«چه افرادی، چگونه و به چه مدت» ممنوع الخروج می‌شوند؟

ممنوع‎الخروجی وضعیتی است که به برخی افراد نسبت داده شده و بر حسب شرایطی، از خروج این افراد از منطقه خاصی، جلوگیری می‎شود. این منطقه معمولا محدوده جغرافیایی یک کشور است؛ بدین معنا که ممنوع‌الخروجی معمولا افرادی را شامل می‎شود که به هر دلیل، نباید از مرز‌های جغرافیایی یک کشور به‎ خصوص خارج شوند.

کد خبر: ۱۰۸۹۲۴۰

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۴۰۰ - ۰۷:۰۰

به گزارش «تابناک» بدهکاران بانکی، از جمله افرادی هستند که طی لایحه قانونی خروج بدهکاران بانکی مصوب سال ۱۳۵۹ نباید از کشور خارج شوند.

این گروه از افراد با حکم دادگاه محکوم شده و با توجه به شرایط و قوانین باید از خروج آن‌ها جلوگیری شود.

افرادی که به دلایل گوناگون دارای سوء شهرت هستند، چنانچه در کشور باشند، نمی‎توانند از کشور خارج شوند و در صورتی که خارج از کشور باشند و به کشور بازگردند، هم دیگر نمی‎توانند از کشور خارج شوند و ممنوع‎الخروج هستند.

همچنین افرادی که خروج از کشور و داشتن پاسپورت آن‌ها طبق قانون به شخص دیگری واگذار شده است مانند پدر، همسر و، بدون رضایت آن‌ها نمی‎توانند اقدام به خروج از کشور کنند.

برخی افراد هم به هر دلیل، ممکن است خروجشان از کشور بر خلاف مصلحت آن کشور باشد. معمولا ممنوع‌الخروج بودن این افراد بر طبق قانون و با توجه به تشخیص مقامات قضایی آن کشور است و به صورت کتبی از سوی مقامات قضایی صادر می‎شود.

با بررسی این گروه‎ها می‎توان نتیجه گرفت اشخاصی که با خروجشان باعث بروز مشکلاتی برای آن کشور می‎شوند، با توجه به قوانین موجود از حق خروج از کشور منع می‎شوند.

البته ممنوع‎الخروجی در اغلب اوقات پس از گذشت مدت زمان مشخص رفع خواهد شد.

رفع ممنوع‎الخروجی نیز به واسطه تغییر شرایط و قوانین و رفع عاملی است که منجر به ممنوع‎الخروجی شود.

مدت اعتبار ممنوع‎الخروجی

مدت زمان ممنوع‎الخروج بودن افراد محدود است. حکمی که دادگاه برای ممنوع‎الخروجی یک متهم صادر می‎کند، ۶ ماه اعتبار دارد و دادگاه این اجازه را دارد که این حکم را تمدید کند.

باید توجه داشت که پس از گذشت ۲۰ روز از زمانی که حکم ممنوع‎الخروجی صادر می‎شود، افراد می‎توانند به این حکم اعتراض کنند تا مجددا مورد بررسی قرار گیرد.

در صورتی که در بررسی مجدد مراجع ذی‎صلاح، خروج بلامانع باشد، باید هر چه سریع‎تر اقدامات بعدی در جهت رفع ممنوع‎الخروجی صورت گیرد.

برخی از ارگان‌هایی که ممنوع‎الخروج می‌کنند

ارگان‌هایی که ممنوع‎الخروج می‌کنند برحسب نوع ممنوع‎الخروجی، انواع متفاوتی دارند. این ارگان‌ها به عنوان نوعی مجازات یا عاملی بازدارنده، از خروج افراد از مرز‌های یک کشور فعالیت می‌کنند و تعداد آن‌ها در جوامع گوناگون متفاوت است.

دادسرا
‌
می‌توان گفت مهمترین ارگانی که در حوزه ممنوع‎الخروج کردن اشخاص فعالیت دارد، دادسراست.

دادسرا پس از رسیدگی به اتهام اشخاص، در صورتی که مشخص شود اتهام شخص از درجه بالایی برخوردار بوده و ممکن است شخصی که مرتکب این جرم شده، از کشور خارج شود و از دید مقامات رسیدگی‎کننده مخفی بماند، به سرعت نسبت به ممنوع‎الخروج کردن این شخص از طریق دادستانی کل کشور اقدام می‌کند. در این صورت مجوز خروج شخص از کشور سلب می‌شود.

دادگاه‎های حقوقی

مرجع دیگری که می‎تواند اقدام به ممنوع‎الخروج کردن افراد کند، دادگاه‌های حقوقی است. دادگاه‎های حقوقی فقط و فقط در مرحله اجرای احکام می‎توانند نسبت به ممنوع‎الخروج کردن شخص اقدام کنند.
به این معنا که شخصی ممکن است به‎واسطه بدهی یا عدم اجرای تعهدات قانونی در صورتی که به عنوان مثال مبلغ زیاد یا حتی کم هم باشد، به تقاضای شخص طلبکار، دادگاه حقوقی و اجرای احکام نسبت به ممنوع‎الخروج کردن شخص متعهد یا بدهکار اقدام می‌کند تا مبادا که شخص از کشور خارج شود و تعهدش بلااجرا بماند.

اداره ثبت

اداره ثبت نیز از جمله مراجعی است که قادر به ممنوع‎الخروج کردن اشخاص است. البته اداره ثبت این اقدام را برای بدهکاران با سند رسمی و در صورت تقاضای شخص متعهدله انجام می‎دهد.

این اداره در مورد مهریه در صورت تقاضای زوجه، در مورد بدهکاران بانکی در صورتی که بانک تقاضا کند، در مورد بدهکارانی که با سند رسمی بدهکارند و همچنین در مورد بدهکارانی که به واسطه چک بدهکار محسوب می‎شوند، در صورت تقاضای شخص متعهدله می‎تواند نسبت به ممنوع‎الخروج کردن این اشخاص بدهکار اقدام کند.

این اداره در مورد سایر افراد و حتی سایر بدهکارانی که بدهی آن‌ها به‎واسطه سند نیست، نمی‎تواند اقدامات مشابهی انجام دهد.

بانک مرکزی

مرجعی که می‎تواند اقدام به ممنوع‎الخروجی بدهکاران بانکی کند، بانک مرکزی است. این بانک با بررسی میزان بدهی افراد می‎تواند تعیین کند تا چه میزان بدهی موجب ممنوع‎الخروجی شود و در صورتی که میزان بدهی اشخاص از میزان مشخصی بیشتر باشد، حکم به عدم خروج اشخاص خواهد داد.

به عنوان مثال یک بانک اعلام می‌کند که شخصی با مشخصات به‎خصوص جزء بدهکاران عمده این بانک است و ممکن است با توجه به رقم بالای بدهی‎اش از کشور خارج شود. با توجه به این شرایط بانک مرکزی از طریق دادستانی کل کشور نسبت به ممنوع‏الخروج کردن شخص مورد نظر اقدام خواهد کرد.

اداره مالیات

از جمله افرادی که می‎توانند با خروجشان از کشور، باعث بروز مشکلات بزرگی شوند، افرادی هستند که فرار مالیاتی داشته‎اند.

در نتیجه اداره مالیات با بررسی میزان این بدهی می‎تواند حکمی در راستای عدم خروج اشخاصی که شامل این مورد می‎شوند دهد.

بدهکاران مالیاتی نیز از دیگر دسته‌هایی هستند که در معرض ممنوع‎الخروجی قرار دارند.

اداره دارایی در مورد بدهکاران عمده مالیاتی برای اینکه متواری نشوند، بحث ممنوع‎الخروجی را مطرح می‌کند و از طریق دادستانی کل کشور از خروج اشخاص جلوگیری می‌کند.

همچنین اداره تامین اجتماعی در مورد بدهکاران بیمه و بدهکاران حقوق بیمه‌ای می‌تواند همین اقدام را انجام دهد و نسبت به ممنوع‏الخروج کردن اشخاص اقدام کند.

رفع ممنوع‎الخروجی

ممنوع‌‎الخروجی به هر دلیل و از طرف هر ارگانی ایجاد شده باشد، باید از طریق همان ارگان رفع شود.
به عنوان مثال در مورد بدهکاران باید گفت که این افراد باید کامل بدهی خود را پرداخته و اجازه نهاد مربوطه را دریافت یا رضایت طلبکار را جلب کنند. به عنوان مثال اگر شخصی ممنوع‎الخروج شده باشد، می‌تواند از طریق تامین وثیقه معتبر از بازپرس تقاضا کند که اجازه خروج وی را به صورت موقت بدهد.
در بسیاری از موارد بازپرس‌ها با این موضوع موافقت می‌کنند که در قبال تامین یک مال باارزش که بتواند جرم را بپوشاند، شخص مورد نظر ممنوع‎الخروج نباشد.

در مورد بدهکارانی نیز که حکم اعسارشان صادر شده و بدهی‌هایشان تقسیط می‌شود، می‌توان تقاضای برداشتن ممنوع‎الخروجی کرد.
در مورد مهریه نیز این مورد صدق می‌کند. یعنی در صورت تقسیط دادگاه و احراز اعسار، وکیل شخص می‌تواند از دادگاه تقاضای رفع ممنوع‎الخروجی کند.
از دیگر موارد می‌توان به بدهکاران مالیاتی و بدهکاران تجاری اشاره کرد که با اخذ حکم ورشکستگی ممکن است بر حسب مورد نسبت به رفع ممنوع‎ا‎لخروجی‎شان اقدام شود.