در چند قدمی پایان ریزش بورس؟

تجربه سال‌ های گذشته نشان داده است زمانی که بازار سرمایه در یک مقطع کوتاه‌ مدت صعود قابل‌ توجهی را به ثبت می رساند پس از این اتفاق وارد یک مسیر نزولی می‌ شود که به صورت تجربی حدود ۲ سال به طول خواهد انجامید تا بازار به روال عادی بازگردد.

کد خبر: ۱۱۰۰۲۷۱

تاریخ: ۳۰ دی ۱۴۰۰ - ۲۰:۵۵

به گزارش بورس تابناک،  علی اسلامی بید گلی، کارشناس بازار سرمایه، در دنیای اقتصاد نوشت؛ علت این موضوع نیز به کاهش حجم اعتماد عمومی نسبت به بازار سرمایه در زمان بروز چنین وقایعی بازمی‌گردد. از طرفی حساسیت بازار نسبت به بروز ریسک‌های سیستماتیک نیز در چنین شرایطی افزایش پیدا می‌کند، بنابراین در این مواقع با جریان نقدی ورودی بسیار کم به‌ویژه از سوی سرمایه‌گذاران حقیقی به بازار سرمایه مواجه هستیم. در پی این رویداد حجم بازار کاهشی می‌شود و در مواقع بروز ریسک‌های سیستماتیک نیز بازار عکس العمل بیش از اندازه از خود نشان می‌دهد.

متاسفانه این روز ها در فضای معاملاتی بازار سهام کشور با چنین اتفاقی مواجه هستیم.  حتی اگر با دلار ۲۳‌هزار تومانی که مبانی بودجه سال ۱۴۰۱ است، اقدام به محاسبه EPS شرکت‌ها کنیم و P/ E forward کمتر از ۵ مرتبه ای که برای بسیاری از صنایع در بازار وجود دارد هم در نظر بگیریم باز هم شاهد رشد این قبیل از شرکت‌ها در فضای معاملاتی بازار نیستیم.

چنین اتفاقاتی حکایت از این مهم دارند که بازار سرمایه همچنان آمادگی رشد قابل‌توجه را ندارد و باید کماکان در راستای افزایش اعتماد عمومی در جهت رشد جریان نقدی ورودی به بازار و افزایش حجم معاملات روزانه تلاش کرد.

متاسفانه به دلیل اینکه حجم معاملات متوسط روزانه بازار در ارقامی بسیار پایین قرار گرفته است بنابراین اغلب سرمایه‌گذاران به دلیل عمق کم بازار، در عین بی‌اعتمادی بخشی از منابع خود را به بازار تزریق نمی کنند. این مهم نیازمند یک فرهنگ سازی جدی از طریق اهالی بازار سرمایه است. طبیعتا در چنین زمانی برخی از تصمیم‌گیری ها نظیر تغییر رویه تعیین نرخ خوراک پتروشیمی ها یا پالایشگاه ها و بسیاری از تصمیمات دیگر به عنوان یک ریسک سیستماتیک از سوی سرمایه‌گذاران تلقی می‌شود که اثرات منفی برای بازار سرمایه خواهد داشت. انتظار می‌رود که به مرور رویه بازار افزایشی و به دور از رفتار هیجانی باشد.

اکنون رکورد شکنی قیمت نفت در بازار های جهانی، P/ E forward کمتر از ۵ مرتبه ای بسیاری از صنایع اعم از پتروشیمی و صنایعی که محصولات خود را صادر می‌کنند یا متاثر از تعدیل مثبت قیمت ارز (با توجه به بهبود ارز نیمایی طی چند وقت اخیر) هستند که افزایش سودآوری برای آنان را در پی خواهد داشت را باید در کنار موضوع سیاست خارجه قرار داد.

خوشبختانه روند مذاکرات هسته‌ای مثبت ارزیابی می‌شود و ممکن است با بهبود شرایط و کاهش ریسک برجامی در اقتصاد کشور با کاهش نسبی قیمت ارز مواجه شویم اما در نقطه مقابل کاهش هزینه های مبادلات مالی در شرکت‌ها و افزایش مقداری فروش را خواهیم داشت. این دو اتفاق یقینا می‌تواند منجر به بهبود وضعیت سودآوری بسیاری از بنگاه ها شود.

با وجود این حجم از اتفاقات مثبت به نظر می‌رسد که برای جلب اعتماد عمومی به بازار سرمایه، نیازمند زمان هستیم. انتظار می‌رود با لحاظ اتفاقات مثبت در پی حصول توافق هسته‌ای پیش‌بینی ۲ساله زمان در راستای بهبود بازار جلوتر افتاده و به مرور شاهد بهبود وضعیت بازار سهام باشیم.  فارغ از این موارد در سال‌های گذشته سرمایه‌گذار مستقیم غیر‌حرفه ای در بازار سرمایه نسبت به حال حاضر بسیار کمتر بود. وزن سرمایه‌گذاران حقوقی نیز از لحاظ میزان سرمایه‌گذاری و مشارکت در دادوستد های روزانه نیز چند برابر سرمایه‌گذاران حقیقی بود.

طبیعتا در چنین مواردی سرمایه‌گذاران حقیقی با نگاه بلندمدت تری در بازار سرمایه اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کردند و اتفاقا از قدرت کارشناسی بالاتری نیز برخوردار بودند، بنابراین در موضوع کنترل هیجانات در مواقع بروز ریسک‌های سیستماتیک به‌گونه ای حرفه ای تر عمل می شد. بنابراین در آن بازه زمانی شاهد رفتار حرفه ای تری در بازار سهام بودیم.

به دلیل اینکه در سال ۱۳۹۸ به اشتباه مردم به سرمایه‌گذاری مستقیم در بازار سرمایه تشویق شدند، این روز ها متاسفانه با بروز رفتار های غیر‌حرفه ای مواجه هستیم و مردم نیز دچار ریسک‌های متعدد سرمایه‌گذاری به صورت مستقیم شده اند. برای رفع چنین مشکلی باید تلاش کرد که در تکرار زمان های رونق بازار سرمایه مردم را به صورت غیرمستقیم به سمت بازار سرمایه هدایت کرد تا اتفاقات اینچنینی مجددا تکرار نشود.

شاید کار تحقیقاتی در این خصوص صورت نگرفته باشد اما به لحاظ تجربی این رویداد به وقوع پیوسته است؛ سیکلی که پس از یک رشد بسیار بزرگ و افت تدریجی طی می‌شود زمان‌برخواهد بود اما به نظر می‌رسد که رفته‌رفته به پایان این زمان نزدیک می شویم. با توجه به اینکه اخبار مطلوبی از سمت وین به تهران مخابره می‌شود انتظار می‌رود که با نزدیک شدن به پایان سال بازار سرمایه روزگار بهتری را سپری کند.

باید این روز ها تلاش کرد که در کنار امید، داده های واقعی به جامعه سرمایه‌گذاران ارائه شود. به نظر می‌رسد که در بسیاری از مواقع باید تمام پیام ها را از طریق یک سخنگو به گوش مخاطبان رساند. در حوزه سیاستگذاری باید سخنگوی واحدی وجود داشته باشد که در مواقعی بر اساس شرایط موجود امید را برای سرمایه‌گذاران غیر‌حرفه ای ایجاد کند.

هر چند فاصله نرخ نیما با نرخ اسکناس آمریکایی در بازار آزاد نسبت به گذشته کمتر شده است اما مبنای تعیین قیمت برای فروش محصولات، عمدتا دلار نیمایی است و چنین فاصله ای متاسفانه سودی را عاید برخی از سوداگران می‌کند. طبیعتا در صورتی که فاصله این دو نرخ به حداقل ممکن برسد، منجر به افزایش انتظار سودآوری بنگاه ها و بهبود وضعیت بازار خواهد شد.