نامه سردار غلامعلی رشيد به كارگردان "در چشم باد"؛

گناه ما چيست كه هنرمندان اين مرزوبوم را شايسته هنرمتعالي مي‌دانيم

مجموعه تلويزيوني عظيم و ماندگار «در چشم باد» محصول تلاش و مديريت قابل تقدير گروه فيلم و سريال شبكه اول سيما كه به حق با زحمات و ظرافت‌هاي خاصي به سرانجام توليد و پخش رسيد، به دليل دربرداشتن صحنه‌هاي فاخر و ثبت مكرر برگ‌هاي روشن از تاريخ سراسر آموزنده اين ملت آزاده و قهرمان، بهانه‌اي به دست داد تا زبان به تقدير از نگاه هنرمندانه و دلسوزانه به تاريخ معاصر، انقلاب و دفاع مقدس بگشاييم.

کد خبر: ۱۱۳۳۵۸

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۸۹ - ۱۸:۲۹

سردار سرلشگر «غلامعلي رشيد» جانشین ستاد کل نیروهای مسلح و از همرزمان شهيد حسن باقري و فرمانده قرارگاه فتح در عمليات بيت‌المقدس، در يادداشتي به اهميت ساخت آثار فاخر در زمينه دفاع مقدس در صداوسيما پرداخت و خطاب به مسعود جعفري‌جوزاني، نكاتي را درباره‌ي سريال «در چشم باد» يادآور شد.

به گزارش "تابناک" متن اين نامه كه با خطاب «برادر عزيز، كارگردان متعهد و فرهيخته جناب آقاي مسعود جعفري جوزاني» نگاشته شده است به شرح زير است:

در طول سال‌هاي پس از جنگ تحميلي، دفاع مقدس اين حماسه ماندگار ملت مسلمان ايران جز در موارد استثنايي و كم كه با واقع‌بيني، تصويري درست از دفاع مقدس را ارايه كرده است همواره در معرض دو نگاه افراطي و تفريطي قرار داشته است. مقوله‌ي مهم هنر دفاع مقدس و هنرمندان مرتبط با دفاع مقدس نيز كم‌وبيش بر مدار همين دو نگاه چرخيده است. صرف‌نظر از موارد استثنايي به عبارتي يا روايت هنري در تمام حوزه‌ها-ادبيات، سينما و تلويزيون، نقاشي و موسيقي و ... بر مدار كليشه و تكرار است و يا با تفاوتي بي‌جهت و گاه ساختارشكن در پي برجسته‌سازي استثنائات بوده است.

بر هيچ‌كس پوشيده نيست كه شكل‌گيري تاريخ 8 سال مقاومت شجاعانه و دفاع جاودانه ملت اسلامي ايران در برابر ارتش حمايت شده بعثي عراق، از سوي قدرت‌هاي استكباري جز با ايثار و مجاهدت آگاهانه ناشي از ايمان و اراده و توكل ممكن نبوده است و تاريخ تا قرن‌ها روايتگر عزت و استقلال جمهوري اسلامي ايران به عنوان يگانه حكومت ديني مبتني بر مردم‌سالاري و مظلوم در ميان دولت‌ها خواهد بود.

هنر به عنوان زباني گويا، موثر، فرامرزي و فراعصري كه بي‌ترديد نقشي حياتي در بيان و ارايه تصاويري روشن و حقيقتي از ايثارگري‌ها، خلاقيت‌ها و مظلوميت‌هاي ملت ايران در طول تاريخ به ويژه سال‌هاي دفاع مقدس دارد، چه در بيان بنيانگذار انقلاب اسلامي، حضرت روح‌الله (س) كه دغدغه‌مندي را سرلوحه اين رسانه پرنفوذ مي‌دانستند و چه در ادبيات رهبر فرزانه انقلاب خامنه‌اي عزيز (مدظله‌ العالي) كه بهترين راه روايت جان‌فشاني‌هاي ملت ايران را «هنر» و «بيان هنري» مي‌دانند، امروز در هجوم امواج خاموش اما نافذ تهاجم غرب و شرق در عرصه‌هاي جنگ نرم بيش از پيش نيازمند رصد، نياز و بهره‌برداري در جهت آرمان‌هاي نظام است.

تلويزيون به عنوان رسانه‌اي فراگير، مي‌بايد در خاكريز اول اين نبرد سهمگين باشد؛ و ضمن استفاده از همه‌ي ظرفيت‌هاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري موجود با تهيه و توليد مجموعه‌هاي متنوع، مستند، داستاني‌، از منظري هنرمندانه با پيوند زيباي ميان تعهد و تخصص در تصويرگري اين مقطع حساس جمهوري اسلامي ايران پيشگام باشد.

نگاه‌هاي سطحي، تحريف‌آميز و كليشه‌اي به مقوله‌ي فيلم‌هاي دفاع مقدس گاهي تا آن حد غالب مي‌شود كه بسياري از دلسوزان اهل نظر را دردمندانه به وادي يأس مي‌سپارد و آرزو مي‌كند اي كاش هيچ گاه عرصه‌ي پرافتخار و سرشار از حماسه و عقلانيت و عاطفه و معرفت و رزم و مقاومت و پيروزي دفاع مقدس به آلايش‌هاي ناشي از نااهلي، نابلدي و نافهمي برخي به اصطلاح هنرمندان و سينماگران آلوده نمي‌شد.

گناه ما چيست كه از هنرمندان اين سرزمين برگزيده، كه خاستگاه صدها اسطوره‌ي ماندگار ادبي و هنري است، انتظار داريم پابه‌پاي رزمندگان عرصه‌ي دفاع از استقلال و تماميت ارضي، در عرصه دفاع نرم از سنگرهاي عزت و شرف، همان اهدافي را دنبال كنند كه رزمندگان دفاع مقدس با نثار جان، پي مي‌گرفتند.

گناه ما چيست كه هنرمندان اين مرزوبوم را شايسته هنر متعالي و مفاخر مي‌دانيم، و آنان را همان گونه تصوير مي‌كنيم كه امام عارف و راحل ما توصيف فرمود؛ كه «خون پاك صدها هنرمند فرزانه در جبهه‌هاي عشق و شهادت و شرف و عزت، سرمايه‌ي زوال‌ناپذير آن‌گونه هنري است كه بايد به تناسب عظمت و زيبايي انقلاب اسلامي، هميشه مشام جان زيباپسند طالبان جمال حق را معطر كند.»

آيا اين انتظار شهيدان و جانبازان و ايثارگراني كه در ميدان‌هاي رزم صحنه‌هاي ماندگار جانبازي را در گمنامي تمام و فازع از انديشه‌ي مال و مقام بازي كردند انتظاري به حق نيست؟ و آيا به اين توقع پاسخي شايسته نبايد داد؟ اگر آري؛ چه كساني براي پاسخ سزاوارترين هستند؟ و كجايند اين سزاواران؟!

اما اين همه‌ي ماجرا نيست و خرسنديم كه اعتراف كنيم، در همين اوضاع و احوال گاهي از زاويه‌ي نگاه برخي هنرمندان متعهد و مجرب، پرده‌هايي هرچند كم‌شمار اما بسيار زيبا و سرشار از حقايق و لطايف و واقعيات دفاع مقدس بر صفحه‌ي نگاه بينندگان نقش بسته است و چنان پيوند واقعي و عميق با مخاطبان جبهه نديده برقرار كرده است كه گويي ميدان به ميدان و خاكريز به خاكريز و سنگر به سنگر همپاي رزم و شور و حماسه و رنج و مظلوميت و تب و تاب و راز و رمز رزمندگان و فرماندهان دفاع مقدس بوده‌اند و آنها را در لحظه‌هاي عقلانيت و تفكر و طراحي و شهادت‌طلبي و مجاهدت و دلهره و ناكامي و پيروزي و جراحت و شهادت و امداد و دعا و شكر و توكل، تلخي و شيريني و در همه وقت و همه‌جا و همه‌حال همراه بوده‌اند.

«در چشم باد» با نگاهي تاريخي ميان قهرمان فيلم با يكي از نامدارترين قهرمانان دفاع مقدس مواجهه‌اي بديع را به تصوير مي‌كشد و با استفاده از تصاويري بكر و خاطره‌انگيز مخاطب و بيننده را با روايتي داستاني از عمق تصاوير بايگاني‌شده جنگ به ديدار سرداري جوان، باهوش، متواضع و خلاق به نام «حسن باقري» مي‌برد.

بيژن ايراني حالا و در گذر 6 دهه‌ي تاريخ معاصر ايران، آزادمنشانه به ديدار «حسن باقري» مي‌شتابد و تا راه وصل را از طريق او بازشناسد و بپيماند و كارگردان با زبان هنر تأكيد مي‌كند كه نسل امروز و ديروز اين مرزوبوم مسير سعادت و نقشه‌ي راه را بايد از جان‌ بركفان فرهيخته‌ي عرصه‌ي ايثار و مقاومت – مردان عرصه دفاع مقدس – دريافت كند.

مسعود جعفري جوزاني در مقام نويسنده و كارگردان اين اثر، ضمن ايجاد لحظاتي باورپذير و تلخ از جنگ ايران و عراق كه نماد مظلوميت تام جمهوري اسلامي ايران بود، با چنين تصويرسازي (داستاني-مستند) با زبان بي‌زباني تأكيد كرده است كه راه پيشرفت و عبور از بحران‌ها در برابر انبوه مشكلاتي كه دشمن پيش پاي ملت ايجاد مي‌كند در دست مردان متفكر و شهادت‌طلب عرصه دفاع مقدس است و اين عرصه ديروز و امروز ندارد، همه عرصي است و هيچگاه مشمول مرور زمان نخواهد شد و شهدا ستاره‌هاي بي‌غروب و هميشه پرفروغ راه روشن پيش‌روي نظام هستند.

گرچه اين مجموعه نمي‌توانست خالي از نقص و كاستي باشد. ليكن در حد قابل قبول توانست صحنه‌هاي به‌يادماندني از حضور خردمندانه و دليرانه و ايثارگرانه جوانان انقلابي و سربازان امام (ره) را به قاب تلويزيون بياورد و شكست ذلت‌بار ارتش تا دندان مسلح و مغرور بعثي را كه سرمست از غرور قدرت نظامي و پشتيباني استكبار، عزم فتح تهران كرده بود با فتح خرمشهر در خاطر مخاطبان انبوه خود ثبت كند.

اينك كه با تلاش چندين ساله اين مجموعه‌ي موفق به سرانجام رسيده و از سيماي جمهوري اسلامي پخش شد و مورد اقبال عمومي قرار گرفت؛ دلبستگان به نظام اسلامي و دفاع مقدس و افتخارات بزرگ و تاريخي اين مرزوبوم ارج نهادن به تلاش رسانه ملي و همچنين تقدير و دست مريزاد به دست‌اندركاران اين مجموعه فاخر به ويژه كارگردان متعهد جناب آقاي مسعود جعفري جوزاني را وظيفه خود مي‌دانند و همه‌ي صاحب‌نظران و دلسوزان عرصه هنر دفاع مقدس به ويژه حوزه فيلم و سينما را به بازخواني نقاط ضعف و قوت اين مجموعه تماشايي فرا مي‌خوانند و دست گرم اين عزيزان را مي‌فشارند تا براي مجموعه‌هاي بعدي و نمايش همه تلخ و شيرين‌هاي دفاع مقدس با عبور از رهگذر مراكز تحقيقاتي جنگ و دفاع مقدس و بهره‌گيري از پژوهش‌ها و مستندات توليدشده از سوي خبرگان اين عرصه، عاشق‌تر و مجهزتر از گذشته انجام وظيفه و اداي دين كنند؛ اداي دين به ميهن اسلامي و آرمان شهدا و ايثارگراني كه اين خاك مقدس، معطر از خون‌هاي پاك آنهاست و استقلال و امنيت و بازدارندگي در برابر تهديدات متنوع قدرت‌هاي اسكتباري، به ويژه سردمداران جنايت پيشه‌ي آمريكا، مرهون پايمردي و جانفشاني آنهاست.

و در پايان بايد اضافه كرد كه «در چشم باد» روايتي عاشقانه از مهر ميهن در كنار عزت ايراني و اراده اسلامي – انقلابي بود كه بار ديگر جريان غرورآفرين مردان و زنان انقلاب و دفاع مقدس در روزهاي سخت و صعب‌العبور انقلاب از گردنه‌هاي شرق و غرب را در رگ‌هاي هر ايراني جاري ساخت و نشان داد كه سرمايه عظيم و تمام‌نشدني نظام جمهوري اسلامي نه ثروت و نه قدرت سوارشدن بر جريان سياسي-اجتماعي است، بلكه سرمايه اصلي اين نظام، مردم، عشق به ميهن و اعتقاد به باورهاي انقلابي و ديني و به نظام اسلامي است و مردم هنر برخاسته از دل و جان هنرمند متعهد در روايت حقيقي رشادت‌ها در راه اين نظام را دوست دارند و آن را مي‌بينند و تحسين مي‌كنند.

اين مجموعه ثابت كرد كه مخاطبان هنر دفاع مقدس، مخاطباني ده‌ها ميليوني‌اند كه تشنه دانستن و ديدن لحظات تلخ و شيرين تاريخ عبرت‌آموز خويش هستند و آنگاه كه افتخارات واقعي تاريخ خود را مرور مي‌كنند به سرمايه‌هاي واقعي خويش كه از درون ظرفيت‌هاي خدادادي ملت و فرهنگ غني ديني خود مي‌جوشد واقف مي‌شوند و به آن مي‌بالند و اين وقوف و آگاهي را مديون نگاه هنرمندانه صاحبان هنر متعهد خويش هستند و اين سواي محتواي جذاب و مغناطيس پركشش روايت دفاع مقدس براي هر بيننده‌ي آزاده‌اي است. در اين سريال، شهريور 1320 را مردم ديدند و سوم خرداد 61 را نيز ديدند – دو مقطع تاريخي كه اولي به دليل بي‌كفايتي و وابستگي شاه و دولت مردان به بيگانه و فرار ذلت‌وار آنان از ميهن و بي‌لياقتي و عدم شجاعت ژنرال‌هاي ارتش و خيانت برخي از آنان و همكاري با دشمن متجاوز، با كمترين مقاومت در طول يك روز فقط، كشور زير چكمه‌هاي سربازان انگليسي، روسي و آمريكايي و هندي له شد و مفاهيمي چون اشغال، فقر، فحشا، قحطي، شكست و ذلت و تحقير ملت از آن در اذهان ملت به جاي ماند و دومي به دليل استواري رهبر كبير انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره) و درايت و تدبير و دورانديشي ايشان و لياقت و شجاعت و تدبير و حماسه و شهادت‌طلبي فرماندهان ارتش و سپاه و رزمندگان اسلام و نيروهاي بسيجي، مقاومتي تاريخي و بي‌نظير را از خود در برابر سربازان متجاوز و اشغالگر نشان دادند و به متجاوزين و حاميان منطقه‌اي و جهاني صدام نشان دادند كه اين ملت بزرگ آنگاه كه رهبري همچون امام خميني را پيشواي خود داشته باشد با بسيج ظرفيت‌هاي عظيم ديني و اسلامي و ملي خود تحت رهبري آن رهبر عظيم‌الشأن، كاري مي‌كند تا ساليان سال هر متجاوزي جرأت حمله به ايران اسلامي را نداشته باشد و سرزمين ايران را قتلگاه متجاوزين مي‌كند و دشمنان را به شكلي تاريخي به بازدارندگي مي‌رساند و از فتح خرمشهر و 8 سال دفاع مقدس، مفاهيمي بلند همچون وحدت، مقاومت و ايستادگي، مظلوميت، حماسه و دفاع و شهادت‌طلبي و اوج ايثار و فداكاري و پيروزي ملت و شكست دشمن را در اذهان باقي گذاشتند.

به اميد تداوم و بالندگي هنر دفاع مقدس و ثبت مكرر آثار مفاخر و ماندگار در پرونده پرافتخار هنرمندان متعهد اين سرزمين.

يكبار ديگر از كارگردان هنرمند و متعهد جناب آقاي مسعود جعفري جوزاني تشكر مي‌كنم.»