رکوردشکنی یک متغیر پولی

۹ سال گذشت؛ حجم نقدینگی بیش از ۷۰۰ درصد افزایش یافت/ چند هزار میلیارد تومان اسکناس در دست مردم است؟

جدیدترین آمار رسمی از جزئیات حجم نقدینگی و متغیر‌های پولی بیانگر رشد ۳۷.۸ درصدی حجم نقدینگی در یک سال منتهی به مردادماه است. این در حالی است که حجم نقدینگی در کانال ۵۰۰۰ هزار میلیارد تومانی قرار دارد.

کد خبر: ۱۱۴۸۹۰۸

تاریخ: ۱۴ آبان ۱۴۰۱ - ۱۴:۵۴

به گزارش تابناک اقتصادی؛ جزئیات آمار‌های اقتصادی بانک مرکزی نشان می‌دهد، در مردادماه امسال، حجم نقدینگی به بیش از ۵ هزار و ۴۰۱ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که نشان از نرخ رشد ۳۷.۸ درصدی در دوازده ماه منتهی به این ماه دارد. از سوی دیگر، تغییرات پنج ماهه ابتدایی سال نیز خبر از افزایش ۱۱.۳ درصدی رشد حجم نقدینگی دارد.

در این میان، نکته قابل تامل، روند افزایشی این شاخص مهم پولی در سال‌های اخیر است، به گونه‌ای که در مردادماه سال ۱۳۹۲ (آغاز دولت یازدهم حسن روحانی) حجم نقدینگی ۶۴۰ هزار میلیارد تومان بود و در ادامه با افزایش قابل توجه، به رقم ۴ هزار و ۶۸ هزار میلیارد تومان در شهریورماه ۱۴۰۰ رسید. در ادامه با آغاز به کار دولت سیزدهم، این روند با شیب ملایم تری همراه شد و حالا در پایان مردادماه سال جاری، به بیش از ۵ هزار و ۴۰۱ هزار میلیارد تومان رسیده که بیانگر افزایش بیش از ۷۴۳ درصدی است.

چه میزان از نقدینگی، پول و شبه پول است؟

بررسی اجزای تشکیل دهنده این حجم از نقدینگی - یعنی پول و شبه پول - نشان می‌دهد که در پنجمین ماه سال، سهم پول از نقدینگی ۵۴۰۱ همت، بیش از هزار و ۲۰۰ هزار میلیارد تومان است که از این میزان، حدود ۸۹ هزار میلیارد تومان به صورت اسکناس و مسکوک در دست مردم است و بیش از هزار و ۱۰۰ هزار میلیارد تومان نیز به عنوان سپرده‌های دیداری است. (سپرده دیداری حسابی نزد بانک است که معمولا بهره‌ای به آن تعلق نمی‌گیرد و هر لحظه که مشتری اراده کند، می‌تواند از طریق واگذاری چک به سایر افراد، از آن برداشت کند. به سپرده دیداری، سپرده قرض الحسنه جاری نیز گفته می‌شود)

همان طور که در جدول زیر می‌بیند، نکته مهم در این بخش، افزایش ۵۵.۶ درصدی حجم پول در یک سال منتهی به مردادماه ۱۴۰۱ است. به بیان دیگر، حجم پول از رقم ۷۸۱ هزار میلیارد تومانی در مرداد سال قبل به حدود هزار و ۲۱۶ هزار میلیارد تومان در مرداد امسال رسیده است.

اما سهم «شبه پول» از حجم نقدینگی چقدر است؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد شبه پول در پنجمین ماه سال با رشد یک ساله ۳۳.۳ درصدی همراه بوده و به رقم بیش از ۴ هزار و ۱۸۵ هزار میلیارد تومان رسیده است. در این میان، زیرمجموعه شبه پول مواردی همچون سپرده قرض الحسنه پس انداز، سپرده کوتاه مدت، سپرده یک ساله و سپرده دو ساله است؛ به گونه‌ای که به عنوان نمونه در مردادماه امسال، بیش از هزار و ۱۴۳ هزار میلیارد تومان به عنوان سپرده یک ساله در بانک‌ها قرار دارد.

تغییرات نه ساله؛ پایه پولی هفت برابر شد

بررسی بخش دیگری از آمار متغیر‌های پولی در مردادماه، نشان از رشد قابل توجه پایه پولی در نه سال اخیر دارد، به گونه‌ای که پایه پولی در مردادماه ۱۳۹۲ در سطح ۹۶.۳ هزار میلیارد تومان قرار داشت و در پایان تابستان سال گذشته (پایان دولت روحانی) به رقم ۵۱۹ هزار میلیارد تومان رسید. این روند افزایشی حالا در مردادماه سال جاری، با رشد یک ساله ۳۰.۳ درصدی به رقم بیش از ۶۷۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.