ايده‌هاي ايران براي حل بحران افغانستان

کد خبر: ۱۰۹۸۹۲

تاریخ: ۲۹ تير ۱۳۸۹ - ۱۴:۱۸

وزير امور خارجه كشورمان با بيان اينكه ايران از افغانيزه كردن امور و فرايند دولت سازي همواره حمايت مي‌كند، ايده‌هاي جمهوري اسلامي ايران براي حل بحران در افغانستان را تشريح كرد.

به گزارش خبرگزاري فارس، منوچهر متكي وزير امور خارجه كشورمان طي سخناني در كنفرانس بين‌المللي كابل كه صبح امروز (سه‌شنبه) با حضور وزراي خارجه و نمايندگان 70 كشور و سازمان‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي برگزار شد، ايده‌هاي جمهوري اسلامي ايران براي حل بحران در افغانستان را مطرح كرد.

وزير امور خارجه كشورمان اظهار داشت: افغانستان عضو مهم منطقه ماست كه شرايط داخلي آن تاثير عميقي بر امنيت و ثبات منطقه مي‌گذارد.

وي در بخش ديگري عنوان كرد كه بعد از 9 سال حضور نيروهاي خارجي در افغانستان وضعيت امنيت، موضوع مبارزه با قاچاق مواد مخدر، مسئله آوارگان، فقر، بازسازي زيرساختهاي اين كشور و بومي شدن سياست و امنيت در افغانستان از جمله چالشهايي است كه بايد براي آنها پاسخ مناسب يافت.

وزير امور خارجه در بخش ديگري با بيان اينكه جمهوري اسلامي ايران از افغانيزه كردن امور و فرايند دولت سازي همواره حمايت مي‌كند، تصريح كرد كه ايران اعتقاد دارد اين مهم با حمايت جامعه بين‌المللي به سرانجام خواهد رسيد.

متكي همچنين تروريسم را يك چالش جهاني برشمرد كه مبارزه با آن نيازمند مشاركت تمامي اعضاي جامعه بين‌المللي و اتخاذ يك رهيافت جامع مي‌باشد.

مشروح سخنان وزير امور خارجه كشورمان در كنفرانس بين‌المللي كابل به شرح زير مي‌باشد.

آقاي رئيس
عاليجنابان، خانم‌ها و آقايان

ابتدا مايلم مراتب تشكر خود را از دولت محترم افغانستان و همچنين سازمان ملل متحد براي برگزاري اين اجلاس ابراز كنم. بسيار خوشوقت هستيم كه اجلاس افغانستان براي اولين بار در اين سطح در كابل برگزار مي‌شود و ما اين اقدام را گام مهمي در راستاي سياست بومي كردن امور و سپردن كارها به دولت و ملت افغانستان مي‌دانيم و از اين جهت اين تحول مثبت را به دولت و ملت افغانستان تبريك مي‌گويم. اميدوارم اين كنفرانس بتواند با تكيه بر واقعيّات سياسي، امنيتي و اقتصادي افغانستان و منطقه راهكارهاي مناسبي براي برون رفت از مشكلات جاري و پيچيده موجود ارائه نمايد.

حضار محترم،
قواي خارجي با هدف برقراري ثبات و امنيت و بازسازي وارد افغانستان شدند. در حالي كه بعد از 9 سال حضور نيروهاي خارجي در افغانستان وضعيت امنيت، موضوع مبارزه با قاچاق مواد مخدر، مسئله آوارگان، فقر، بازسازي زيرساختهاي اين كشور و بومي شدن سياست و امنيت در افغانستان همچنان چالشهايي است كه بايد براي آنها پاسخ مناسب بيابيم.
با وجود افزايش نيروهاي خارجي، وضعيت امنيتي وخيم‌تر شده و دورنماي مثبتي جهت بهبود آن در آينده نزديك نيز ديده نمي‌شود. بر اساس آمارهاي اعلام شده وضعيت ناامني به نسبت سال قبل به ميزان قابل توجهي افزايش يافته است. بنابر اين مشخص است كه افزايش نيروها و عمليات نظامي خارجي نه تنها كمكي به حل مسئله نكرده بلكه بر دامنه خشونت‌ها افزوده شده است و اين نشان مي‌دهد كه حضور و افزايش شمار نيروها يكي از عوامل گسترش نا امني و خشونت و نارضايتي افكار عمومي از عملكرد آنان است.

* راه‌حل مسئله افغانستان در برخورد نظامي نيست

پيشنهاد مشخص من اين است كه بايستي به آسيب شناسي و نقد تحولات 9 ساله گذشته بپردازيم و ميزان پيشرفت و عقبگرد دقيقاً مشخص شود و به تصحيح، تجديد نظر و اصلاح سياست‌ها بپردازيم. اكنون ديگر همه به اين باور ما رسيده‌اند كه راه حل مسئله افغانستان را نبايد در برخورد نظامي جستجو كرد. رفتار در افغانستان بايد مبتني بر واقعيات موجود در اين كشور و ساختارهاي اجتماعي و تجربه‌هاي تاريخي باشد. بايستي به مردم و دولت افغانستان اطمينان كرد و امور را به آنان سپرد و از نسخه‌هاي تجويزي و وارداتي پرهيز كرد و پذيرفت كه امنيت و توسعه لازم و ملزوم يكديگرند.

* ايران از افغانيزه كردن امور و فرآيند دولت سازي در افغانستان حمايت مي‌كند

ايران از افغانيزه كردن امور و فرايند دولت سازي همواره حمايت كرده و اعتقاد دارد اين مهم با حمايت جامعه بين‌المللي به سرانجام خواهد رسيد.

تروريسم يك چالش جهاني است و مبارزه با آن نيازمند مشاركت تمامي اعضاء جامعه بين‌المللي و اتخاذ يك رهيافت جامع مي‌باشد. تروريسم مرزي ميان فقير و غني و مقصر و بي‌گناه نمي‌شناسد و مي‌تواند تمام عناصر جهاني را، صرف نظر از موقعيت و توانايي‌هاي آنان در عرصه‌هاي مختلف مورد تهديد قرار دهد. ‌افراط گرايي، تروريسم و خشونت با هيچ نوع فرهنگ، مذهب يا مليتي ارتباط ندارد.

تجربه اثبات كرده است كه براي مبارزه با اين دو پديده مذموم فقط مقابله نظامي راه حل مسئله نيست تجربه مثبت جمهوري اسلامي ايران در برخورد با اشرار و تروريستها بدون آسيب رساندن به افراد بي گناه و شهروندان عادي گواه اين مسئله است. به اعتقاد ما براي ريشه‌كن كردن واقعي تروريسم لازم است عزم و اراده جدي جهاني براي مقابله با آنها وجود داشته باشد و از برخورد ابزاري، گزينشي و استاندارهاي دو گانه در مبارزه با تروريسم خودداري شود. ريشه‌هاي افراط گرايي و تروريسم كه معمولا فقر و محروميت، فشارها، نابرابريها در عرصه روابط بين الملل مي‌باشد دقيقا شناسايي شود. چگونگي تامين منابع مالي تروريستها در خارج از افغانستان نيز بايد مشخص شود و در مبارزه با تروريسم حقوق شهروندان رعايت و از آسيب رساندن به غير نظاميان اجتناب شود.

* مبارزه با توليد و قاچاق مواد مخدر نيازمند عزم جهاني است

پذيرفتني نيست كه بعد از حضور دهها هزار نيروي نظامي خارجي توليد و قاچاق مواد مخدر به ميزان چهل برابر افزايش يافته باشد. بسيار مايه تاسف است كه توليد خشخاش از 200 تن در سال 2001 به 7 هزار تن در حال حاضر رسيده است. اين آمارها نشان مي‌دهد كه ما بايد بشدت نگران باشيم كه درآمدهاي حاصل از قاچاق مواد مخدر براي اقدامات تروريستي و توليد ناامني مصرف مي‌شود. همچنين اين آمارها نشان مي‌دهد كه سلامت اجتماعي افغانستان، منطقه و كل جهان به شدت در معرض تهديد است. معتقديم براي مبارزه با اين چالش عزم و اراده جدي جامعه جهاني لازم است.بي‌گمان همكاريهاي منطقه‌اي بويژه بوسيله همسايگان افغانستان در كنترل مرزهاي مشترك ضروري است و همكاري و حمايت جامعه بين‌المللي را
مي‌طلبد.

30 سال است كه جمهوري اسلامي ايران پذيراي 3 ميليون تبعه افغاني بوده است كه روند ورود اتباع افغاني به سوي ايران و ديگر كشورها همچنان ادامه دارد و سير صعودي يافته است.اين خود گواهي ديگر بر وجود ناامني و شرايط نامطلوب اقتصادي و عدم موفقيت اهداف اعلام شده در افغانستان است. ما نان خود را با برادران افغاني قسمت كرده‌ايم و اين در شرايطي بوده كه ايران 8 سال جنگ تحميلي را سپري كرده و سالهاست كه تحت تحريم‌هاي مغرضانه خارجي قرار دارد. آوارگان افغانستاني چه در ايران و چه در ديگر كشورها بخشي از حل مسئله افغانستان هستند و جامعه بين‌المللي بايد در اين زمينه به كشورهاي منطقه كه بيشترين پذيراي مهاجرت گروهي از افغانستان هستند كمك كند.

* راهكارهاي ايران براي حل بحران افغانستان

حضار محترم؛
آنچه شرح آن رفت گوشه‌اي از واقعيات است اما در كنار اين واقعيات ملموس ما دستاوردهاي قابل توجه نيز داشته‌ايم. به اعتقاد جمهوري اسلامي ايران هرگونه راهكاري براي حل مسائل افغانستان بايد متضمن اصول زير باشد:

1- قانون اساسي افغانستان بزرگترين دستاورد اين كشور است. به اعتقاد ما اين قانون بايد محور و اساس جهت‌گيريها و اقدامات در افغانستان باشد. همچنين روند دولت سازي و تقويت نهادهاي مدني ايجاد شده نيز مورد حمايت قرار گرفته و دستاوردهاي 9 ساله دولت و ملت افغانستان اساس هر گونه همگرايي و مصالحه ملي قرار گيرد.

2- حضور و افزايش نيروهاي خارجي كمكي به مسئله افغانستان نمي‌كند. بايد به مردم و دولت افغانستان اعتماد كرد و براي خروج نيروهاي خارجي جدول زماني مشخص شود.

3- از برخورد گزينشي و ابزاري با تروريسم و افراط گرايي پرهيز شود.

4- امنيت و توسعه دو عنصر تفكيك ناپذير باشند. بازسازي افغانستان و زيرساختهاي اين كشور بايد در كانون توجه جامعه جهاني قرار گيرد. جمهوري اسلامي ايران در بازسازي افغانستان فعالانه شركت كرده و در طرحهاي راهسازي، راه آهن، برق رساني، تاسيس مراكز فني و حرفه‌اي در اين كشور و اعطاي بورس و آموزش كادر وزارتخانه‌هاي افغانستان اقدام كرده و اين روند را ادامه خواهيم داد و در اين مسير دست كشورهاي دوست براي همكاري مشترك را مي‌فشاريم.

5- همكاريهاي منطقه‌اي به عنوان راهكاري مناسب مد نظر قرار گرفته و از حمايت جامعه بين‌المللي برخوردار شود. جمهوري اسلامي ايران مبتكر اجلاس‌هاي منطقه‌اي خصوصاً نشست‌هاي سه جانبه ايران، افغانستان با كشورهاي پاكستان و تاجيكستان در سطوح سران و وزراي امورخارجه بوده و اين سياست را استمرار خواهد داد. در سفر هفته گذشته وزير محترم امورخارجه افغانستان به تهران اين محور مورد تاكيد قرار گرفت. قرار است در آينده نزديك اجلاس وزاري امور خارجه شش كشور همسايه افغانستان به همراه اين كشور در تهران برگزار شود. انتظار مي‌رود كشورهاي فرامنطقه‌اي از اين روند مثبت و سازنده حمايت به عمل آورند. اعتقاد داريم گسترش همكاريهاي منطقه‌اي كمك موثري به توسعه پايدار در افغانستان مي‌كند و در اين راستا گسترش همكاريهاي اقتصادي در بخش حمل و نقل، ترانزيت و انتقال انرژي برق با محوريت افغانستان از جمله اقداماتي است كه در دستور كار قرار دارد.

* افغانستان عضو مهم منطقه است

در پايان يادآور مي‌شوم، افغانستان عضو مهم منطقه ماست كه شرايط داخلي آن تاثير عميقي بر امنيت و ثبات منطقه مي‌گذارد. با چنين نگاهي هر گام مثبت كه در جهت ثبات و توسعه اقتصادي افغانستان برداشته شود نه تنها يك پيشرفت براي دولت و مردم افغانستان محسوب مي‌شود، بلكه يك قدم در جهت صلح و امنيت منطقه و جهان است. از فرصت استفاده كرده، مجددا از دست اندركاران برگزاري اين كنفرانس تشكر مي‌كنم.
كنفرانس بين‌المللي كابل صبح امروز با سخنراني حامد كرزي و بان كي مون دبيركل سازمان ملل آغاز به كار كرد.