گفتگو با عباس نورعلی ، مدیر اجرایی سامانه معاملات امن ایران

"سامانه معاملات امن ایران" یا به اختصار "سما"  که در حوزه امن سازی معاملات آنلاین در ایران فعالیت می‌کند، یکی از استارت‌آپ‌های شرکت سامانه‌های هوشمند اطلاعاتی توسن البرز (توسن سها) است.

کد خبر: ۱۱۲۰۳۹۵

تاریخ: ۰۵ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۹:۲۲

امروزه گروه توسن را بزرگترین اکوسیستم خصوصی فناوری اطلاعات کشور می‌دانند.

این گفتگو به مناسبت همکاری سامانه معاملات امن ایران ، سما با دیوار انجام شده و قبل از هر چیز تشکر می‌کنیم از آقای نورعلی بابت انجام این مصاحبه در این روزهایی که می‌دانیم خیلی درگیر کار هستند:

داستان کسب و کار شما چیست و سما چگونه به وجود آمد؟

ما در شرکت توسن از سال ها پیش در صنعت پرداخت فعال بوده‌ایم و با مشکلات مرتبط این صنعت دست و پنجه نرم کرده‌ایم. یکی از مسائل همواره مطرح برای خود ما این بود که چرا با وجود استقبال عامه مردم از پرداخت آنلاین و اینترنت بانک یا موبایل بانک و نیز سهولت های خرید آنلاین و اقبال عمومی نسبت به خرید آنلاین هنوز هم سهم این نوع خرید اندک است.

این دغدغه را با بسیاری از دوستان و اطرافیان که در مقام فروشنده یا خریدار بودند مطرح کردیم و سپس ماه‌ها به طور تخصصی در توسن سها در مورد این موضوع طوفان فکری و تحقیقات فنی و روانشناسی داشتیم. نتیجه نهایی آن شد که حلقه گم شده در معاملات آنلاین در واقع عنصر اعتماد است. بسیاری از خریداران با خواندن اخبار مربوط به فروشنده‌های کلاهبردار به فضای مجازی بی‌اعتمادند و از سوی دیگر بسیاری از فروشنده‌های سنتی  نیز تمایلی به فروش به مشتریان ندیده و نشناخته ندارند، چون حوصله دردسر فیش‌های جعلی یا دروغگویی برخی خریداران در مورد عدم تحویل یا وجود ایراد کالا و مانند اینها را ندارند.

در نهایت به همراه آقای آرزومند مدیرعامل توسن سها به این نتیجه رسیدیم که از تجارب و زیرساخت های توسن در صنعت پرداخت استفاده کنیم تا با ایفای نقش یک امین کاربلد، حلقه گمشده اعتماد در معاملات آنلاین باشیم و از این طریق نیز به هموطنان خدمت برسانیم تا به سهم خودمان از بخش بزرگی از کلاهبرداری های اینترنتی پیشگیری کنیم.

لطفاً در خصوص خدمات سما بیشتر توضیح دهید.

ماموریت ما امن سازی فضای کسب و کار آنلاین است و در هر زمینه‌ای که در راستای این ماموریت باشد و  ما هم بتوانیم آن را به بهترین شکل ارائه دهیم وارد می‌شویم. در حال حاضر فعالیت اصلی ما در زمینه ارائه خدمت خرید امن هست که در دنیا با عنوان اسکرو (escrow) سال هاست ارائه می‌شود. همچنین برای از بین بردن اختلاف نظرها و آسودگی خرید و فروش برای کالاهایی که نیاز به بررسی های فنی دارند خدمت کارشناسی کالا را راه اندازی کرده‌ایم. در آینده نزدیک نیز به امید خدا راهکار جامعی در زمینه مدیریت ارسال کالا هم ارائه خواهیم داد.

سما چگونه می‌تواند آمار کلاهبرداری‌های آنلاین را کاهش دهد؟

بخش بزرگی از کلاهبرداری اینترنتی مربوط به مواقعی است که کالا تحویل داده نمی‌شود، ویژگی‌های کالا منطبق بر توضیحات اولیه نیست یا خریدار در پرداخت وجه یا تحویل گرفتن محصول به تعهداتش عمل نمی‌کند. با استفاده از مجموعه خدمات سما، هزینه کالا از خریدار دریافت می‌شود، ولی پرداخت وجه کالا به فروشنده پس از تحویل کالای مطابق با توافق اولیه به خریدار انجام می شود.

همچنین کارشناسان خبره ما در بررسی سلامت و اصالت کالا در کنار خریداران هستند و در صورت تمایل ایشان کالای مورد معامله را مورد ارزیابی دقیق قرار می دهند تا خریدار با آگاهی کامل از کالا برای خرید آن تصمیم‌گیری کند. به این ترتیب ما در کنار فروشندگانی هستیم که کالای اصل و باکیفیت می‌فروشند و می‌خواهند در نگاه خریدار از سایر فروشنده‌ها متمایز باشند. به طور کلی، سما توجه ویژه‌ای به فروشندگان دارد و فرآیند فروش در این سامانه می‌تواند خیال فروشنده را بابت انواع مشکلات رایج، راحت کند.

البته اینها کل خدمات سما نیست و در آینده از خدمت‌های جدیدتری رونمایی خواهد شد.

چرا این خدمات (خرید امن،کارشناسی و ... ) را انتخاب کردید؟

رویکرد ما در انتخاب خدمات شناسایی مشکلات فضای معاملات آنلاین بوده که گهگاه در معامله غیرآنلاین هم نمی‌توان از آنها پیشگیری کرد. به عنوان مثال اساسی‌ترین خدمت سما خدمت خرید امن هست که با کمی تغییر در قالب خدمت «بیعانه» در پلتفرم دیوار ارائه شده است. در خرید امن، ما یک دغدغه قدیمی طرفین معامله را هدف قرار داده‌ایم که به اندازه مسئله مرغ و تخم مرع قدیمی است: در شرایط عدم شناخت، چه کسی باید اول در راستای برآوردن تعهدات خود را در معامله پیش قدم شود؟ به بیان دیگر عدم اعتماد خریدار در واریز پول پیش از دریافت کالا یا عدم اعتماد فروشنده در ارسال کالا پیش از دریافت هزینه، بیشترین اختلافی است که مانع انجام معاملات در فضای آنلاین است. در اینجا، ما به عنوان یک واسطه بی‌طرف ظاهر می‌شویم و از مفهوم حساب مطمئن امانی، استفاده می‌کنیم. همچنین تعهدات مورد تایید فروشنده و خریدار در معامله را مکتوب  و مراحل معامله را مستند می‌کنیم و بر انجام صحیح آن نظارت داریم.

در مورد خدمت دوم ما به نام کارشناسی فنی هم، فکر اولیه را از بازار گرفتیم. بسیاری از محصولات هستند که ضمانت مطمئن ندارند، دست دوم هستند، تشخیص اصالت برند آنها دشوار است یا به طور کلی ماهیت فنی و پیچیده ای دارند و خریدار عادی نمی‌تواند در هنگام معامله ویژگی‌های واقعی محصول را ارزیابی کند. خدمت کارشناسی سما با هدف حل این مشکل ایجاد شده است.

آیا در این زمینه در ایران نمونه مشابه یا رقیبی دارید و مزیت شما نسبت به رقبا چیست؟

خدمت‌هایی که سما ارائه می‌دهد به طور کلی در ایران نوپا هستند و جزو خدمات نوین فین تک به شمار می‌روند. ما در ارائه خدمت خرید امن یا اسکرو نمونه مشابه را دیده‌ایم که در بازار ارائه شده، اما شک داریم راهکاری که رقبا ارائه می‌کنند مزیت‌ها، یکپارچگی و پایداری خدمت خرید امن سما را داشته باشد. علت این است که اولا ما تجربه بیست ساله هلدینگ بزرگ توسن را با خود داریم و شکر خدا بسیاری از آزمون و خطاهای استارت‌آپی را نداشته ایم. نکته دوم اینکه، ما با وجود اینکه ایده محصول را از مدت ها قبل داشتیم، در طراحی محصول زمان زیادی را صرف مطالعه و تست فنی کردیم و بعد از اطمینان کامل از کارایی محصول اقدام به تجاری سازی آن نمودیم. در نتیجه شاید بتوان گفت ما بخش بزرگی از بودجه را به جای تبلیغات خرج طراحی و بهینه‌سازی محصول‌مان کرده‌ایم.

در این مسیر با چه چالشهایی روبرو هستید؟

اولین چالش، به عقیده من این است که محصول نیازی را برطرف می‌کند که قدیمی‌ است، ولی راهکارش نو و جدید محسوب می‌شود و توضیح جزئیات محصول و نحوه کار برای افرادی که از فضای فناوری دور هستند شاید کمی سخت باشد. از سوی دیگر، چالش دیگر ما به عنوان توسن این است که در فضای فین‌تک برند شناخته شده‌ای داریم، اما برای ارائه این خدمت که علاوه بر B2B، شکل B2C و C2C هم به خودش می‌گیرد، ما سر و کارمان با end user و عامه مردم به عنوان خریداران آنلاین است. در این فضا، ما گاهی مشتریانی داریم که از فضای پرداخت دور هستند و باید از اول شروع به معرفی خودمان کنیم.

کرونا برای شما چطور بود؟

شروع کار ما هم‌زمان با آغاز همه‌گیری کرونا بود، بنابراین برخلاف بسیاری از استارت‌آپ‌ها، کرونا برای کسب‌وکار ما شوک نبود. اما کم کم فهمیدیم که کرونا چقدر مردم و کسب و کارها را به سمت خرید و فروش آنلاین سوق داده است. آمار جالب افزایش خریدهای اینترنتی از یک سمت و کسب‌وکارهای سنتی که برای اولین بار وارد فضای فروش از طریق شبکه های اجتماعی یا وبسایت شدند از سوی دیگر، تغییر پارادایمی بود که کرونا رقم زد. این فضای جدید ما را در مسیرمان مطمئن‌تر کرد، چرا که فهمیدیم به دلیل افزایش حجم معاملات آنلاین در دوره همه‌گیری، مشکل عدم اعتماد و کلاهبرداری‌های آنلاین حتی از قبل هم پررنگ‌تر هم شده است.

چه اقداماتی داشتید برای عبور از کرونا؟

از آغاز همه‌گیری، استراتژی توسن سها دورکاری حداکثری بوده است. به دلیل اینکه سرمایه اصلی سما نیروی انسانی آن است. ما در تمام اوج‌های کرونا حتی با خرید تجهیزات فردی برای دسته‌ای از کارکنان شیفتی، آنها را هم دورکار اعلام کردیم و خوشبختانه تجربه تلخ ابتلای گروهی کارمندان به کرونا به دلیل حضور در محل کار را نداشتیم. به جز این، استفاده از راهکارها و زیرساخت‌های مناسب برای دورکاری تیم ها و ارائه آموزش‌های لازم جهت برگزاری جلسات و هماهنگی‌های آنلاین تیمی در دستور کار قرار گرفت.

چگونه به فکر همکاری با دیوار افتادید؟

یکی از بزرگترین مواردی که امکان کلاهبرداری در معاملات وجود دارد مواقعی هست که معاملات آنلاین به شکل C2C انجام می‌شود. یعنی شخص با شخص معامله آنلاین انجام می‌دهد و طرف سومی در جزئیات این معامله درگیر نیست. از این رو، دیوار بعنوان بزرگترین پلتفرم آگهی کشور، بستر مناسبی برای ارائه خدمات سما بود. همان طور که قبلا ذکر کردم ما به هدف امن‌سازی فضای کسب‌وکار وارد بازار شده‌ایم و با توجه به حجم بالای معاملات در دیوار و دغدغه‌ای که مدیران این شرکت برای امن‌سازی معاملات این پلتفرم داشته و دارند، بستر همکاری به خوبی مهیا بود.

اگر ممکن است کمی بیشتر از نحوه همکاری خود با دیوار و پیش بینی که از نتایج دارید توضیح دهید؟

شروع همکاری سما و دیوار همانطور که ذکر کردم بر مبنای دغدغه مشترک دو شرکت در از بین بردن زمینه‌های کلاهبرداری در معاملات بود. در این مسیر، گروه‌های فنی دو طرف برای ارائه بهترین خدمات به کاربران دیوار، جلسات مشترک بسیاری داشتند و در نهایت با ایجاد تغییراتی، یک نسخه جدید از خرید امن تحت عنوان خدمت «بیعانه» در دیوار راه‌اندازی شد. «بیعانه» دیوار ابتدا در رده مبلمان راه‌اندازی شده و در آینده پیش‌بینی می‌کنیم به سایر دسته‌بندی‌ها نیز بسط یابد. همچنین سما و دیوار برنامه‌های بیشتری برای همکاری دارند که همه در راستای امن‌سازی هرچه بیشتر فضای معامله است.

گام بعدی سما چیست؟

سما در حال حاضر مجموعه نسبتاً کاملی از خدمات در حوزه امن‌سازی ارائه می‌دهد، در گام بعدی تمرکز ما بر ایجاد سازگاری خدمات سما با بسترهای مختلف معاملاتی آنلاین خواهد بود.

رسالت ما این است که تعداد هرچه بیشتری از مردم بتوانند از خدمات سما برای خرید از کسب‌وکارهای کوچک و بزرگ در بسترهای مختلف مثل وبسایت‌های فروشگاهی، پلتفرم‌های آگهی، شبکه‌های اجتمالی و مانند اینها استفاده کنند.

نقطه قدرت سما کدام است؟

در وهله اول نقطه قوت سما از نظر من گروهی است که در این شرکت فعالیت می‌کنند. ارزش‌های خانواده سما رفع نيازهای مشتری با آسان ترين و کارامدترين روشها، انضباط، خوش‌قولی و ايفای تعهدات و در نهایت احترام به همه افراد دخيل در کسب‌وکار است و خاستگاه این ارزش‌ها ویژگی‌های افرادی هست که در این گروه مشغول به فعالیت هستند. خدا را شکر ما گروهی داریم که به جز کاربلندی، وجدان کاری و راستی و درستی را در فعالیت‌های کاری‌شان سرلوحه قرار می‌دهند و به قول معروف حاضر نیستیم به هر قیمتی موفق باشیم. از طرف دیگه، ما زیرمجموعه ای از هلدینگ خوشنام توسن هستیم و افتخار می‌کنیم که پشتیبانی یک همچین گروه حرفه‌ای را در زمینه‌های مختلف داریم که به ما در بازار قدرت و تفاوت می‌بخشد.

برای جذب کارکنان سما به جز مسائل فنی چه معیارهای دیگری دارید؟

فرهنگ سازمانی ما در سما مبتنی بر ارزش‌های سازمان است و این موضوع از ابتدا برای ما معیار جذب نیرو بوده است. صافی اولیه ما برای جذب هر فرد خبره‌بودن در زمینه کاری مورد نظر است که عموما با سوابق کاری، دستاوردهای قبلی و تحصیلات دانشگاهی ارزیابی می‌شود. به جز این عامل ضروری و اولیه، معیارهای اصلی ما قابل‌اعتمادبودن افراد، انطباق حرف و عمل با توجه به گذشته افراد و رزومه آنها، انگیزه برای کار در این مسیر و داشتن دغدغه در این زمینه است. در این مسیر منابع انسانی شرکت با وسواس زیادی عمل کرده و می‌کند و خوشبختانه تا کنون در جذب نیروهای مطابق این معیارها موفق بوده‌ایم.

کجاها خیلی نیرو می‌گیرید که این مسیر را با تمام سختی‌هایش ادامه دهید؟

همانطور که در ابتدا عرض کردم، ما به هدف حل یک مشکل بزرگ وارد این کسب‌وکار شدیم و آن هم مشکل کلاهبرداری های اینترنتی بود. این مسیر از ابتدا برای ما با چالش‌ها و مشکلات همراه بود، اما هر وقت به نتیجه و هدف فکر کردیم نیروی گروه ما چند برابر شد. ما عمیقا بر این باور هستیم که خدمت‌های ما مشکلاتی را حل می‌کنند که به آسان شدن زندگی روزمره مردم کمک خواهد کرد. وقتی به فروشنده‌هایی فکر می‌کنیم که از نظر مالی قادر به اجاره مغازه نبوده‌اند و به کمک خدمات ما توانستند در فضای مجازی اجناس‌شان را به فروش برسانند یا به خریدارانی فکر می‌کنیم که با خیال آسوده با استفاده از خدمات ما یک خرید آنلاین انجام داده‌اند و در وقت و نیروی‌شان صرفه‌جویی شده، اینها همه به ما انرژی می‌دهند.حتی اگر خیلی پیگیر اخبار نباشیم، تقریبا همه ما روایت‌هایی از کلاهبرداری‌های عجیب اینترنتی شنیده‌ایم و فکر می‌کنم همه موافق باشیم که راه‌حل این کلاهبرداری‌ها مخالفت با معاملات آنلاین نیست، بلکه باید با راهکارهایی از جنس فین‌تک مسیر معامله آنلاین را برای فروشنده و خریدار امن و هموار کنیم.

سخن پایانی

در پایان ضمن تشکر از کسب‌وکارها و مشتریانی که به ما اعتماد و از خدمات‌مان استفاده کرده‌اند، دوست دارم بقیه افراد و کسب‌وکارها را دعوت کنم که از سایت ما بازدید کنند و با خدمات ما بیشتر آشنا شوند. ما در ابتدای راه هستیم و برای امن کردن فضای کسب‌وکار نیاز به همکاری و اعتماد مشتریان و کسب‌وکارهای مرتبط داریم. ایمان داریم که هدفی فراتر از سود کسب‌وکار در این مسیر وجود دارد، چرا که گسترش استفاده از خدمات سما، به معنای افزایش امنیت در فضای معاملات کشور عزیزمان خواهد بود.