در باغ «رز» کاخ سفید چه گذشت؟

محمود ملکی*

کد خبر: ۱۲۴۴۱۰

تاریخ: ۱۸ مهر ۱۳۸۹ - ۱۷:۳۸

روز جمعه در باغ «رز» کاخ سفید «باراک اوباما» رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، «جیمز جونز»، مشاور سابق امنیت ملی خود را بدرقه و آغوشش را به سوی «تامس دونیلون» گشود تا از این پس وی هدایت شورای امنیت ملی این کشور را بر عهده بگیرد. شورایی که فی الواقع در تقاطع سیاست و امنیت در آمریکا قرار گرفته است و گزینه های ممکن را در عرصه های مختلف برای تصمیم گیری روی میز رئیس جمهور آمریکا می گذارد.

در روز های آینده «دونیلون» جایگزین مردی می گردد که با افراد مختلفی در دولت «باراک اوباما» مشکل داشت و این مشکل نه فقط در حوزه امنیت و سیاست که در زمینه روابط عمومی نیز سرایت کرده بود و «جونز» حتی با «رابرت گیبز» سخنگوی کاخ سفید نیز سر سازگاری نداشت و به این فهرست باید نام های دیگری همچون «دیوید اکسرود» یکی از مشاوران بسیار نزدیک رئیس جمهور، رئیس سابق کارمندان کاخ سفید «رام ایمانوئل» و خود «تام دونیلیون» را افزود.

زمانی «دیوید راثکوف» از مقامات دولت «بیل کلینتون» درباره مشاور امنیت ملی آمریکا گفته بود که، مشاور امنیت ملی همیشه باید پشت سر رئیس جمهور باشد، اما «جونز» کمتر در کاخ سفید دیده می شد و اغلب در حال سفر بود و در غیاب وی «دونیلون» بود که گزارش ها را به میز «باراک اوباما» می رساند و «اوباما» همیشه در هنگام برخورد با مشکلی نخست شماره تلفن «دونیلون» را می گرفت و بدین ترتیب بود که «جونز» هیچگاه به اندرونی کاخ سفید راه نیافت.

با این وجود «باراک اوباما» جمعه «جیمز» را به عنوان دوستی معتمد ستود که در حوزه هایی که اوباما آن دو را تهدیدات نوین می نامد، اصلاحاتی شگرف را در شورای امنیت ملی آمریکا ایجاد کرده است. اوباما «جیمز» را برای تلاش هایش در جهت مبارزه با تروریسم سایبری و تهدیدات ناشی از تغییرات آب و هوایی  ستایش کرد و افزود که «جیمز» فقط برای دو سال به سمت مشاور امنیت ملی انتخاب شده بود و اکنون دو سال آن به پایان رسیده است.

«اوباما» شاید در صدد بود با استفاده از این عبارت، به پنهان کردن اختلافات موجود در کاخ سفید بپردازد. اختلافاتی که اکنون با رفتن «جیمز جونز» تمام شدنی نیست، چرا که هنوز «دونیلون» میزش را تحویل نگرفته است، باید خود را آماده رویارویی با «رابرت گیتس» وزیر دفاعی کند که هدایت «دونیلون» بر شورای امنیت ملی آمریکا را فاجعه خوانده است و معتقد است که وی تجربه ای در زمینه نظامی ندارد.

با این وجود باز به نظر می رسد، قرعه فال به نام آقای «دونیلون» است و روزگار فعلا با وی موافق است چرا که «رابرت گیتس» هم در سال آینده، دولت «اوباما» را ترک خواهد کرد و این اختلاف نیز به نفع «دونیلیون» به اتمام برسد. علاوه بر این ژنرال «مولن» فرمانده ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز  سال آینده بازنشسته خواهد شد و آن زمان دیگر «دونیلون و حتی اوباما با فراغ بال سیاست های امنیتی آمریکا را با اجرای خروج سربازان آمریکایی از عراق و افغانستان تغییر خواهند داد. چرا که تاکنون این سه مقام امنیتی یعنی «رابرت گیتس»، ژنرال «مولن» و «جیمز جونز» از مخالفان اصلی خروج سربازان آمریکایی از افغانستان بودند.

«دونیلون» 55 ساله که دوستانش وی را به همراه «پته رز»، طراحان اصلی استراتژی امنیت ملی امریکا می دانند، از موافقان پر حرارت خروج نیرو های آمریکایی از عراق و افغانستان و بذل توجه بیشتر آمریکا به مساله ایران، چین و کره شمالی است. «دنیلون» همواره به دوستان خود توصیه می کند تا کتاب «درس هایی از فاجعه »را که مربوط به مصائب آمریکا در جنگ ویتنام هست را بخوانند، چرا که وی معتقد است آمریکا نباید هیچوقت وارد جنگی بی پایان شود.

وی که بیشترین زمان را در کاخ سفید می گذراند، پس از به قدرت رسیدن اوباما تا کنون ریاست 300 جلسه از جلسات معاونان و مشاوران اوباما متشکل از مقامات وزارت خارجه، «سی آی ای»، پنتاگون و... را در موضوعات گوناگون و به ویژه در مورد ایران و کره شمالی را بر عهده داشته است.

از آنجا که خود «دنیلون» طراح سیاست های امنیتی فعلی کاخ سفید است، تغییر چندانی در این سیاست ها در کوتاه مدت صورت نخواهد گرفت و استراتژی مهار و فشار بر کشوری هم چون ایران ادامه خواد یافت، مضافا اینکه چین نیز تحت فشار قرار داده خواهد شد تا مسئولیت های بیشتر و سنگین تر بین المللی را بر عهده گیرد و از سواری مجانی در عرصه بین المللی بپرهیزد.

به نظر می رسد برنامه هسته ای ایران و کره شمالی و مساله اقتصاد چین، به ویژه تعمد این کشور در پایین آوردن بهای پول ملی خود، سه موضوع کلیدی در دستور کار «دونیلون» باشد. وی که بیشتر به شخصی عملگرا مشهور است تا به عنوان چهره ای ایدئولوگ، اکنون تدبیر امور امنیت ملی را در دستان خود گرفته است.

لازم به ذکر است که «تامس دونیلون»، در «رود آیلند» آمریکا پرورش یافته است و نخستین تجربه خود در سیاست خارجی را در کابینه «جیمی کارتر» به دست آورده است. وی در سال 1980 فعالانه به نفع  «کارتر» وارد مبارزات انتخاباتی شد و سال ها بعد در دولت «بیل کلینتون» و در زمان وزارت «وارن کریستوفر» در وزارت خارجه رئیس کارمندان وزارت خارجه شد. «دونیلون» در انتخابات سال 2008، مباحث مربوط به سیاست خارجی را در مناظره های «اوباما» تبیین می کرد.

*دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات آمریکا