واكنشها به توافق دوحه

مصر كه از متحدان جناح حاكم در لبنان به شمار مي رود روز چهارشنبه اعلام كرد: از تعهد طرف هاي لبناني در متوسل نشدن مجدد به سلاح براي حل وفصل مناقشات يا به دست آوردن پيروزي هاي سياسي خرسند است.

کد خبر: ۱۱۱۷۸

تاریخ: ۰۲ خرداد ۱۳۸۷ - ۱۹:۱۷

توافق غيرمنتظره طرفهاي درگير در لبنان كه پس از چند روز گفتگو در دوحه قطر حاصل شد، بازتاب‏های گوناگونی داشت.

به گزارش "الف"، كشورها، سازمانها وشخصيتهاي بين المللي ضمن استقبال از توافق طرفهاي درگير در لبنان و بازگشت آرامش به اين كشور، تحليلهاي متفاوتي از اين موضوع ارائه كردند.

سخنگوی وزارت امور خارجه ايران ضمن ابراز خرسندی و استقبال از دستیابی گروهای لبنانی به اجماع و توافق و حل و فصل بحران سیاسی این کشور، از تلاش‌های تمامی طرف‌های لبنانی و منطقه‌ای از جمله کمیته وزرای اتحادیه عرب و به ویژه دولت قطر، تقدیر کرد.

سید محمدعلی حسینی افزود: جمهوری اسلامی ایران امیدوار است توافق دوحه و مشارکت جمعی طیف‌های سیاسی لبنان در فرآیند تصمیم سازی این کشور، تامین کننده آینده‌ای شکوفا و درخشان برای مردم لبنان و مقدمه‌ای برای تحقق آزادی سرزمین‌های اشغالی باقیمانده لبنان باشد.

"دیوید ولچ" معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاورمیانه نيز در یک نشست خبری گفت: توافق صورت گرفته در دوحه حقیقتا یک توسعه خوشایند است.
وی افزود: این توافق پیشرفتی مثبت و لازم برای رسیدن به اهداف طرح اتحادیه عرب برای لبنان است.

سازمان کنفرانس اسلامي نيز روز چهارشنبه باانتشاربيانيه اي از توافق سران گروههاي سياسي لبنان در دوحه قطر استقبال کرد.
"كمال الدين احسان اوغلو" دبير کل سازمان کنفرانس اسلامي در اين بيانيه ضمن تاريخي خواندن توافقنامه دوحه اظهاراميدواري کرده است اين توافقنامه بتواند آغازگر مرحله جديدي در تاريخ سياسي اين کشور باشد.

در همين حال بان كي مون دبيركل سازمان ملل متحد و خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نيز در اظهار نظرهاي جداگانه اي از توافق طرف هاي درگير لبناني استقبال كردند.

دفتر دبيرکل سازمان ملل در بيانيه اي اعلام کرد: وي اميدوار است که اين توافق مقدمه اي براي برقراري اشتي پايدار و ثبات سياسي، صلح و پيشرفت همه افراد در لبنان و اينده اين کشور شود.
بان کي مون همچنين خواستار انتخاب هرچه سريعتر رييس جمهور جديد و تشکيل دولت اتحاد ملي در اين کشور شد.
"خاوير سولانا" نيز با اعلام اینكه اتحادیه اروپا از توافق شجاعانه دوحه كه پایانی برای بحران سیاسی لبنان به شمار می رود استقبال می كند به رهبران سیاسی لبنان برای رسیدن به اين توافق تبریك گفت.

كشورهاي مصر و فرانسه نيز در واكنش به توافق گروههاي لبناني، ضمن استقبال از اين موضوع، خواستار پايبندي دو طرف به مفاد اين توافق نامه شدند.
رييس جمهور فرانسه هم اعلام كرد: توافق دوحه در باره خروج لبنان از بحران كنوني موفقيتي بزرگ براي لبنان محسوب مي شود و بايد به طور كامل اجرا شود.

سفير عربستان در لبنان نيز روز چهارشنبه گفت كه كشورش از توافقنامه طرفهاي گفت وگو كننده لبناني در دوحه حمايت مي كند.
"عبدالعزيز خوجه" گفت: اين توافقنامه مي تواند به بحران شديد سياسي در لبنان پايان بدهد.

همچنين دبيركل اتحاديه عرب اعلام كرد: در توافق بدست آمده ميان گروههاي لبناني در نشست دوحه كسي غالب و يا مغلوب نشده است.
"عمرو موسي" كه نقش ميانجي اتحاديه عرب در ميان لبناني ها را داشته است تاكيد كرد: ما به سازوكاري دست يافته ايم كه غالب و مغلوب در ان وجود ندارد.

"وليد معلم" وزير خارجه سوريه نيز كه كشورش از مخالفان دولت سينيوره در لبنان حمايت مي كند، اعلام كرد: دمشق از توافق صورت گرفته ميان گروههاي رقيب لبنان در مذاكرات قطر حمايت مي كند.

در حالي كه مقامات رسمي و ديپلماتهاي ساير كشورها در واكنش به توافق دوحه سعي كردند، از بيان مواضع تحليلي در اين مورد بپرهيزند، اما رسانه هاي مختلف جهان بصورت شفاف تري به بيان مواضع خود پرداختند.

خبرگزاري اسوشيتدپرس در گزارشي از بيروت نوشت :حزب الله روز چهارشنبه توانست از دولت تحت حمايت غرب سينيوره حق وتو بگيرد كه اين امر موجب مي شود حزب الله بتواند به مقاومت خود برضد اسراييل ادامه دهد.
اين خبرگزاري آمريكايي تصريح كرد: توافق براي پايان دادن به بن بست طولاني سياسي در لبنان موجب شد حزب الله و متحدانش پيروز به لبنان بازگردند ايران و سوريه از اين توافق استقبال كردند كه به نظر مي رسد مطمئنا موجب تقويت نفوذ ايران خواهد.

خبرگزاري فرانسه نيز در تحليلي به قلم "سيلوي گرو" درباره توافق طرفهاي لبناني در دوحه نوشت: به اعتقاد تحليلگران اگر چه توافق بدست آمده در دوحه نقطه پاياني بر تنشهايي خواهد بود كه منجر شد لبنان در آستانه جنگ داخلي قرار گيرد اما همچنان مسائل اساسي مانند سلاح حزب الله و اختلافات مذهبي فرقه اي لاينحل مانده است.

روزنامه الحيات لندن هم در شماره روز چهارشنبه خود با درج مقاله اي به قلم "بهاء ابوكروم" نويسنده لبناني با عنوان "غيرممكن بودن همزيستي دموكراسي و سلاح" به بررسي مسئله سلاح گروه هاي داخلي در لبنان پرداخته و نوشته است: فقدان انحصار داشتن سلاح در دست دولت نه تنها اهداف مورد نظر ازجمله آزادسازي سرزمين هاي اشغال شده را تحقق نخواهد بخشيد بلكه به تضعيف دولت مركزي نيز مي انجامد.

بي بي سي نيز به نقل از خبرنگار خود در بيروت نوشت: بدون حل اختلافهاي ايران و امريكا استقرار ثبات در لبنان ناممكن است.

شبكه تلويزيوني بي بي سي به نقل از "جيم ميور" خبرنگار اين شبكه درباره توافق نامه دوحه تصريح كرد: حزب الله به خواسته خود مبني بر داشتن حق وتو در هيات دولت دست يافته است حال انكه دولت لبنان تاكنون با اين درخواست حزب الله مخالفت مي كرد.

گزارشها حاكيست درحاليكه اكثر كشورها، سازمانها و شخصيتهاي بين المللي از توافق دوحه استقبال كرده اند، برخي خبرها از عدم رضايت برخي گروههاي جريان 14 مارس(طرفدار دولت سينيوره) از مفاد اين توافقنامه حكايت دارد.

شبکه نیو.تی.وی اعلام کرد: «توافق دوحه تا ظهر روز چهارشنبه به امضای تمامی رهبران لبنانی حاضر در قطر رسید، ولی سمیر جعجع رهبر حزب قوات لبنان با ابراز ملاحظاتی در مورد این توافقنامه با بی‌میلی آن را امضا کرد».
جعجع گفته است: «نمایندگان حزب قوات لبنان در جلسه انتخاباتی پارلمان در روز یکشنبه حاضر شده ولی اقدام به دادن رای نخواهند کرد».
فئواد سينيوره نخست وزير لبنان نيز در واكنش به توافق گروههاي لبناني در دوحه قطر گفت: آنچه اتفاق افتاده اقدامي مهم است و بايد از آن درس گرفت كه مهمترين آن كنار گذاشتن خشونت و پايبندي به توافقنامه وفاق ملي طائف و تصحيح روابط با سوريه است.
سنيوره افزود : ما باز مي گرديم تا به توافقنامه طائف به عنوان تنظيم كننده روابط لبنان پايبند باشيم.
سنيوره درخواست كرد روابط با سوريه بر اساس منافع مشترك تقويت شود.

برخي رسانه هاي منطقه اي نيز اعلام كردند كه اجلاس دوحه به واقع قدرت جنبش مقاومت اسلامي حزب الله را بار ديگر به رخ كشورهاي عرب و غيرعرب كشانده است.
اين رسانه ها با اشاره به عدم مطرح كردن موضوع سلاح حزب الله در نشست دوحه، از آن بعنوان پيروزي بزرگ حزب الله نام بردند و تصريح كردند: هرچند برخي مقام هاي عرب مانند دبيركل اتحاديه عرب اعلام كرده كه در توافق بدست آمده ميان گروههاي لبناني غالب و مغلوب وجود نداشته اما واقع امر حقيقت ديگري است و آن پيروزي حزب الله در تحولات جاري است.

لازم به توضيح است بنا بر مفاد نشست «‌گفت‌وگوي ملي لبنان‌» در دوحه، لبنان تا حداکثر هفته آينده، صاحب رئيس‌جمهور خواهد بود. دولت فؤاد سينيوره با آمدن رئيس‌جمهور جديد، استعفا خواهد داد و دولت وحدت ملي از سي وزير تشکيل خواهد شد. از سي وزير كابينه نيز 14 وزير از جريان 14 مارس، 11 وزير از جريان مخالف دولت(8 مارس) و سه وزير نيز توسط رييس جمهور انتخاب خواهند شد.

مجموعه توافقات انجام شده در دوحه را مي‌توان به گرفتن و دادن مجموعه‌اي از امتيازها از سوي دو طرف تفسير كرد. از يک سو، «‌مخالفان‌» اجازه طرح سلاح مقاومت به عنوان يکي از موضوعات بحث را به هيچ وجه ندادند، اما هر دو پذيرفتند که سلاح در داخل تحت هيچ شرايطي به ميدان نيايد. از سوي ديگر، مخالفان به انتخاب نخست‌وزير از بين «‌طرفداران دولت‌»، يعني ائتلاف 14 مارس رضايت دادند و در عوض توانستند يک‌سوم هيأت دولت را در دست خود گيرند.

مخالفان همچنين نظريه خود مبني بر اجراي قانون انتخابات سال 1960 را به کرسي نشاندند و از سويي در برابر طرح تقسيم انتخاباتي بيروت (‌به عنوان منطقه تحت نفوذ جريان المستقبل‌) از خود نرمش نشان دادند. نحوه تقسيمات صندلي‌هاي وزارتي نيز در مجموع، رضايت خاطر مخالفان را فراهم آورد، به ويژه که سه وزير توسط رئيس‌جمهور آتي برگزيده مي‌شود که از هم‌اکنون براي «‌مخالفان‌» قطعي است که افرادي صد در صد بي‌طرف خواهند بود.