پس لرزه های دادگاه بین المللی رفیق حریری

علی منتظری

کد خبر: ۱۱۳۷۶۲

تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۳۸۹ - ۱۵:۳۲

نام لبنان در طول چهار دهه اخیر با همه تحولات مهم خاورمیانه گره خورده است به این معنی که لبنان عضو جدا نشدنی از حل و یا تشدید یک بحران در خاورمیانه است . به همین دلیل است که لبنان به رغم جغرافیای کوچکش یک محور استراتژیک در سیاست های امنیتی و نظامی کشورهای دارای نقش در خاورمیانه است و برخلاف موقعیت جغرافیای اش از نقشی بسیار بزرگ در منطقه برخوردار است .

اهمیت و تاثیر گذاری ترور رفیق حریری که در فوریه سال 2005 روی داد از همین زاویه قابل بررسی است . وقتی او ترور شد شاهد تحولات سریع و دراماتیک در این کشور بودیم . ابتدا ارتش سوریه به سرعت مجبور به ترک این کشور شد . سپس دو جناح سیاسی 14 مارس و 8 مارس که اولی ضد سوریه و مقاومت و دومی هم پیمان سوریه و حامی مقاومت اسلامی بود ، شکل گرفت . پس از آن ترورهای زنجیره ایی در لبنان ادامه یافت که بی هیچ اثری از عاملین ، تا کنون عوامل پشت پرده آن ناشناخته باقی مانده است . سپس جنگ 33 روزه آغاز شد که در آن اسرائیل متحمل شکست سنگینی از حزب الله شد .

با گذشت حدود 5 سال از ترور رفیق حریری هنوز شاهد پس لرزه های این رویداد هستیم . علت این امر هم روشن است . از آن سال تا کنون مرز بندی های سیاسی خاورمیانه عمیق تر شد و جبهه موسوم به خط اعتدال در خاورمیانه با رهبری عربستان ، مصر و اردن تقویت شد و جبهه مقاومت با مرکزیت ایران ، سوریه و مقاومت اسلامی در فلسطین و لبنان جانی دوباره گرفت .

بدون تردید اگر پیروزی حزب الله لبنان در جنگ سی و سه روزه نبود ، و به جای اسرائیل حزب الله مغلوب از مبارزه خارج می شد آنگاه باید منتظر صدور سریع رای دادگاه ترور رفیق حریری علیه سوریه و حزب الله لبنان می بودیم اما همانطور که نتایج جنگ 33 روزه ، منحنی تغییرات مورد نظر اسرائیل و آمریکا در خاورمیانه را بر خلاف نظرات این دو به شدت به سوی سقوط تغییر داد ، اما در نگاهی واقع بینانه توانست جلوی صدور حکم سیاسی زودهنگام دادگاه بین المللی ترور رفیق حریری را نیز بگیرد .

تلاش سه ساله کمیته تحقیق بین المللی ترور حریری برای متهم ساختن سوریه و افسران عالی رتبه نظامی لبنانی که به دمشق نزدیک بودند ، بالاخره به پایان راه رسید و روشن شد که همه این تهامات واهی بوده است . دید ار اخیر سعد حریری نخست وزیر کنونی لبنان از دمشق و دیدار بشار اسد از بیروت در حقیقت نتایج پایان بخشیدن به این اتهامات بوده است .

اما یکسال پیش مجله اشپیگل آلمانی با درج سرمقاله ایی از تحقیقات پشت پرده کمیته و دادگاه بین المللی ترور حریری سخن گفت که بر اساس آن حزب الله لبنان به عنوان متهم اصلی ترور حریری معرفی می گردید . این سناریوی تعریف شده اشپیگل آلمانی عملا یکماه پیش در لبنان ترجمه شد و بر اساس آن اعلام شد که دادگاه ترور حریری تعدادی از اعضای حزب الله لبنان را به عنوان متهم این پرونده معرفی خواهد کرد .

تا این جای داستان پرونده ترور رفیق حریری ، همه چیز به مذاق اسرائیل بود تا آن که سید حسن نصرالله وارد میدان شد و موازنه های قضایی در دادگاه بین المللی حریری را به ضرر اسرائیل و به نفع حزب الله تغییر داد و برای اولین بار ، قاضی دادگاه حریری را مجبور کرد تا به اسرائیل به عنوان " یکی از متهمان ترور رفیق حریری " نگاه کند .

پس از ارائه اسناد و مدارک احتمال دخالت اسرائیل در ترور رفیق حریری ها ، خیلی ها که اصلا نباید اظهار نظری می کردند ، کلی مصاحبه کردند تا از بار سنگین اتهامات سید حسن نصرالله علیه اسرائیل بکاهند و از سویی دیگر تلاش کردند تا ادعاهای نصرالله مبنی بر عدم اعتماد به دادگاه بین المللی ترور حریری را به حاشیه ببرند . اما خیلی ها که باید در برابر اظهارات سید حسن نصرالله به شکل سریع اعلام موضع می کردند ، یا اصلا حرفی نزدند و یا آن که با تاخیر و با ایماء و اشاره حرف زدند . از جمله این ها آمریکا ، اسرائیل ، فرانسه ، عربستان ، مصر ، قاضی دادگاه رفیق حریری و سعد حریری نخست وزیر لبنان و فرزند رفیق حریری بود .

هیچ کس اکنون نمی تواند ادعاهای سید حسن نصرالله را در احتمال دخالت مستقیم اسرائیل در ترور رفیق حریری را رد کند . دلایل آن هم بسیار روشن است :

1- مقاومت اسلامی لبنان با اظهارات سید حسن نصرالله عملا یکی از برگ های برنده خود در مقابله با تحرکات جاسوسی هواپیماهای شناسایی اسرائیل را رو کرده است و این می تواند هم برای آنها خطرناک باشد و هم می تواند نشانه ابعاد بزرگ حادثه ایی باشد که به منظور روشن شدن آن ، حاضر به پذیرش این ریسک بزرگ شده اند . سید حسن نصرالله با به نمایش درآوردن فیلم هایی که از خط برگشت هواپیماهایی شناسایی و جاسوسی اسرائیل به دست آورده اند نشان دادند که از تکنولوژی به دست آوردن فیلم های ارسالی به اسرائیل برخوردار شده اند .

2- سید حسن نصرالله با ذکر اسامی جاسوسان اسرائیل در بیروت و مسئولیت های آنان ، عملا ثابت نمود که اشراف کاملی بر تحرکات اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل دارد . نصرالله به جای گمانه زنی با ذکر اسامی ، از جمله یک جاسوس اسرائیلی که در روز قبل از ترور حریری در محل حادثه حضور داشته است ، نشان داد که با ادله سخن می گوید نه با تحلیل سیاسی .

3- ارائه اطلاعات دقیق پرواز هواپیماهای جنگی ، شناسایی ، جاسوسی و آواکس اسرائیلی در قبل ، بعد و روز حادثه ترور ، باعث شد تا خط تحقیقاتی جدیدی در باره اسرائیل ایجاد شود . این در حالی است که طرف های بین المللی قضایی در پرونده ترور اکنون با اطلاعات و آماری مواجه هستند که نمی توانند از کنار آن عبور کنند و در عین حال که برای کشف این داده های اطلاعاتی مجبور خواهند بود تا ارتش اسرائیل را به پاسخگویی بکشانند .

4- سید حسن نصرالله ارائه اطلاعات دقیق تر را منوط به تشکیل یک دادگاه صالحه لبنانی نمود ورسما اعلام کرد که هنوز مدارکی دارند که برای روز موعود گذاشته است . این امر واکنش طرف های قضایی لبنانی را برخواهد انگیخت و آنها دیگر نمی توانند بی تفاوت از کنار آن بگذرند .

سید حسن نصرالله به خوبی می داند که پرونده حریری یک پرونده عادی نیست و اگر ساده انگارانه از کنارآن عبور کنند آنگاه باید منتظر تغییر نقشه سیاسی لبنان با تاثیر گذاری مستقیم در خاورمیانه باشند . از همین رو بسیار دقیق و کارشناسی شده ، استادانه نتیجه تحقیقات یکساله حزب الله لبنان را به شکل زیبا و سنجیده ارائه کرد .

اسرائیلی ها طبق عادتشان که هر ترور و عملیات نظامی و امنیتی را تا سال ها مخفی نگه می دارند ، از زبان یکی از مسئولین البته ناشناخته وزارت خارجه رژیم صهیونیستی اعلام کرده اند که اتهامات حزب الله را تکذیب می کنند . اما جور اسرائیل را مخالفان سیاسی حزب الله در لبنان کشیده اند و تا توانسته اند تلاش کرده اند تا نقدهایی غیر واقعی و غیر منصفانه متوجه سید حسن نصرالله کنند . اما گذشت زمان هر روز بیشتر روشن می کند که افشاگری های نصرالله کار خودش را کرده است .

اکنون " دانیل بلمار " دادستان دادگاه بین المللی ترور رفیق حریری از مقامات لبنانی درخواست کرده است تا تمامی مدارک و شواهد حزب الله لبنان در باره دخالت اسرائیل در ترور حریری را به دادگاه ارائه کنند . از سویی دیگر سعد حریری با تاخیر اما با جدیت اعلام داشته است که مدارک و مستندات حزب الله لبنان باید به شدت مورد اهتمام قرار گرفته و دادگاه بین المللی رسما از اسرائیل بخواهد تا در این باره پاسخ دهد . سعد حریری گفته است که اتهام اسرائیل حرف همه مردم کوچه و بازار لبنان است اما پس از سخنان سید حسن نصرالله باید در این باره تحقیق شود .

وی تاکید کرده است که اگر اسرائیل از پاسخگویی اجتناب کند آنگاه جایگاهش از متهم به قاتل تغییر خواهد یافت . سفر های وی به پاریس و ریاض پس از سخنان سید حسن نصرالله می تواند گام های در خفای سعد حریری برای کشف حقیقت به عنوان اولیای دم و نخست وزیر لبنان باشد.

امروز حتما اسرائیلی ها بار دیگر با این حقیقت روبرو خواهند شد که سید حسن نصرالله به راستی استاد و فرمانده بزرگ جنگ روانی است . براساس نظر سنجی های صورت گرفته در افکار عمومی ساکنین سرزمین های اشغالی فلسطین و در بین صهیونیست ها ، مواضع و سخنان سید حسن نصرالله از دوران جنگ 33 روزه همیشه به عنوان سخنانی حقیقی و به دور از مانور و اکاذیب محسوب می شود از همین رو از نظر روانی هر گاه که وی سخنی می گوید بازتابی وسیع در بین صهیونیست ها دارد و به همین لحاظ است که اسرائیلی ها سید حسن نصرالله را فرمانده قابلی در جنگ روانی می دانند که افکار عمومی سرزمین های اشغالی فلسطین را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد .

اما بازتاب مواضع و سخنان سید حسن نصرالله در پرونده ترور رفیق حریری چگونه خواهد بود :

1- رسیدگی به اتهام دخالت مستقیم اسرائیل در ترور رفیق حریری توسط دادگاه بین المللی رفیق حریری الزام آور شده است .

2- حزب الله ثابت نمود که برنده اصلی ترور رفیق حریری اسرائیل است نه طرف های لبنانی یا سوری .

3- اگر دادگاه بین المللی وارد تحقیقات و بازجویی با طرف های اسرائیلی نشود و بدون در نظر گرفتن این امر حکمی صادر کند ، آنگاه احکام صادر شده کوچکترین ارزش قضایی در نزد افکار عمومی لبنان و کشورهای خاورمیانه نخواهد داشت .

4- پس از اظهارات سید حسن نصرالله ، اتهامات به سوی عناصر حزب الله لبنان که گفته می شود به زودی ممکن است علیه آن ها صادر شود ، بیش از پیش خاصیت خود را از دست داده است و به عنوان برگی سیاسی در مسیر قضایی پرونده ترور محسوب می شود .

5- کشورهایی مانند سعودی یا مصر نمی توانند از کنار ارائه اطلاعات و اسناد توسط حزب الله به سادگی عبور کنند و این در حالی است که کشورهایی همچون ایران ، سوریه و برخی دیگر از کشورهای عربی منطقه بر این امر با جزم و اعتقاد بیشتری تاکید خواهند کرد که اسرائیل عامل اصلی ترور رفیق حریری است .

6- اسرائیل با آن که سعی کرده است از کنار اتهامات سید حسن نصرالله با سکوت عبور کند اما در نهایت مجبور به پاسخگویی است . ارائه اطلاعات جاسوس های اسرائیلی و انتقال وسایل انفجاری از اسرائیل به لبنان از راه دریا که برای عملیات ترور مورد استفاده قرار می گیرند ، دست اسرائیل را در پرونده ترور حریری بیش از پیش افشاء می کند . از سویی دیگر خودداری اسرائیل از پاسخگویی ، همچنان که سعد حریری گفته است ، اسرائیل را از متهم به یک محکوم مبدل خواهد ساخت .

7- اگر ادعاهای سید حسن نصرالله مورد توجه قضایی قرار گیرد آنگاه فتح باب جدیدی است تا پرونده ترورهای زنجیره ایی لبنان که گفته می شود اسرائیل پشت آن است نیز باز شود زیرا بی شک همانهایی رفیق حریری را ترور کردند که پس از آن سلسله ترورها را در لبنان ادامه دادند و وجه تشابه همه آن ها " نبود سرنخ از عاملین ترور " بوده است که معمولا یک نشانه از حضور صهیونیست ها و ناشی از استادی اسرائیلی ها در عملیات ترور در لبنان است که از قضا مرزهای دریایی آن مکان مناسبی برای ورود تیم های ترور اسرائیلی است .

8- دولت لبنان اکنون در مقام درخواست رسمی از دادگاه بین المللی رفیق حریری برآمده است تا با حساب ویژه بر روی مدارک سید حسن نصرالله ، رسما از طرف های اسرائیلی به عنوان متهم ، بازجویی های خویش را آغاز کند .