نوبت وصل و لقاست!

غلامعلی رجایی

کد خبر: ۱۱۳۴۵۲

تاریخ: ۲۰ مرداد ۱۳۸۹ - ۰۹:۴۷

[email-masked]

رمضان، سید و شریف و آقای همه ماه‌ها فرا رسید؛ ماهی که به واسطه نزول قرآن از مواهب خاص حضرت حق به مسلمانان است. ماهی که به رغم همه ویژگی‌های ممتازش به خاطر نزول قرآن بر همه ماه‌ها برتری ابدی یافته است.

در روایت آمده که هر چیز بهاری دارد و بهار قرآن، رمضان است. آن‌گونه که از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده رسول گرامی اسلام(ص) هم با عنایت به همین شرافت وجودی ماه مبارک در خطبه نماز جمعه آخرین جمعه ماه شعبان فرمودند: «ای مردم، ماه خدا به سوی شما روی آورد با برکت و رحمت؛ ماهی که نزد خدا بهترین ماه‌هاست و روزهای آن، بهترین روزها و شب‌های آن بهترین شب‌ها و ساعات آن بهترین ساعت‌ها.

نفس‌های شما در این ماه، ثواب تسبیح دارد و خواب شما، پاداش عبادت و اعمال شما در آن مقبول است و دعاهای شما در آن مستجاب. پس از پروردگار خود به نیت‌های درست و دل‌های پاکیزه از گناهان و صفات زشت، بخواهید که به شما توفیق روزه داشتن و تلاوت کردن قرآن در آن بدهد». سپس فرمود: «کسی که یک آیه از قرآن در این ماه بخواند، ثواب کسی را دارد که در ماه‌های دیگر، ختم قرآن کرده باشد».

و عجیب است که با این همه تبشیر و تشویق رسول گرامی اسلام(ص)، قرآن در بین ما مهجور مانده است! واقعیت این است که جمهوری اسلامی که به حق داعیه ام‌القرای جهان اسلام را دارد، نسبت به برخی کشورهای اسلامی چون مصر، عربستان و حتی سودان در وضعیت پایین‌تری در زمینه حفظ و قرائت قرآن قرار دارد.

آیت‌الله تسخیری، سال‌ها پیش در دیداری که با سرلشکر عبدالرحمن سوارالذهب، رئیس‌جمهور سابق سودان، در خارج از کشور داشتند، تعریف می‌کردند که از آقای سوارالذهب پرسیدم: «چرا شما در برنامه ورزشی صبح شرکت نکردید؟» و جواب شنیدم که: «خیلی مایل بودم در این برنامه شرکت کنم، ولی برنامه تلاوت قرآن روزانه‌ام که خواندن چهار جزء قرآن هست، به هم می‌خورد!» آنگاه سوارالذهب توضیح داد که: «برنامه بیشتر مردم سودان این است که هفته‌ای یک بار قرآن را ختم می‌کنند».

این قضیه را که شنیدم، با خود گفتم داعیه‌های ما کجا و این اخبار کجا؟! با خود فکر کردم در ماه رمضان تمام دستگاه تبلیغاتی دینی ما به راه می‌افتد تا حداقل در این ماه اندکی مردم را به قرآن نزدیک کند که آن هم معمولا در حد خواص یا لایه‌ای فروتر از آن منحصر می‌ماند.

به بحث بازگردیم و این‌که بهترین اعمال در شب‌ها و روزهای ماه مبارک رمضان خواندن قرآن است؛ چه، قرآن در این ماه نازل شده است. در ماه‌‌های دیگر به جز رمضان ماهی یک ختم قرآن سنت است و کمترین آن شش روز است (همان که بیشتر مردم سودان بدان عمل می‌کنند) اما در ماه رمضان در هر سه روز یک ختم قرآن سنت است.
و از مرحوم علامه مجلسی نقل شده است که برخی از ائمه ـ علیهم‌السلام ـ در ماه مبارک رمضان، چهل بار قرآن را ختم می‌کردند.

بدیهی است نقل این‌گونه اخبار و روایات بدان سبب است که ما را به سرچشمه اصلی وحی نزدیک و نزدیک‌تر کند تا بر قرآن وارد شویم و راه و چاه خویش را بازشناسیم؛ اما بسیاری از ما قرآن را تنها برای ثواب آن تلاوت می‌کنیم و در لایه اول قرائت آن می‌مانیم، حال آن‌که قرآن کتاب زندگی است.
امروز پرداختن به افزایش تعداد قاریان و حافظان قرآن، هرچند امری پسندیده و نیکو و مایه سرفرازی و افتخار ملت بزرگ ایران است، باید مراقب بود که توجه ما به قرآن در این حد خلاصه نشود. اگر پیش از انقلاب، رویکرد به قرآن محدود به زینت مجالس و سفره عقد و عروسی و اسباب‌کشی به منزل جدید و کسب ثواب برای مردگان در قبرستان و ... بود، امروز نیز پرداختن به ظاهر قرآن و فرو ماندن از عمل به آن و فراهم نساختن زمینه‌های تحقق احکام و اصول آن انحرافی به مراتب بیشتر و بزرگتر از انحراف قبلی است.

به راستی چرا نظام دینی و تبلیغاتی ما نباید به فکر تأسیس یک نهضت بزرگ ترجمه و تفسیر قرآن مجید باشد؟ چرا نباید در کنار صدها و هزاران مسابقه حفظ و قرائت قرآن به همین تعداد و میزان و بلکه بیشتر و بالاتر مسابقه ترجمه و تفسیر قرآن داشته باشیم؟ چرا در سطح بیشتر استان‌ها و شهرستان‌های کشور یک جلسه مفید تفسیر یافت نمی‌شود؟ چرا پس از چند دهه که از تألیف تفسیر شریف «المیزان» گذشته است، ملت مسلمان ما از دسترسی به تفسیر ارزشمندی همسنگ تفسیر المیزان محروم است؟ هرچند کارهایی که در این دو دهه در زمینه تفسیر انجام شده‌اند نیز متناسب با توان و استعداد و بضاعت موجدان آن درخور تقدیر و سپاس‌اند؛ اما سخن بر سر مطلب دیگری است.

به هر تقدیر، رمضان با همه برکات آن از راه رسید؛ ماهی که در حلول و افول آن، عاشقان وصال حضرت دوست، اشک شوق و حسرت می‌ریزند؛ ماهی که درهای بهشت را برای بندگان خدا گشوده‌اند و شیاطین در قید و زنجیرند. ماه نزول قرآن، قرآنی که تا بدان حد عظمت دارد که پیامبر گرامی اسلام که «خواجه لولاک» است و جهان هستی به طفیل وجود مقدسش جامه خلقت در بر کرده است، بدان سبب به عرصه هستی قدم گذاشت که آن را برای بشر به ارمغان بیاورد!
اینک ماییم و این مائده آسمانی و این ماه آسمانی و این روزها و شب‌ها و ساعات و لحظات آسمانی!