواهيم از ورود تسليحات هسته‌يي بيشتر به منطقه جلوگيري كنيم
ارايه كننده پيشنهاد 1+5 به ايران در خصوص برنامه هسته‌يي رژيم صهيونيستي كه به سياست "ابهام تعمدي" توصيف مي‌شود، گفت: كشورهايي كه پيمان منع تكثير سلاح هسته‌يي را امضا كرده‌اند بايد به آن پايبند باشند. كشورهايي كه اين پيمان را امضا نكرده‌اند وضعيت متفاوتي دارند.

وي گفت: در خصوص منطقه‌ي خاورميانه بايد به مسائل آن توجه داشت. شما مي‌دانيد در خاورميانه چه وضعيت و سياست‌هايي مطرح است. چيزي كه ما به هيچ وجه نمي‌خواهيم در اين منطقه بروز كند ورود تسليحات هسته‌يي بيشتر است.

سولانا تاكيد كرد: به اندازه كافي در اين منطقه تسليحات وجود دارد. ما مي‌خواهيم خاورميانه عاري از تسليحات كشتار جمعي باشد.

در خاورميانه به دلايل تاريخي داشتن طرح جامع امنيتي غيرممكن بوده
رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا در پاسخ به اين پرسش كه خاورميانه عاري از سلاح هسته‌يي رژيم صهيونيستي را هم در بر مي‌گيرد و آيا حاضر هستيد درباره اين رژيم اقداماتي را انجام دهيد تصريح كرد: همانطور كه مي‌دانيد در خاورميانه طرح جامع امنيتي وجود ندارد. حال آن كه در اروپا و بسياري از نقاط جهان چنين پيمان‌هايي وجود دارد. در خاورميانه بنا به دلايل تاريخي داشتن يك طرح جامع امنيتي غيرممكن بوده است.

وي اضافه كرد: به نظر من در حال حاضر فرصتي براي انجام دادن اين كار فراهم شده است. ما خوشحال خواهيم شد در اين زمينه همكاري كنيم.

سولانا با بيان اين كه كشور شما بايد مثل بسياري از كشورهاي ديگر منطقه نقش مهمي را در اين زمينه ايفا كند گفت: متاسفانه اختلافات داخلي موجود در كشورهاي خاورميانه مانع تحقق يافتن يك همكاري جامع مي‌شود. مايلم در اين زمينه كاري انجام شود.

رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا درباره پرونده هسته‌يي ايران ابراز عقيده كرد: من فرد خوشبيني هستم. اگر غير از اين بود كارهايي كه در حال حاضر مشغول انجام دادن آن هستم را انجام نمي‌دادم. من در تلاشم برخي از مشكلات جهان را حل كنم اما حل اين مشكلات نيازمند خوشبين بودن است.