دشمن‌زاده‌اي كه در اسپانيا تشويق شد و سرداري كه در تبريز فحش خورد!

رسول بهروش

کد خبر: ۱۲۱۲۲۹

تاریخ: ۳۰ شهريور ۱۳۸۹ - ۱۵:۰۷

1) اتفاقات رخ داده براي كريم باقري و علي دايي در ورزشگاه يادگار امام تبريز، طي روزهاي اخير محل بحث و جدل‌هاي فراواني بوده است. اين اولين بار نيست كه سوءرفتار هواداران فوتبال در ايران، دردسر و ناراحتي درست مي‌كند، اما بي‌گمان وقايع اخير تبريز، از جمله دردناك‌ترين تجربه‌هاي پرخاشگري تماشاگران در ميادين ورزشي است؛ چه اينكه كمتر كسي حدس مي‌زد قهرمانان آذري ايران زمين، در ديار خودشان اينچنين مورد هتاكي قرار بگيرند و با چشماني اشك‌آلود، بغضي‌ سوزناك و سينه‌اي پرفرياد ورزشگاه را ترك كنند.

كريم باقري از ايني‌استا غريبه‌تر است؟!

2) يكشنبه شب اتفاق جالبي در ورزشگاه ويسنته‌‌كالدرون مادريد رخ داد كه در نوع خودش مي‌تواند براي هواداران فوتبال ايران تامل‌برانگيز باشد. وقتي در آخرين دقايق ديدار هميشه حساس و جنجالي بارسلونا و اتلتيكو مادريد، پپ گوارديولا تصميم گرفت آندرس ايني‌استا را با خاوير ماسكرانو عوض كند، شايد هيچكدام از ميليون‌ها تماشاچي اين رقابت در سراسر جهان باور نمي‌كردند طرفداران ميزبان- كه در آستانه تحمل يك باخت خانگي بعد از چهار سال در برابر بارسا بودند- سرپا بايستند و ستاره بلوگرانا را با تشويق‌هاي بي‌امان‌شان مورد ستايش قرار بدهند، اما اين حادثه رخ داد. حمايت مادريدي‌ها از سوپراستار بارسلونا كه به پاسداشت به ثمر رساندن گل قهرماني ماتادورها در فينال جام جهاني صورت مي‌گرفت، به ويژه وقتي ارزشمندتر جلوه مي‌كند كه به تاريخ هزار بار خوانده شده سياسي- اجتماعي اسپانيا رجوع كنيم و اختلافات ديرينه كاتالان‌ها و مادريدي‌ها را مورد توجه قرار بدهيم. بله؛ اين يك «دشمن‌زاده» متعصب بود كه در سرزمين قاتلان پدرانش قدرداني مي‌شد و پارادوكسي مصيبت‌‌بار براي فوتبالي‌هاي ايران رقم مي‌زد؛ آنان كه چندي قبل به تاراج رفتن آبرو و اعتبار دو سرباز ملي را به چشم مي‌ديدند و چه طعنه تلخي كه اين فاجعه اتفاقا در زادبوم دايي و باقري رخ داد!

3) تبريزي‌ها ظاهرا دل‌ پري دارند. اين را مي‌شود با اندكي انديشيدن در وقايع دو فصل اخير فوتبال ايران دريافت. واكنش ديگران به اين موضوع اما، چه بايد باشد؟ آيا بايد مقابل آن دسته از آذري‌هايي كه «اعتراض» دارند گارد بگيريم و در محكوم كردنشان گوي سبقت را از هم برباييم؟ آيا بايد در قالب «داناي كل» فرو برويم و پرچم شعار و موعظه را بالا ببريم؟ يا راه‌‌حل بهتر، دعوت همگاني است به مدارا و تدبيردوباره؟ ما امروز كجاي تاريخ پرفراز و نشيب ايران ايستاده‌ايم كه مجبوريم عليه هم شعار بدهيم و يكديگر را محكوم كنيم؟ چگونه امروز برخي از مردمان سرزميني كه در گذشته‌اي نه چندان دور، پايتخت ايران بود، از در دل‌آزردگي درآمده‌اند و كار شكوه و گلايه را تا آنجا پيش مي‌برند كه حتي فرزندان خودشان را به جرم خدمتگزاري در گوشه‌اي ديگر از اين خاك، مورد ملامت قرار مي‌دهند؟ پاسخ اين پرسش‌ها شايد، در حوزه مطالعات تاريخي و جامعه‌شناختي يافتني باشد، اما اصطكاك‌هاي قوميتي در ايران، هرچه باشد بي‌ترديد وخيم‌تر از تنش‌هاي تاريخي اسپانيايي‌ها با هم نيست.

بزرگترين گناه ناخواسته ما اينجا، شايد اين باشد كه از سر ناداني و شايد تحت تاثير سياستگذاري‌هاي سودجويانه عوامل استعمار و استبداد، براي هم جوك ساختيم و پشت قوم‌هاي ديگر بدگويي كرديم. با اين وجود اما، همه‌مان در روزهاي سخت هميشه در يك جبهه و كنار هم بوديم؛ يا در برابر ديكتاتور زورگو و بدسگال داخلي كه اسناد دموكراسي‌خواهي شرافتمندانه و جسورانه آذري‌ها براي ايران هنوز بر دروديوار خانه مشروطه تبريز مي‌درخشد و يا در مقابل خصم فرصت‌طلب بيگانه، كه حفظ تماميت ارضي اين كشور بدون آبياري خاك خرمشهر و آبادان و مسجد سليمان با خون ترك‌ها و كردها و بلوچ‌ها و فارس‌ها امكان نداشت. ما كه هميشه در كنار هم بوديم و هنوز همسنگريم، گاهي چنين نامهربانانه به يكديگر مي‌تازيم، در حالي كه اسپانيايي‌ها امروز به خاطر منافع ملي‌شان، از خون اجدادشان گذشته‌اند و براي سرباز پرچم‌شان هورا مي‌كشند!

4) فوتبال بايد نزديك‌كننده قلب‌ها، روح‌ها، فرهنگ‌ها، قوم‌ها و ملت‌ها به هم باشد، نه بهانه‌اي خوش‌رنگ و لعاب براي اختلاف و جدايي. وقتي يك توپ چرمي سفيد، مردم سرزميني را كه خون همديگر را مباح مي‌دانستند و از بيم ژنرال ديكتاتورشان ساز جدايي كوك مي‌كردند، چنين به هم نزديك كرده، ما كه قرن‌هاست همبغض و هم‌اندوهيم چرا بايد از آن، عاملي براي تاختن بر مرداني بسازيم كه هريك بيش از يك دهه براي اعتبار نام «ايران» جنگيده‌اند؟