چالش ناترازی برای نظام بانکی کشور؛

هشدار جدی به هشت بانک ناتراز برای اصلاح؛ گزینه انحلال روی میز است/ یکی از این دو موسسه به زودی منحل می‌شود

بررسی سیر تاریخی بروز ناترازی نشان می‌دهد در دهه ۶۰ و ۷۰ افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی و شبکه بانکی، در دهه ۸۰ رشد موسسات غیرمجاز بدون نظارت بانک مرکزی و در دهه ۹۰ تحریم‌ها و کاهش درآمد‌های نفتی و فشار دولت‌ها به منابع شبکه بانکی برای جبران کسری بودجه از عوامل بروز و انباشت ناترازی در شبکه بانکی است.

کد خبر: ۱۲۱۰۰۰۱

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۴۰۲ - ۱۸:۳۷

به گزارش تابناک اقتصادی؛ معضل ناترازی در نظام بانکی کشورمان، میراثی است که از سال های گذشته و به دنبال رویکردهای غیرکارشناسی و بعضا سیاسی دولت ها و مجلس، به یادگار باقی مانده است. حال از ابتدای سال، بانک مرکزی تلاش و برنامه ریزی داشته است تا از تداوم این رویه غلط جلوگیری کند و معتقد است ادامه فعالیت بانک های ناتراز، تبعات منفی همچون خلق پول، رشد پایه پولی و فشار تورمی و کاهش قدرت خرید مردم را در نهایت به دنبال دارد.

در این باره نیز اقداماتی از تابستان به صورت جدی در دستور کار سیاست گذار پولی قرار گرفته است مبنی بر اینکه سه موسسه اعتباری باید منحل شوند. هرچند در این میان، مدیر نظارت بر بانک‌ها و موسسات اعتباری بانک مرکزی در برنامه میز اقتصاد گفته بود: "۳ موسسه و یک بانک نیز در آستانه حل و فصل نهایی (انحلال) قرار دارند." اما تا به امروز بانک مرکزی گزینه انحلال را برای دو موسسه به نام های توسعه و نور فعال کرده است.

ملل یا کاسپین؟

این در حالی است با حذف دو موسسه توسعه و نور، حالا دو موسسه کاسپین و ملل در حال فعالیت هستند. اما با توجه به صحبت های روز گذشته فرزین، یکی از این دو موسسه نیز در آینده نزدیک سرنوشتی مشابه توسعه و نور خواهند داشت.

رئیس کل بانک مرکزی روز گذشته پیرامون این موضوع توضیح داد: "براساس برنامه رفع ناترازی شبکه بانکی سه موسسه اعتباری در سال جاری منحل می شود که دو موسسه نور و موسسه توسعه عملیات انحلال پایان یافته است و به‌زودی سومین موسسه نیز انجام خواهد شد. مدل عملیاتی انحلال موسسه نور به گونه‌ای انجام شد که ناترازی آن به بانک ملی منتقل نشود و تنها دارایی‌های نقد، شعب، سپرده‌های قانونی و در کل دارای با کیفیت به بانک ملی منتقل شود. هدف ما در بانک مرکزی این است که برنامه اصلاح و انحلال به گونه‌ای پیش برود که به شهرت شبکه بانکی و نظام مالی آسیب نرسد و در فضای افکار عمومی بی اعتمادی به نظام اقتصادی کشور شکل نگیرد."

هشت بانک ناتراز آستین همت بالا بزنند!

اما رئیس کل بانک مرکزی بخش دیگری از صحبت های خود در خصوص برنامه بانک مرکزی برای رفع این ناترازی‌ها گفت: برنامه اول بانک مرکزی احیا، ساماندهی و اصلاح بانک‌های ناتراز است. در مرحله دوم اگر عملیات احیا و ساماندهی به نتیجه مطلوب نرسید برنامه توقف و انحلال موسسه اعتباری یا بانک را اجرا می‌کنیم. وی افزود: در حال جاضر به ۸ بانک برنامه اصلاحی ارائه کرده ایم و به طور مرتب عملکرد ان‌ها را پایش می‌کنیم و محدودیت‌های برای پرداخت تسهیلات، پرداخت سود به سهامدار و .. برای آنان در نظر گرفته ایم تا به سمت کاهش ناترازی حرکت کنند و اگر نتوانند ناترازی را رفع کنند برنامه توقف و انحلال را در خصوص ان‌ها اعمال می‌کنیم.

فرزین ناتراز‌ی بانکی را به دو نوع ناترازی جریان نقد و ناترازی ترازنامه طبقه بندی کرد و گفت: ناترازی در جریان نقد بیشتر ناشی از انجماد در دارایی هاست و عمدتا در شبکه بانکی کشور با این نوع ناترازی مواجه هستیم. وی افزود: ناترازی در ترازنامه که متاثر از ناترازی در بخش داراایی و بدهی مجموعه بانک است و دارایی موهوم نقش اساسی را در آن دارد، در نظام بانکی ما رخ نداده است، ولی اگر ناترازی نوع اول را حل نکنیم منجر به ناترازی ترازنامه و در نهایت ورشکستگی بانک خواهد شد.

رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر ضرورت اصلاح نظام بانکی گفت: اگر عملیات اصلاح و رفع ناترازی شبکه بانکی به درستی پیاده سازی نشود نظام مالی کشور با خطر مواجه خواهد شد. فرزین در خصوص علل بروز ناترازی در شبکه بانکی گفت: تکالیف تامین مالی که دولت و مجلس برای نظام بانکی تعریف می‌کنند یکی از دلایل ناترازی است. همچنین از ضعف در نظارت بر عملکرد شبکه بانکی به عنوان دیگر دلیل بروز ناترازی می‌توان یاد کرد.

وی تصریح کرد: بررسی سیر تاریخی بروز ناترازی نشان می‌دهد در دهه ۶۰ و ۷۰ افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی و شبکه بانکی، در دهه ۸۰ رشد موسسات غیرمجاز بدون نظارت بانک مرکزی و در دهه ۹۰ تحریم‌ها و کاهش درآمد‌های نفتی و فشار دولت‌ها به منابع شبکه بانکی برای جبران کسری بودجه از عوامل بروز و انباشت ناترازی در شبکه بانکی است.

رئیس کل بانک مرکزی افزود: اجازه تاسیس بانک خصوصی در حالی داده شد که توان و آمادگی نظارت بر فعالیت‌های بانک‌های خصوصی در بانک مرکزی وجود نداشت و ورود شرکت‌ها به عرصه بانکداری و ورود بانک‌ها به عرصه بنگاهداری از دیگر عوامل مهم رشد ناترازی در شبکه بانکی در دهه‌های گذشته است و در حال حاضر با مجموعه از ناترازی‌ها در شبکه بانکی مواجه هستیم.