عراق به ابرقدرت نفتي تبديل مي‌شود؟

با توجه به گفته‌هاي كارشناسان و صاحب‌نظران مبني بر تلاش عراق براي افزايش توليد نفت تا 4 ميليون بشكه در روز تا دو سال ديگر (سال 2012)، برآوردها نشانگر آن است كه عراق با انعقاد قراردادهاي جديد و اجراي طرح‌هاي توسعه‌اي صنعت نفت و گاز، در آينده بسيار نزديك؛ يعني تا سال (2017)، قصد دارد به مقام اول نفت اوپك تبديل شود.

کد خبر: ۱۰۵۱۵۲

تاریخ: ۲۹ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۴:۴۹

بنا به اظهارات كارشناسان نفت، با اجراي طرح‌هاي توسعه‌اي برنامه‌ريزي شده در سال 2017 عراق با نصف جمعيت ايران نزديك به 3 برابر ايران توليد نفت خواهد داشت و توان اقتصادي ناشي از نفت آنها 6 برابر ما خواهد بود. اين توان اقتصادي قطعا به افزايش توان سياسي و نظامي آنها خواهد انجاميد و عراق را به يك كشور ثروتمند و قدرتمند نظامي تبديل خواهد كرد.

به گزارش «دنیای اقتصاد»، مقادير ذكر شده در جدول نخست از طريق ترمينال‌هاي نفتي بصره و خورالاميه از خليج فارس و ترمينال سيحان تركيه در درياي مديترانه و توسط تانكرها از طريق اردن به خريداران زير انجام شده است. سپسا، شورون، كونوكو فيليپس، اني، آي‌آر‌جي، اكسون، موبيل. انگلستان، اسپانيا، آمريكا، ايتاليا، هندوستان. شركت نفت هندوستان، شركت نفت اردن، شركت نفت لاك اويل، ژاپن، پتروبراس، داياموندرپسول. ايتاليا، اردن، روسيه، يونان، ژاپن، برزيل، اسپانيا. چين، انگلستان، كره‌جنوبي، فرانسه، تركيه، آمريكا.

قرارداد توسعه حوزه نفتي مجنون

عراق به دنبال ارتقاي توليد نفت در مجنون به سطح قبل از جنگ مي‌باشد. قرارداد توسعه مجنون شامل حفر بيش از 40 حلقه چاه و ساختن 3 ايستگاه جداگانه گاز و توسعه پالايشگاه‌ها مي‌باشد. «مجنون جزو غني‌ترين مناطق نفتي دنيا مي‌باشد».

اين قرارداد به كنسرسيومي متشكل از رويال داچ شل (60%) و پتروناس مالزي به پيشنهاد 39/ 1 دلار در هر بشكه واگذار شد. شل توسعه و خدمات توليد قرارداد را انجام خواهد داد. توتال نيز در مناقصه شركت كرد ولي موفق نشد. در دهه 90 ميلادي، كمپاني توتال مذاكراتي را براي توسعه حوزه‌هاي نفتي عراق با رژيم صدام حسين انجام داد، ولي به دليل اعمال تحريم‌هاي تجاري توسط سازمان ملل هيچ توافق‌نامه‌اي امضا نشد.

توليدات حوزه مجنون

گزارش‌ها حاكي از توليد حدود 50000 بشكه نفت در هر روز در نوامبر 2003 در منطقه مجنون مي‌باشد. انتظار مي‌رود، سرمايه‌گذاري مشترك دو شركت شل و پتروناس سطح توليد را از 45000 بشكه در روز در دسامبر 2009 به وضعيت ثابت حداكثر 8/ 1 ميليون بشكه در روز برساند.

زمين‌شناسي

اولين بخش برداشت در اين منطقه در برگيرنده قسمت بالايي لايه كرتاسه است كه براساس آزمايش سال 1976 شامل 4000 بشكه در روز نفت غني شده با گاز بوده است. مقدار فشار گاز مخزن لايه بالاي كرتاسه به حدي زياد بود كه دكل استفاده شده در اكتشافات تخريب شد. گاز كربنيك‌هاي ميشريف، شنزارهاي نهر عمر (كرتاسه مياني) و گازكربنيك‌هاي شعيبيه و شنزارهاي زبير (كرتاسه تحتاني) مناطق تحت بهره‌برداري را تشكيل مي‌دهند. حوزه باتلاق هويزه، در جزاير مصنوعي نزديك مرز ايران در شمال بصره، تا 60 كيلومتر به داخل گسترش و امتداد يافته است.

كشف حوزه نفتي مجنون

حوزه مجنون در سال 1975 توسط شركت پتروبراس برزيل كشف شد تا قسمتي از مثلث بزرگ روميله باشد. در ابتدا انتظار مي‌رفت اين حوزه از ذخيره‌اي معادل هفت ميليارد بشكه نفت در مقياس سنگين و متوسط برخوردار باشد.

برآورد مي‌شود با اجراي اين طرح و سرمايه‌گذاري سطح توليد به 8/ 1 ميليون بشكه در روز افزايش يابد. كار توسعه در سال 1980 در پي جنگ ايران و عراق، زماني كه فاز مهندسي در حال انجام بود، متوقف شد. پتروبراس تا آن زمان 20 حلقه چاه حفر كرده و تاسيسات 14 دكل حفاري را به كار انداخته بود. اين منطقه در زمان جنگ تخريب گرديد. بعد از جنگ، شركت نفت جنوب عراق خرابي‌هاي حوزه مجنون را بازسازي و توليد را دوباره از سرگرفت. توليد به مرحله قبل از جنگ به سطح 50000 بشكه در روز در سال 2003 رسيد. در سرمايه‌گذاري مشترك جديد شل و پتروناس، انتظار مي‌رود توليد نفت از اين سطح به 8/ 1 ميليون بشكه در روز افزايش يابد. امتداد و دنباله حوزه مجنون در مرز ايران كشف شده است.

امضاي قرارداد حوزه نفتي مجنون توسط كنسرسيوم عراق و شل

شركت نفت جنوب عراق، شركت نفت ميسان جمهوري عراق، توسعه نفت شل عراق و پتروناس يك قرارداد خدمات 20 ساله جهت ارائه همكاري‌هاي فني براي توسعه حوزه نفتي مجنون امضا كرده‌اند. پترو ووسر رئيس كمپاني شل مي‌گويد: «ذخاير نفت و گاز عراق شامل بزرگ‌ترين منابع نفت و گاز جهان است و ما به دنبال به كارگيري تمام دانش و فن‌آوري و حمايت خود براي بازسازي زيرساخت‌هاي انرژي اين كشور هستيم». كمپاني شل به عنوان راهبر پروژه 45درصد از سهام به همراه پتروناس 30درصد و دولت عراق 25درصد از سود كليه قراردادها را خواهند داشت. هدف كنسرسيوم توليد 8/ 1 ميليون بشكه در روز، بالاتر از سطح فعلي 45000 بشكه در روز است. مجنون در جنوب عراق يكي از بزرگترين حوزه‌هاي نفتي دنيا است.

تاريخ امضاي قرارداد يازدهم دسامبر 2009 و تاييد آن توسط دولت عراق در پنجم ژانويه 2010 است. رويال داچ شل يك شركت نفتي بين‌المللي با 102000 كارمند بوده و عمليات آن در بيش از 100 كشور جهان مي‌باشد.

شل در اكتشافات و توليد نفت و گاز طبيعي، همچنين پالايش، انتقال و فروش انواع سوخت و فرآورده‌هاي نفتي و محصولات شيميايي و توسعه انرژي‌هاي تجديدپذير فعال مي‌باشد.

وزارت نفت عراق قرارداد نهايي بازسازي حوزه نفتي مجنون را امضا كرد

وزارت نفت عراق قرارداد نهايي بازسازي حوزه نفتي مجنون را امضا كرد، قراردادي كه به شركت شل و پتروناس بر اساس دور دوم مجوزها اعطا و توسط هيات وزيران تاييد گرديد. دكتر حسين شهرستاني، وزير نفت عراق در يك كنفرانس خبري گفت، انتظار مي‌رود اين قرارداد درآمد سالانه را به 200 ميليارد دلار در سال افزايش دهد.

معاون خاورميانه و شمال آفريقاي كمپاني شل، منيز بو عزيز نيز اعلام كرد كه همكاري بين كمپاني او و شركت نفت جنوب با قيمت توافقي از قرار 39/ 1 دلار در هر بشكه براي سرمايه‌گذاري در منطقه مجنون است. همچنين مديرعامل شركت نفت، پتروناس احمد سعيد برآورد نموده افزايش توليد نفت حداكثر انرژي ممكن در 20 سال آينده باشد. لازم به ذكر است حوزه مجنون كه شامل 11 مخزن نفت با عمق بين 1000 تا 4200 متر و انواع نفت خام سنگين متوسط و سبك مي‌باشد و انتظار توليد 700000 بشكه در روز از آن، كه شامل 15 چاه نفتي كشف شده در بخش جنوبي آن است، مي‌رود از ميان پيشنهاداتي نظير كنسرسيوم شركت‌هاي توتال و كه براي هر بشكه نفت 75/ 1 دلار و حداكثر توليد را يك ميليون و چهارصد هزار بشكه در روز اعلام كرده بودند، كنسرسيوم شركت‌هاي شل و پتروناس با قيمت 39/ 1 دلار براي هر بشكه و حداكثر توليد يك ميليون و هشتصد هزار بشكه در روز به تصويب نهايي وزارت نفت عراق رسيده است.