گفتگوی مهر با وزیر اقتصاد /

تولید ثروت در کشور مختل شده است

سید شمس الدین حسینی وزیر امور اقتصادی و دارایی و سخنگوی اقتصادی دولت در گفتگو با مهر به بیان برخی از واقعیتهای اقتصاد ایران در بحث نظام فعلی پرداخت یارانه‌ها پرداخت که به نظر می رسد اگر این نظام تداوم یابد، اقتصاد ایران با بن بست مواجه می شود؛ اقتصادی که آدرس و مسیر اشتباه تحول آن داده شده است.

کد خبر: ۱۰۴۹۷۶

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۴:۴۱

وزیر اقتصاد با تاکید بر اینکه نظام ناکارآمدی فعلی پرداخت یارانه‌ها تولید ثروت در کشور را مختل کرده است از هدفمندی یارانه‌ها به عنوان رازگشایی اقتصاد ایران یاد کرد که اقتصاد را از مسیر و آدرس غلط فعلی نجات می‌دهد.

به گزارش خبرنگار مهر، براساس اعلام دکتر محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری، قانون هدفمندکردن یارانه ها در نیمه دوم امسال اجرایی خواهد شد، البته مرحله نخست هدفمندی یارانه ها ابتدا در سه استان و سپس در شش استان دیگر با اولویت افتتاح حساب پرداخت یارانه نقدی کلید خورده است.

برهمین اساس، هرچه که به اجرای رسمی هدفمندشدن یارانه ها در کشور نزدیک می‌شویم، بالاترین مقامات اقتصادی کشور نیز شفاف تر از گذشته زوایای پیدا و پنهان اقتصاد ایران را بیان می کنند؛ اظهاراتی که در سالیان گذشته کمتر مسئولی پیدا می‌شد تا آن اظهارات را حتی تائید کند.

حال به گفته حسینی، هدفمندی یارانه ها با هدف اصلاح نظام فعلی پرداخت یارانه‌ها و نه حذف یارانه‌ها، در آستانه اجرایی شدن است تا مسیر اقتصاد ایران را تغییر دهد.

اختلال در قیمتها

وی با ناکارآمد خواندن روش فعلی پرداخت یارانه‌ها گفت: یارانه باید به کالاها و خدماتی پرداخت شود که برای مردم و کشور منشاء اثر مثبت باشد، ضمن اینکه وقتی اثرات بیرونی یک رفتار اقتصادی منفی باشد باید با مالیات این را جبران، مثبت و مدیریت کنیم.

وی افزود: ما قیمت‌‌های نسبی را در جامعه خراب کرده‌ایم. وقتی قیمتهای نسبی را خراب کردید، یعنی مسیر و آدرس را اشتباه معرفی می‌کنید. یکی از دلایلی که بهره‌وری انرژی و بهره‌وری منابع در کشور ما پایین است، به اختلال در قیمت‌ها بر می‌گردد.
حسینی در مورد چگونگی ارتباط قیمتها وهدفمند کردن یارانه ها توضیح داد: اگر بخواهیم خیلی ساده صحبت کنیم، این است که ما یارانه را برای چه می‌دهیم، این منابع کشور را به چه کسی باید بدهیم؟ آیا توزیع یارانه ها درست انجام می‌شود، آیا آثار بیرونی منفی، باید تقویت شود، فعالیت یک بنگاه ، یک آثار درونی دارد و به خودش بر می‌گردد. کالایی را تولید می‌کند و می‌فروشد و سود آن می‌شود اثر درونی آن، اما اگر محیط را آلوده کرد، آن می‌شود اثر خارجی و اثر بیرونی. ما یارانه می دهیم که اثرات بیرونی منفی افزایش یابد، از چه جیبی؟

وی ادامه داد: بنگاه مقصر نیست، ما مسیر و آدرس را با خراب کردن قیمت‌‌های نسبی اشتباه داده ایم و باید قیمتها را در نظام اقتصادی خود از پارامتر به همان آدرس و نشانه تبدیل کنیم.

حسینی روش کنونی پرداخت یارانه ها را منشاء ایجاد اختلال درنظام قیمتها دانست و افزود: وقتی که در قیمتی اختلال ایجاد می‌شود، چگونگی و اندازه مصرف یک کالا یا خدمت را بی اهمیت می کند.

وزیر اقتصاد گفت: ما باید ساختار را درست کنیم. باید یارانه ها در خدمت تولید قرار بگیرد، به جای اینکه میلیاردها دلار در جامعه تزریق کنیم تا در نهایت  به ترافیک منجر می‌شود.

در شمال و شمال غرب کشور قاچاق می‌شود

دبیر کارگروه تحول اقتصادی دولت افزود: امروز کشوری هستیم که سبد انرژی ما چیزی حدود 6-5 دلار است. در کشورهای اطراف ما 80 دلار است. لذا بزرگترین انگیزه برای قاچاق وجود دارد. ما از جنوب کشور بنزین، گازوئیل با نرخ بین‌المللی وارد می‌کنیم، و بعد با قیمت یارانه‌ای توزیع می‌کنیم. در شمال و شمال غرب کشور قاچاق می‌شود. بعد به خاطر اینکه از قاچاق جلوگیری کنیم، شهید و جانباز داریم.

یارانه ها به چه کسانی پرداخت می‌شود؟

وی افزود: این یک جنبه از پرداخت یارانه هاست و جنبه دیگر آن این است که اگر می پذیریم که می‌خواهیم مثلا به انرژی یارانه دهیم ، آیا به افرادی که استحقاق آن را دارند، به تناسب استحقاقشان یارانه می‌دهیم؟ ما در مواردی داریم کاملا برعکس عمل می‌کنیم.

حسینی با عنوان اینکه امروزه در دنیا پذیرفته شده است که انرژی‌های فسیلی کالایی نیست که به آن یارانه دهند، گفت: فرض اینکه ما از این مرحله گذشتیم و به هر دلیلی پذیرفتیم که می‌خواهیم به انرژی یارانه دهیم. آیا افرادی که می‌خواهند یارانه بگیرند باید استحقاق داشته باشند یا نه؟

وزیر اقتصاد کشورمان باغیر اقتصادی و غیرعادلانه خواندن نظام فعلی پرداخت یارانه ها گفت: این سئوال مطرح است که آیا پرداخت این یارانه باید در راستای حق و استحقاق دریافت کنندگان باشد یا نه؟ واقعاً در کشور ما اینگونه است؟ یا کاملاً برعکس است.

وی گفت: در نظام فعلی پرداخت یارانه ها آنهایی که استحقاق دارند یا دریافت نمی کنند، یا خیلی کمتر دریافت می‌کنند و برعکس آنهایی که مستحق نیستند، بیشتر دریافت می‌کنند.

نظام پرداخت یارانه، تولید ثروت را مختل کرد

حسینی در پاسخ به اینکه ممکن است کسی  بگوید افراد ثروتمند جامعه نیز جزء این جامعه هستند، افزود: قطعاً همین طور است در قبل نیز عرض کرده ام، اصلاً اصل 44 به این منظور ابلاغ شد که ما از تولید ثروت در جامعه دفاع کنیم. منتهی این نظام پرداخت یارانه، تولید ثروت را مختل کرده است.

وزیر اقتصاد با ضروری دانستن ایجاد تغییر در این روش گفت: ما داریم به بخش درآمدی بالاتر، یارانه بیشتری می دهیم. این از لحاظ عدالت قابل قبول نیست.  متاسفانه این  وضع در جامعه جا افتاده بود، اما  الان اجرای صحیح قانون هدفمند کردن یارانه‌ها مطرح است.

میزان جبران پرداختها

حسینی درخصوص اینکه میزان جبران پرداختها چگونه خواهد بود، گفت: به میزانی که قیمتها اصلاح می شود متناسب با اصلاح قیمتها، جبران صورت می گیرد. به این موازنه توجه داشته باشید، این یک ترازو است.

دبیر کارگروه تحول اقتصادی دراین مورد که به چه میزان این اصلاح انجام خواهد شد، گفت: سقفی را مجلس گذاشته و گفته است برای سال اول 24 هزار میلیارد تومان، این را ما از نیمه دوم سال شروع می کنیم.

وی درمورد میزان پرداخت نیز گفت: ما باید اطلاعات مربوط را در هر مرحله که اصلاح قیمت تصویب و تایید می شود، بگیریم. این موضوع بعد از مشخص شدن قیمتها روشن می شود.

هدفمندی یارانه ها حذف یارانه‌ها نیست

حسینی با بیان اینکه " تأکید می کنم هدفمند کردن یارانه ها حذف یارانه‌ها نیست و هدفمند کردن یارانه ها اصلاح نظام یارانه هاست"، گفت: دو خطا در نظام یارانه ای وجود دارد. نظامهای یارانه ای را دو گروه می کنند، نظام یارانه همگانی یا باز و نظام یارانه ایی هدفمند، نظام یارانه ایی همگانی، می گوید من می خواهم از تأمین غذای مردم کشورم اطمینان پیدا کنم راه آن چیست؟ در نظام باز این است که قیمت غذا را ارزان کنیم. می گوید یکسری از گروهها نیاز به این حمایت ها ندارند و گروههایی نیاز دارند اگر افرادی که نیاز به این حمایت دارند ولی حمایت نشوند دچار خطا شده ایم. افرادی نیاز به این حمایت دارند ولی ما به اندازه کافی از آنها حمایت نمی کنیم این یک ضعف است. از طرف دیگر افرادی هم نیاز ندارند به حمایت، اما حمایتشان کنیم باز دچار خطا شده ایم.

وی افزود: امروز این خطاها باید اصلاح شود. وقتی می خواهیم اینها را اصلاح کنیم مجبوریم از نظام همگانی یا باز، برویم به سمت نظام هدفمند، در این نظام ما مدام به این سمت می رویم که آن گروه دارای استحقاق را بیشتر تحت پوشش قرار دهیم.