چاقی دور کمر و افزایش خطر مرگ

بین سایز دور کمر و بیماری‌های قلبی، بیماری‌های التهابی، مقاومت در برابر انسولین، کلسترول بالای خون و دیابت نوع دوم، ارتباط برقرار است.

کد خبر: ۱۱۳۲۰۱

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۸۹ - ۰۸:۵۵

ایرنا: محققان علوم پزشکی اعلام کردند هر قدر سایز دور کمر افراد بیشتر باشد، احتمال مرگ و میر زودهنگام آنها به هر دلیلی، بیشتر می‌شود.

به گزارش خبرگزاری فرانسه از واشنگتن، محققان انجمن سرطان امریکا در آتلانتا با بررسی ارتباط بین دور کمر چهل و هشت هزار و پانصد مرد و پنجاه و شش هزار و سیصد و چهل و سه زن، با مرگ به هر دلیلی، به نتایج جالبی در این زمینه رسیدند. همه این افراد، پنجاه ساله یا بالاتر بودند.

محققان با دخالت دادن عواملی همچون نمایه توده بدنی یا بی ام آی و دیگر عوامل خطرزا، دریافتند مردان و زنانی که دور کمر بسیار بالایی دارند (‌ یعنی بالاتر از یکصد و بیست سانتی متر یا چهل و هفت اینچ در مردان و یکصد و ده سانتی متر معادل چهل و دو اینچ در زنان ) به میزان دو برابر دیگران در معرض خطر مرگ زود هنگام ناشی از هر گونه بیماری هستند.

خطر مرگ این افراد حتی در صورتی که وزن طبیعی، یا اضافه وزن متوسط یا اضافه وزن بیش از حد داشتند در هر صورت بالا بود. در این مطالعه همچنین مشخص شد دور کمر بسیار بالا در آنانی که تحصیلات کمتری دارند، شایع تر است. بیماری‌های تنفسی، بیشترین علت مرگ در این افراد بود و بیماری‌های قلبی عروقی و سرطان نیز در رتبه‌های بعدی قرار داشتند. مطالعات قبلی نشان داده بودند

محققان می‌گویند دلیل بالا بودن خطر مرگ و میر در کسانی که دور کمر بزرگتری دارند آن است که چربی این ناحیه، در واقع دور احشای انسان را گرفته است که این چربی تجمع یافته به مراتب خطرناک از چربی تجمع یافته در زیر پوست است. محققان می‌گویند نتایج این بررسی نشان می‌دهد با کاهش میزان سایز دور کمر می‌توان خطر مرگ زودهنگام را کم کرد. چاقی به بیماری گفته می‌شود که در آن مقدار زیادی چربی در بدن ذخیره شده باشد.

زمانی که مقدار کالری دریافت شده بیشتر از کالری مصرف شده باشد، چاقی نتیجه می‌شود. عوامل موثر در ایجاد چاقی شامل عوامل ارثی، پرخوری، تغییر سوخت وساز بافت چربی، کاهش تولید گرما (یعنی فرآیندی که در آن چربی تولید انرژی می‌کند)، کاهش فعالیت جسمی بدون کاهش مقدار غذای دریافتی و برخی از داروهاست.

افزایش چربی شکم، به طور مستقل با خطر ابتلا به بیماری قلبی را ارتباط دارد. ذخیره اصلی انرژی بدن، چربی است. اگر انرژی دریافتی بیش از انرژی ای باشد که به مصرف می‌رسد، افزایش بافت چربی، گریزناپذیر خواهد بود. بنابراین بر وزن بدن افزوده می‌شود. از آنجایی که مصرف انرژی با وزن بدن متناسب است، افزایش وزن، افزایش مصرف انرژی را به همراه دارد. بنابراین با افزایش انرژی دریافتی، میزان مصرف انرژی هم بالا می‌رود و در نتیجه وزن بدن ثابت می‌ماند.

برخی بیماران از افزایش پیشرونده وزن شکایت می‌کنند، حال آنکه مقدار غذای دریافتی آنها افزایش نیافته است. باید گفت که چنین وضعیتی کاملاً امکان پذیر است. درست است که مقدار انرژی دریافت شده افزایشی نداشته است، اما در مقابل، مقدار انرژی مصرف شده به دلیل کاهش فعالیت جسمی کاهش یافته است. از این رو افزایش وزن حاصل می‌شود.

کاهش پیشرونده توده عضلانی بدن که با افزایش سن روی می‌دهد، امری اجتناب ناپذیر است. در عین حال به دلیل کاهش توانایی بدن در سوزاندن چربی‌ها، وزن افزایش می‌یابد. در این حالت اگر مقدار کالری دریافتی به میزان قبلی باقی بماند، به ناچار افزایش وزن خواهیم داشت که بیشتر از چربی تشکیل شده است. بنابراین تولید انرژی کاهش می‌یابد و برای جبران انرژی از دست رفته نیاز به دریافت مقدار بیشتری ماده غذایی خواهد بود. پس توده عضلانی به شکل پیشرونده ای کاهش یافته و توده چربی افزایش می‌یابد.

در افرادی که وزن بدن آنها مساوی است، میزان کالری مصرفی غذایی متفاوت است و افرادی که به میزان مساوی کالری مصرف می‌کنند، ممکن است وزن‌های متفاوتی داشته باشند.

یک فرد بسیار سنگین وزن می‌تواند کالری غذایی بسیار کمتری نسبت به فرد بسیار سبک تر مصرف کند و برعکس. برخی از خانواده‌ها مستعد ابتلا به چاقی هستند. این امر دخالت عوامل ژنتیک را در ایجاد چاقی نشان می‌دهد.

سازوکاری که از طریق آن عوامل ژنتیک بر افزایش وزن اثر می‌گذارند، شامل موارد زیر است: کاهش انرژی تولید شده از غذا، کاهش سرعت سوخت وساز بدن، کاهش کارکرد تیروئید، کاهش فعالیت آنزیم لیپوپروتئین لیپاز، دمای پایین تر بدن و کاهش مقدار چربی قهوه ای بدن که از نظر سوخت وساز فعال است.

همچنین ممکن است رژیم غذایی متداول در میان یک خانواده و شیوه زندگی آنها در ایجاد چاقی نقش داشته باشد. جدا کردن این عوامل از عوامل ژنتیک غالباً دشوار است. با این همه، علم، نقش ژن‌ها را در ایجاد چاقی نشان داده است. در جوامع مرفه، چاقی در طبقاتی که از نظر اجتماعی و اقتصادی پایین تر هستند، شایع تر است. در کشورهای در حال توسعه، چاقی در میان مرفهین دیده می‌شود.

جامعه فشار خود را برای لاغری بیش از حد (مانند مانکن‌ها) و یا چاقی بیش از حد به نشانه رفاه بر افراد تحمیل می‌ند. منظور از روش زندگی، رفتارهایی است که نوع غذا را تعیین می‌کنند.

تمایل به خوردن غذاهای بسیار چرب و خوراک حاضری بیش از غذای تازه منجر به چاقی می‌شود.اگر چه نمی توان ساختار ژنتیک را عوض کرد ولی می‌توان عادات غذایی را تغییر داد.