دانش‌جعفري: فهميدم عشقم واقعی نبود

وي در پاسخ به اين‌که چرا در نطق توديع احساساتي شد، گفت: من براي رفتن به دولت سه مسئوليت مهم در دفتر رهبري، مجمع تشخيص مصلحت و کميسيون اقتصادي مجلس را رها کردم و با همه وجود و عشق براي خدمت به دولت رفتم اما متوجه شدم عشقم واقعي نبود.

کد خبر: ۱۰۸۴۷

تاریخ: ۲۸ ارديبهشت ۱۳۸۷ - ۱۴:۲۷

شب گذشته، داود دانش جعفري در برنامه زنده تلويزيوني «مثلث شيشه‌اي» از شبکه تهران، مهمترين عامل افزايش نقدينگي را موضوع تبديل ارز به ريال عنوان کرد و گفت: دولت مجبور است بخشي از ارز به دست آمده از درآمد نفت را به ريال و منابع مالي تبديل کند و آن را در اختيار دستگا‌ه‌هاي دولتي قرار دهد.

به گزارش مهر، وزير سابق امور اقتصادي و دارايي درباره مکانيزم اين کار گفت: وزارت نفت پس از فروش نفت، ارز آن را در اختيار بانک مرکزي قرار مي‌دهد که بانک مرکزي اين ارز را بايد به مردم بفروشد و بعد ريال به دست آمده را به منابع مالي براي دولت تبديل مي‌کند.

وي ادامه داد: با توجه به فوريت اين کار، بانک مرکزي امکان جمع‌آوري پول از مردم را ندارد؛ بنابراينف مجبور است که خود اين پول را به ريال تبديل کند و اين امر، اصطلاحا به چاپ اسکناس تعبير مي‌شود.

دانش جعفري گفت: در مقاطعي نياز مالي دولت با توانايي خريد ارز توسط مردم در اقتصاد تطبيق ندارد؛ بنابراين، ما‌به‌التفاوت آن يعني چاپ اسکناس جديد به افزايش نقدينگي تبديل مي‌شود.

به گفته وي در سال 85 نخستين و مهمترين عامل افزايش نقدينگي، موضوع تبديل ارز به ريال بود و در اين سال بانک‌ها فشار زيادي براي ارايه تسهيلات بيشتر به متقاضيان با فشار بيشتري مواجه بودند و منابع به اندازه کافي در بانک‌ها نبود، بنابراين، بانک‌ها بدون اينکه منابع داشته باشند، تسهيلات پرداخت مي‌کردند، اين باعث گرفتن منابع بانک‌ها از بانک مرکزي مي‌شد که اين امر نيز به بدهي آن بانک از بانک مرکزي تبديل مي‌شد و بانک مرکزي نيز مجبور به چاپ اسکناس مي‌شد.

سود بانکي
وزير سابق امور اقتصادي و دارايي در پاسخ به اين که آيا سود بانکي نيز مي‌تواند در اين زمينه نقش داشته باشد، اظهار داشت: سود بانکي نيز در اين خصوص نقش دارد. به عبارت ديگر پرداخت تسهيلات توسط بانک‌ها از طريق سپرده‌هاي مردم بايد انجام شود. اين در حالي است که 50 درصد منابع بانک‌ها با هدف سپرده‌گذاري براي به دست آوردن سود و امنيت همراه است.

به گفته وي، با کاهش سود منابعي که به سمت بانک‌ها مي‌ورد، کاهش مي‌يابد. در سال 85 رشد سپرده‌هاي در اختيار بانک‌ها حدود 35 درصد بود که در سال86 يک مقدار کاهش يافت و حدود 5/27 درصد شد؛ اين امر به اين معنا بود که بخشي از افرادي که در گذشته، منابع خود را در اختيار بانک قرار مي‌دادند، تصميم به کار ديگري گرفتند.

دانش جعفري تصريح کرد: بنا بر علم اقتصاد، سودي که پس اندازها را جذب مي‌کند، اگر کمتر از نرخ تورم باشد، صاحبان پول تصميم مي‌گيرند که بيشتر خريد کنند؛ يعني پول خود را به جنس و کالا تبديل کنند و اين روحيه مراجعه به بازار کالا را افزايش مي‌دهد و در اين حالت نيز هم منابع پس‌اندازي بانک‌ها کاهش مي‌يابد و هم در افزايش تورم و ميل به خريد را بالا مي‌رود و سرمايه‌گذاري در آينده را کاهش مي‌دهد که اين امر نيز داراي آثاري همچون کمبود عرضه کالاها در سال‌هاي آينده خواهد شد.

نطق توديع
وي در پاسخ به اين‌که چرا در نطق توديع احساساتي شد، گفت: من براي رفتن به دولت سه مسئوليت مهم در دفتر رهبري، مجمع تشخيص مصلحت و کميسيون اقتصادي مجلس را رها کردم و با همه وجود و عشق براي خدمت به دولت رفتم، اما متوجه شدم عشقم واقعي نبود.

علت خروج از کابينه
دانش جعفري درباره علت خروج از کابينه گفت: از حدود يک سال پيش، احساس مي‌کردم مورد اعتماد رئيس‌جمهور نيستم. ماجراي بيمه ايران (دستور رئيس‌جمهور براي عزل هيأت مديره بيمه ايران در پي گزارش ديوان محاسبات)، را که از صدا و سيما شنيدم، شوک عجيبي بود و پس از آن به آقاي احمدي‌نژاد گفتم استنباط من اين است که اعتماد لازم وجود ندارد، پس بهتر است از فرد ديگري براي وزارت اقتصاد استفاده کنيد البته تا پيدا کردن جانشين، ادامه مي‌دهم و پيدا کردن جانشين، يکسان طول کشيد.

وي در پاسخ به پرسشي درباره استعفا يا خروج از کابينه گفت: سابقه استعفا ندارم. استعفا ندادم ولي گلايه داشتم، چون با آن شرايط نمي‌شد کارکرد.

مافياي اقتصادي
وي درباره مافياي اقتصادي در کشور گفت: هميشه مفاسد اقتصادي در تمام کشورها از جمله ايران وجود داشته و در عين حال، مقامات قضايي و مسئولان در اين زمينه اقدامات و برخوردهايي را انجام مي‌دهند که نمونه آن شهرام جزايري‌ها و غيره است.

وي با اشاره به اينکه از نظر من اين پديده يک پديده سازمان يافته نيست، تصريح کرد: يعني به اين حالت نيست که يک عده به دنبال اين باشند با فعاليت‌هاي خاصي خواهان وارد کردن ضربه به کشور باشند، آنچه مهم است اين که مجموعه تصميمات اقتصادي و رويدادهايي که در کشور رخ مي‌دهد، ممکن است شرايطي را ايجاد کند که افراد رانت خوار و فرصت‌طلب‌ها به راحتي به اهداف خود نزديک شوند.

وي ادامه داد: ممکن است شرايط دسترسي به اين کار سخت باشد؛ بنابراين، کسي که ميل به اين کار دارد، عملا نمي‌تواند اظهار وجود کند.

وي با اشاره به نرخ‌هاي متفاوت ارز در کشور در گذشته گفت: اين بازار باعث ايجاد رانت مي‌شد، ولي با يکسان شدن نرخ ارز تمام فرصت‌ها از بين رفت.

به گفته دانش جعفري، مجموعه تصميمات اقتصادي بايد به گونه‌اي باشد که امکان بهره‌برداري از اين فرصتها را به حداقل برساند و هر چه شرايط و تصميمات نسبت به اين نوع تحرکات امکان ورود داشته باشد، اين مافيا شکل مي‌گيرد.

آينده اقتصاد ايران
وزير سابق امور اقتصادي و دارايي درباره آينده وضعيت اقتصادي کشور گفت: وضعيت اقتصادي کشور غير از مقوله تورم و انتظارات از سرمايه‌گذاري‌هاي جديد، بسياري از موارد اقتصادي کشور داراي وضعيت مطلوبي است، به گونه‌اي که توليد ناخالص داخلي کشور در سال 86 رقم خوبي بود وامسال نيز چنين خواهد بود.

وي با تأکيد بر اين‌که با سياست‌گذاري‌هاي بهتر، مي‌توان وضعيت مطلوبتري براي کشور ايجاد کرد، افزود: اما تورم به نکته منفي تبديل شده که مورد توجه همه منتقدان قرار گرفته و حتي دولت نيز از اين موضوع ناراحت است و تورم اين گونه نيست که هر زمان که بخواهيم بتوانيم آن را کنترل کنيم و نتيجه فوري آن را ببينيم.

حساب ذخيره ارزي
دانش جعفري در مورد استفاده از منابع حساب ذخيره ارزي گفت: در سال 85 عامل اولي که باعث افزايش رشد نقدينگي شد، برداشت‌هاي پي‌درپي از حساب ذخيره ارزي بود.

وي در پاسخ به اين که چه تلاشي در سه سال گذشته که مرد اول اقتصادي کابينه بوديد، براي اقتصاد کشور انجام داديد، گفت: درباره ميزان استفاده از حساب ذخيره ارزي و رشد نقدينگي بستگي به تصميمات ملي دارد و يک دستگاه خاص نسبت به اين گونه موارد اظهار نظر و يا تصميم گيري نمي‌کند.

وي افزود: در سه سال گذشته، دولت تصميم به افزايش هزينه‌هاي عمراني حتي تا حدود سه برابر نسبت به سال 83 رسيد. تلقي دولت که به تأييد مجلس نيز رسيد اين بود که اگر هزينه‌هاي عمراني افزايش يابد، مي‌تواند به نکته‌اي مثبت براي آينده کشور تبديل شود، اما در اقتصاد به «نيت‌ها» نمره نمي‌دهند.

تورم
وزير سابق امور اقتصادي و دارايي با تأکيد بر اينکه مردم، دولت ومجلس از تورم ناراحت هستند و اين موضوع بحث هر روزه و عمومي کشور است، مهمترين دليل افزايش تورم را خرج کردن پول بيش از آنچه در جيب دولت بوده است، عنوان کرد.

وي با اشاره به نرخ تورم بسيار بالايي کشور ترکيه در حدود 80 و 100 درصد گفت: پرفسور کمال درويش در مدت 9 ماهي که وزير اقتصاد ترکيه بود، کاري کرد که تورم اين کشور تک رقمي شود.

وي گفت: در اجلاس واشنگتن، حدود نيم ساعت با کمال درويش درباره راهکار وي براي مهار تورم صحبت کردم که تئوري کمال درويش اين بود که بايد هزينه‌هاي دولت کاهش يابد؛ به همين دليل 15 درصد از حقوق کارمندان دولت را قطع کرد که همين امر نيز باعث سرنگوني وي شد، زيرا شوک بزرگي به اقتصاد وارد شد.

دانش جعفري تصريح کرد: ما هم در بخش هزينه‌هاي جاري اقداماتي را انجام داديم، بسياري از مشکلاتي که با آن روبه‌رو شديم، ناشي از افزايش هزينه‌هاي دولت به ويژه در بخش‌هاي عمراني و بخشي در هزينه‌هاي جاري بود.

وي در پاسخ به اين که اگر رئيس‌جمهور کشور بوديد، نخستين دستوري که صادر مي‌کرديد، چه بود، گفت: دولت نهم بسيار تلاش مي‌کند و من از آن تقدير مي‌کنم، اما نتيجه‌اي که دولت مي‌گيرد، متناسب با اين زحمات نيست و دليلي براي اين اتفاق وجود دارد.

وي با بيان اينکه اين دليل شايد در روش‌ها و يا براي تأمين اهداف باشد، تصريح کرد: به عبارت ديگر، شايد اين اهداف اشتباه تعيين شده باشند؛ بنابراين، نتيجه‌ها به دست نمي‌آيند و يا شايد اهداف درست تعيين شده باشد، اما روش‌ها براي رسيدن به هدف درست نباشد؛ بنابراين، بهترين کاري که انجام مي‌دادم در اين باره بود.

مسکن
وزير سابق امور اقتصادي و دارايي در پاسخ به اين که آيا يکي از دلايل افزايش قيمت مسکن بانک‌ها بودند يا خير، گفت: در بررسي‌هاي انجام شده، به اين نتيجه نرسيديم که بانک خاصي در اين زمينه اقدام کرده باشد.

به گفته وي، در سال گذشته در حالي که نقدينگي نزديک به 27 درصد افزايش يافت و منابع بانک‌ها نيز به همين نسبت بالا رفت، اما تسهيلات پرداختي بانک‌هاي دولتي و خصوصي در بخش مسکن در مجموعه کمتر از اين درصد بود؛ يعني رشد تسهيلات بانک خصوصي در بخش مسکن بيش از 16 درصد نبود و بانک‌هاي دولتي نيز کمتر از اين ميزان بود؛ بنابراين، در بخش بانک‌ها با اين پديده روبه‌رو نبوديم.

دانش جعفري با تأکيد بر اين‌که بحث ارايه تسهيلات براي خريد يا ساخت ممنوع نبود، اظهار داشت: اما تحت شرايط خاصي همه توجهات به خاطر سود آوري بالا به سمت بخش مسکن رفت و ما براي اينکه اين مشکل را حل کنيم، بايد بر سيلي که به سمت سفته بازي و خريد و فروش رسمي مسکن بود، تأثير مي‌گذاشتيم.

پيشنهاد پست دولتي
وي در پاسخ به اين که اگر هم اکنون به شما پيشنهاد بازگشت به وزارتخانه شود، اين کار را مي‌پذيريد يا خير، با لبخند گفت: بايد فکر کنم، ولي حتما دليلي براي اين موضوع وجود داشته و تصور نمي‌کنم اگر دلايل موجه آن از بين نرفته باشد، دليلي براي بازگشت يا خواستن من براي برگشت به کار وجود داشته باشد.

بهترين تصميم دولت
دانش جعفري درباره بهترين تصميم دولت نهم در سه سال گذشته گفت: سال گذشته دولت تلاش جدي براي مهار هزينه‌هاي جاري دولت کرد، به گونه‌اي که هزينه‌هاي جاري سال گذشته تنها 2/4 درصد رشد داشت، اين در حالي است که در برخي پرداخت‌ها تا حدود 35 درصد حقوق کارمندان بالا رفت و محل اين منابع از محل صرفه جويي‌هاي دولت بود و اين کار بزرگي بود.

بدترين تصميم دولت
وي بدترين تصميم دولت در سه سال گذشته را تصميماتي دانست که منابع مالي آن پيش‌بيني نشده بود، ولي براي آن انتظاراتي ايجاد شده بود که اين تصميمات نيز زياد بود و يک تصميم نبود.

گلايه احمدي‌نژاد از دانش جعفري
وزير سابق امور اقتصادي و دارايي در پاسخ به اين که مهمترين گلايه احمدي‌نژاد از جناب‌عالي چه بوده است، اظهار داشت: مهمترين گلايه رئيس‌جمهور از من درباره بحث بيمه ايران بود، اما اين اتفاق در دوره ما رخ نداده بود و در سال‌هاي گذشته اتفاق افتاده بود، اما اظهار نظر ديوان محاسبات در دوره ما صورت گرفت.

وي با اشاره به تحقيقات انجام شده در اين باره از چند کانال، گفت: اين تحقيقات اذعان کرد که اين اتفاق در سال‌هاي قبل رخ داده است.

وي ادامه داد: گلايه رئيس‌جمهور هم مستقيم به من نبود و بحث اين بود که رئيس جمهور علاقه‌مند بود که اين گونه اقدامات در قالب مبارزه با مفاسد زودتر و سريعتر توسط خود ما صورت مي‌گرفت.

دانش جعفري درباره طعم ذهني خود در مراسم توديع در هنگام تشويق کارمندان چه بود، گفت: من از آنها تشکر مي‌کردم، به خاطر زحماتي که کشيده بودند. احساس مي‌کردم بايد از آنها دفاع کنم، به ويژه سيستم بانکي که در اين سال‌ها تلاش زيادي کرده‌اند اما قدر اين تلاش شايد کمتر دانسته شده باشد.

تعريف دانش جعفري از احمدي‌نژاد
وي در پاسخ به اين که اگر بخواهيد به عنوان وزير سابق کابينه رئيس سابق خود را براي مردم تعريف کنيد، چه مي‌گوييد، با خنده بيان کرد: رئيس‌جمهور پر تلاش، مردمي و غير قابل پيش‌بيني است.