علت ترك تحصيل دانش‌آموزان

کد خبر: ۱۱۹۰۴۱

تاریخ: ۱۸ شهريور ۱۳۸۹ - ۱۰:۵۵

جام جم آنلاين: امروزه مساله ترك تحصيل، شكل مخاطره‌آميز و كاملا پيچيده‌اي به خود گرفته و در عين حال گستره‌اي جهاني نيز يافته است. در واقع ترك تحصيل و افت تحصيلي، هم در سطوح دانش‌آموزي و هم دانشجويي در تمام كشورهاي جهان از عمده‌ترين مباحث و مسائل نظام آموزشي است.

تحصيل روندي است كه به مرور زمان شكل مي‌گيرد. از اين ديدگاه، علائم خطر براي دانش‌آموزاني كه در معرض ترك تحصيل قرار دارند، از تعطيلات تابستان به چشم مي‌خورد كه زمان زيادي را براي مداخله خانواده‌ها فراهم مي‌آورد.

تحقيقات زيادي نشان داده‌اند بنيه علمي ضعيف، محرك قوي براي ترك تحصيل بوده است. مطالعات علمي بيانگر آن است كه انگيزه دانش‌آموزان و دلمشغولي اوليه ايشان به تحصيل در دوره دبستان و راهنمايي، نقش تاثيرگذاري در ميزان ترك تحصيل در دبيرستان دارد. پژوهشگران در تحقيقات خود نشان داده‌اند تفاوت در نمرات علمي‌ از ابتداي سال چهارم شروع مي‌شود و قبل از ترك مدرسه، وضعيت نامطلوب نمرات دانش‌آموزان، محرك زيادي براي تصميم‌سازي ايشان نسبت به ترك تحصيل است.

زماني‌كه دانش‌آموزان انگيزه‌اي براي يادگيري ندارند، يعني مانعي در راه انگيزش طبيعي آنها وجود دارد، احساس مي‌كنند كه بخوبي نمي‌توانند وظايف مربوط به مدرسه را انجام دهند و در نتيجه تلاششان را متوقف مي‌كنند، يا به اندازه كافي تلاش جدي از خود نشان نمي‌دهند. اين قبيل دانش‌آموزان، براحتي سرخورده مي‌شوند و از آنجا كه تلاششان را متوقف مي‌كنند و يادگيري آنها با موفقيت همراه نمي‌شود، تجربه شور و هيجان ناشي از يادگيري مباحث جديد را كسب نمي‌كنند و معتقد مي‌شوند همه موفقيت‌ها به شانس و تصادف يا اوضاع و احوال مربوط است و پشتكار در تحصيل نمي‌تواند تضمين‌كننده موفقيت آينده وي باشد.

يكي ديگر از عوامل، مردودي است. برخي تحقيقات نشان داده است مردودي، تاثيرات زيادي بر كيفيت تحصيلي مي‌گذارد. تمام مطالعات تجربي مويد اين است كه مردودي حتي در سطوح پايين‌تر تحصيلي به طرز محسوسي بر تمايل به ترك تحصيل تاثيرگذار است.

به همين جهت از تعطيلات تابستاني بايد به عنوان يك فرصت طلايي در تقويت بنيه علمي دانش‌آموزان بهره‌برداري كرد. البته بدون ترديد افراط در اين زمينه مي‌تواند نتيجه معكوسي به دنبال داشته باشد و بيش از آن‌كه در از بين بردن انگيزه ترك‌تحصيل دانش‌آموزان موثر واقع شود، در نااميد شدن ايشان از ادامه تحصيل كاركرد داشته‌باشد. از سوي ديگر، تعطيلات تابستان به عنوان فرصتي براي استراحت و تجديد قوا مورد توجه محققان علوم انساني و پژوهشگران حوزه آموزش نيز به شمار مي‌رود. بدون ترديد بهره‌برداري دوجانبه از تعطيلات تابستاني به عنوان فرصتي براي تقويت بنيه علمي و نيز براي تجديد قوا، استراحت و تنوع‌بخشي در زندگي تحصيلي مي‌تواند در كاهش ميزان احتمال ترك تحصيل دانش‌آموزان موثر واقع شود.

آموختن مهارت‌هاي زندگي و ارتباط اجتماعي و دوستيابي در تابستان نيز مي‌تواند عامل موثري در كاهش احتمال ترك‌تحصيل دانش‌آموزان تلقي شود. مساعدت و نظارت خانواده‌ها در تشكيل گروه‌هاي دوستي مناسب روحيات، توانمندي‌ها و نيازهاي دانش‌آموزان مي‌تواند به عنوان يك پشتيبان كارا در ايام سال تحصيلي به مدد خانواده‌ها آيد.

علاوه بر اين، خانواده‌هايي كه به اوقات فراغت بچه‌هايشان اهميت مي‌دهند، در تربيت موفق‌ترند. هرچه مدت اوقات فراغت پر نشده جوان بيشتر باشد، احتمال بالا رفتن ناهنجاري و بزهكاري بيشتر مي‌شود. هرچه نظارت خانگي بيشتر، احتمال موفقيت در كاهش ميزان ناهنجاري افزايش مي‌يابد و افزايش ناهنجاري و بزهكاري، نتيجه‌اي جز زمينه‌سازي براي ترك تحصيل يا حتي اخراج از محيط تحصيل نخواهد داشت.

بر اين اساس بايد اذعان كرد بهره‌برداري مناسب از اوقات فراغت تابستاني، يكي از مداخلاتي است كه به منظور مقابله با زمينه‌هاي ترك تحصيل بايد مورد توجه كافي خانواده‌ها قرار گيرد.