كاهش گرايش به تحصيل در رشته‌هاي پزشكي

ظاهرا در بين جامعه پزشكي، بيشترين مشكل را پزشكان عمومي دارند كه مشكلات آموزشي، دغدغه‌هاي معيشتي، شيفت‌هاي كاري زياد و كاهش كيفيت خدمات، روآوري به حرفه‌هاي ديگر و مشكلات ادامه تحصيل با توجه به مشكلات آزمون دستياري در سال‌هاي اخير از جمله آنهاست.

کد خبر: ۱۱۵۷۳۷

تاریخ: ۰۱ شهريور ۱۳۸۹ - ۰۰:۵۲

زماني دكتر شدن، نهايت آرز و و آمال كودكان و والدين جوانان كنكوري بود و بسياري از داوطلبان هنگام انتخاب رشته به تحصيل در رشته‌هاي پزشكي علاقه نشان مي‌دادند اما امروز شرايط پزشكان به گونه‌اي است كه رئيس سازمان نظام پزشكي از تغيير گرايش نخبگان در انتخاب رشته‌هاي پزشكي خبر مي‌دهد. اين روزها مشكلات معيشتي پزشكان عمومي، درآمد‌هاي پزشكان در ساخت و سازها، گله پزشكان از تغيير جايگاه و شأنشان، مشكلات سيستم نظام آموزش پزشكي كه از مهاجرت‌ها حكايت دارد و مشكلات نظام سلامت كه رابطه بيمار و پزشك را برعكس گذشته كاملا مادي كرده است، گوياي تغييراتي عميق در وضعيت جامعه پزشكي كشور است.متوليان بخش‌هاي خصوصي و دولتي پزشكان به مناسبت روز پزشك كه امروز و مصادف با سالروز تولد ابوعلي سينا، فيلسوف و پزشك ايراني است، از آينده اين حرفه ابراز نگراني كرده‌اند، تا جايي كه دكتر شهاب‌الدين صدر، رئيس سازمان نظام پزشكي كشور در پيامي به مناسبت اين روز اعلام كرد: تشديد مشكلات اقتصادي بخش درمان، بيمه‏هاي ناكارآمد، اعمال محدوديت‏ها و ضوابط كهنه دست‌و‌پاگير و گاه غلط، اختلال در نظام ارزش‌گذاري خدمات پزشكي بويژه در بخش دولتي، تصميم‌هاي غيركارشناسي و مداخلات بيجاي برخي دستگاه‏ها طي سال‏هاي گذشته آسيب‏هاي جدي به نظام سلامت كشور وارد كرده است.

به گفته او، اين امر سبب شده است كه گرايش نخبگان در انتخاب رشته تحصيلي در آزمون‏هاي ورودي دانشگاه‏ها تغيير محسوس داشته، روند مهاجرت متخصصان به خارج ازكشور سير صعودي يافته، دانش‌آموختگان پزشكي را به كار در رشته‏هاي غيرمرتبط واداشته و آينده پزشكي كشور را در هاله‏اي از ترديدهاي جدي فرو برده است؛ ابهاماتي جدي و تامل‌برانگيز كه مدت‏هاست مخالفت كارشناسان دلسوز را به دنبال داشته است.

به گزارش «جام‌جم»، صدر در اين پيام تاكيد كرده است: نظام سلامت كشور به رغم شايستگي‏هاي بسيار جامعه پزشكي در نتيجه نگرش نامطلوب سياستگذاران و مجريان به حوزه سلامت به ويژه در مبحث اقتصاد درمان در ارائه خدمات مطلوب و درخور اين مردم بزرگ و جامعه پزشكي و تامين حقوق اوليه آنان توفيق چنداني نداشته است.

بيشترين مشكلات براي پزشكان عمومي

از طرفي، اختلاف زياد درآمدها بين پزشكان عمومي و متخصص نيز به عنوان چالشي در اين بخش مطرح مي‌شود.كيفيت آموزش پزشكي نيز در سال‌هاي اخير بارها مورد نقد قرار گرفته است هرچند وزارت بهداشت در اين خصوص سكوت كرده اما دست كم در مورد ادامه تحصيل پزشكان عمومي حرف و حديث‌هاي آزمون دستياري كار را به جايي رساند كه حتي برخي نمايندگان مجلس را واداشت نسبت به خروج اين گروه از پزشكان از كشور هشدار دهند.

يكي از دانشجويان سال آخر پزشكي در دانشگاه علوم پزشكي تهران با تاكيد بر وجود مشكلات آموزشي براي اين دانشجويان در بيمارستان‌ها، به ايسنا مي‌گويد: در بيمارستان‌ها آموزش دانشجويان فداي كارهاي روزانه بخش و رسيدگي به بيماران مي‌شود و اكثر دانشجويان به جاي آموزش صحيح، ساعت‌ها مشغول اداره كردن بخش‌ها هستند.

او به عدم ثبات در قوانين وضع شده به عنوان يك معضل اشاره مي‌كند و مي‌افزايد: در حال حاضر تعداد سال‌هاي طرح دستياران پزشكي از 2 سال به 8 سال افزايش يافته است كه اين مساله باعث بي‌انگيزگي پزشكان در امر طبابت مي‌شود.

اين دانشجوي پزشكي ورودي 82 نبود امنيت شغلي را از مشكلات مهم دانشجويان پزشكي مي‌داند و مي‌گويد: ما در حالي دوره‌هاي آموزشي خود را مي‌گذرانيم كه اصلا به آينده شغلي خود اميدوار نيستيم. هر چند كه پياده كردن نظام ارجاع در سيستم بهداشت و درمان مي‌تواند در رفع اين مشكل راهگشا باشد، اما ما حتي به عملي شدن اين طرح نيز اطمينان نداريم.

رئيس فرهنگستان علوم پزشكي كشور نيز بيكاري و درآمد كم را مهم‌ترين مشكل پزشكان عمومي اعلام و اظهار مي‌كند: پزشكان عمومي بيشترين بار ارائه خدمات درماني به مردم را به دوش مي‌كشند، بسياري از آنان مجبورند براي كار به مناطق محروم بروند؛ جاهايي كه مردم نياز بيشتري به پزشك دارند و امكانات كمتري براي زندگي وجود دارد. دولت بايد امكانات و درآمد كافي براي اين پزشكان فراهم كند.

عليرضا مرندي در گفتگو با فارس مي‌افزايد: نبود امنيت شغلي و درآمد مناسب براي پزشكان اعم از پزشكان عمومي، متخصص و فوق تخصص به خصوص در بخش دولتي باعث شده است كه پزشكان تمايل چنداني براي تمام وقت بودن در بخش دولتي نداشته باشند و به سمت بخش خصوصي سوق داده مي‌شوند، اين مساله باعث تضعيف بخش دولتي در ارائه خدمات مناسب بهداشتي و درماني به مردم شده و از طرف ديگر پرداخت از جيب مردم را براي سلامت افزايش داده است.

اشتغال با طرح پزشك خانواده؟

وزارت بهداشت معتقد بود با طرح پزشك خانواده مي‌توان مشكل بيكاري بسياري از پزشكان را حل كرد اما اين طرح هم چه در مرحله اجرا و چه در راضي نگه داشتن پزشكان چندان موفق نبوده است.

عضو هيات رئيسه كميسيون بهداشت و درمان در اين زمينه اجراي نادرست طرح پزشك خانواده و سيستم ارجاع را مهم‌ترين مشكلات فراروي جامعه پزشكي مي‌داند.

انوشيروان محسني بندپي به ايسنا مي‌گويد: نهادينه شدن و اجراي درست پزشك خانواده و سيستم ارجاع مي‌توانست هم صرفه‌جويي در وقت متخصصان، هم صرفه‌جويي در اقتصاد بهداشت و هم بهبود سلامت كشور را در پي داشته باشد.به گفته او، اگر طرح پزشك خانواده به درستي انجام گيرد و هم گيرنده خدمت يعني بيمار دائما خودش را چك كند و هم پزشكي كه به عنوان پزشك خانواده اين بيمار مطرح است دائما وي را نظارت و پايش كند، مشكلاتي كه سلامتي بيمار را به مخاطره مي‌اندازد مشخص مي‌شود و وي بازخورد لازم را دريافت مي‌كند.

طبابت يا درآمدزايي؟

همه آنچه به عنوان مشكلات پزشكان مطرح مي‌شود به گونه‌اي به سيستم نظام سلامت در بخش دولتي برمي‌گردد و شواهد نشان مي‌دهد كه پزشكان مشغول در بخش خصوصي دست كم از لحاظ مالي و حفظ شأن و جايگاه مشكلات كمتري دارند.

با وجود اين پزشك متخصصي كه تنها در بخش خصوصي فعال است به «جام‌جم» مي‌گويد:شايد پزشكان متخصص از لحاظ مالي مشكلي نداشته باشند اما كسي توجه نمي‌كند كه ما به شكل تمام وقت مشغول به كار هستيم.

او كه خواست نامش فاش نشود، ادامه مي‌دهد: اغلب پزشكان متخصص اگر در بخش دولتي فعال باشند كه صبح‌ها و در ساعات اداري در بيمارستان‌هاي دولتي مشغول به كار هستند، عصرها در بيمارستان‌ها و مراكز خصوصي و تا ساعاتي از شب نيز در مطب‌هايشان. علاوه بر اين در خيلي از ساعات نيمه شب نيز در صورت نياز،بايد به بيمارستان مراجعه كنند.

او تاكيد مي‌كند: متاسفانه پزشكاني كه از علم و توان خود به ثروت رسيده‌اند به شكل بي‌وقفه كار كرده‌اند و همه زندگي خود را در اين راه گذاشته‌اند. اما با وجود مطرح شدن اين موضوع هنوز هم پزشكاني مانند دكتر ايرج خسرونيا، رئيس جامعه پزشكان متخصص داخلي هستند كه معتقدند كساني كه در اين حرفه به دنبال پول و ثروت باشند از اهداف واقعي طبابت و طبيب بودن دور خواهند بود.

او با انتقاد از پزشكاني كه وارد مشاغلي نظير ساخت و ساز مي‌شوند و در واقع در پي درآمدزايي خارج از اين حرفه هستند، مي‌گويد: مادي‌گرايي در حرفه‌اي مانند پزشكي آسيب بزرگي محسوب مي‌شود كه بايد با اصلاح ساختار بيمه، نظام پرداخت‌ها و واقعي كردن تعرفه رابطه مالي پزشك و بيمار را به حداقل رساند.

با اين تفاسير در واقع چالش‌هاي نظام سلامت كار را به جايي رسانده است كه نارضايتي هر دو گروه بيماران و پزشكان افزايش يابد. بهبود اين وضعيت نيازمند برنامه‌ريزي درست در نظام سلامت است؛ مساله‌اي كه سال‌هاست تكرار و از سوي وزارت بهداشت تاييد مي‌شود اما در عمل تغييري به همراه ندارد.