عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق در گفت‌وگو با تابناک اقتصادی

پیش بینی رشد اقتصادی در سال آینده/ نگرانی بانک مرکزی بسیار جدی است/ سفته بازی در ۱۴۰۰ هم رونق خواهد داشت؟

دکتر ندری اظهار داشت: اگر کشور‌هایی مانند ونزوئلا و زیمباوه که درگیر تورم بالا هستند، نگاه کنید، ملاحظه خواهید کرد که این کشور‌ها اُفت شدید تولید را نیز تجربه کرده اند؛ بنابراین، برای رسیدن به رشد اقتصادی مثبت باید تورم کنترل شود.

کد خبر: ۱۰۳۹۳۲۲

تاریخ: ۱۷ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۶:۲۵

گزارش نه ماهه رشد اقتصادی توسط مرکز آمار ایران منتشر شد و به نظر شرایط اندکی در این نرخ بهبود یافته است و حتی نرخ رشد اقتصادی در پاییز سال جاری مثبت گزارش شد. همچنین امروز رئیس کل بانک مرکزی طی یادداشت اینستاگرامی هشدار داد با روند موجود در سال آینده ممکن است شاهد رشد نقدینگی و تورم باشیم. حالا پرسش این است که ادامه روند رشد اقتصادی چگونه خواهد بود و چه سرنوشتی در انتظار اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۰ می‌باشد؟ کامران ندری، کارشناس مسائلی اقتصادی در گفت‌وگو با خبرنگار تابناک اقتصادی پاسخ داد.

به تازگی مرکز آمار ایران گزارش رشد اقتصادی در نه ماهه سال جاری را منتشر کرد؛ گزارشی که حاوی نکات مهمی بود.

به گزارش تابناک اقتصادی، این گزارش نشان می‌دهد در فصل پاییز رشد اقتصادی کشور، به مثبت ٠,٨ درصد و رشد اقتصادی بدون نفت به مثبت ٠.٢ درصد رسیده است. بر اساس آخرین اطلاعات و محاسبات صورت گرفته در فصل پاییز، رشد گروه کشاورزی به مثبت ٥.٥ درصد، گروه صنایع و معادن به مثبت ٣.٧ و گروه خدمات به منفی ١.٨ رسیده است.

محصول ناخالص داخلی به قیمت ثابت سال ١٣٩٠ در نه ماهه نخست سال ١٣٩٩ به رقم ٥٢٣١ هزار میلیارد ریال با نفت و ٤٥٤٦ هزار میلیارد ریال بدون احتساب نفت رسیده است، در حالی که رقم مذکور در مدت مشابه سال قبل با نفت ٥٢٩٥ هزار میلیارد ریال و بدون نفت ٤٥٩٣ هزار میلیارد ریال بوده که نشان از رشد ١,٢- درصدی محصول ناخالص داخلی با نفت و  ١- درصدی محصول ناخالص داخلی بدون نفت در نه ماهه نخست سال ١٣٩٩ دارد.

نتایج مذکور حاکی از آن است، گروه کشاورزی که در فصل بهار تقریبا رشد صفر را تجربه کرده بود، در فصل پاییز ۵.۵ درصد مثبت شد. گروه صنایع و معادن نیز از منفی ۵.۳ درصد خود را به مثبت ۳.۷ درصد رساند. در زیر گروه این بخش استخراج نفت و گاز طبیعی که منفی ۱۴.۵ درصد بود، حکایت از بهتر شدن شرایط در تولید و صادرات دارد، به طوری که در پاییز ۴.۹ درصد مثبت شده است.

بیشترین تاثیر کرونا طی یک سال گذشته در بخش خدمات بوده و این بخش همچنان نتوانسته به جایگاه اصلی خود بازگردد؛ البته آمار‌ها اندکی رو به بهبود است و از منفی ۴.۲ درصد به منفی ۱.۸ درصد رسید. همچنین در نه ماهه نخست سال ١٣٩٩رشته فعالیت‌های گروه کشاورزی ٣، گروه صنایع و معادن ٠,٨ و گروه خدمات ٣.٣- درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل، رشد داشته است.

همچنین امروز ۱۷ اسفند ۹۹ رئیس کل بانک مرکزی طی یک یادداشت اینستاگرامی درباره بودجه ۱۴۰۰ به شدت درمورد رشد نقدینگی در سال آینده هشدار داد و نوشت: از این که بودجه سال ۱۴۰۰ کشور، با تفاهم نسبی دولت و مجلس تعیین تکلیف و به تصویب نهایی رسید جای شکر دارد. فارغ از محاسن و ایراداتی که می‌توان به محتوای بودجه گرفت، یک نکته مشخص شد: همه دولت‌ها و مجالس، علیرغم انتقاد از رشد نقدینگی وتورم، حتی با پرچم اصلاح ساختاری بودجه، نهایتاَ به بودجه‌ای با توان رشد بالای نقدینگی رضایت می‌دهند. در حالی که مجلس محترم همزمان درصدد تصویب طرحی، برای اصلاح ساختار اداره بانک مرکزی، با هدف تقویت استقلال و نیز پاسخگویی بیشتر بانک مرکزی است، اعداد و ارقام بودجه مصوب و تبصره‌های متعدد آن دربرگیرنده احکامی برای تکلیف به بانک مرکزی و سیستم بانکی است که نتیجه آن می‌تواند انتشار پول پر قدرت و رشد نقدینگی باشد. کنترل نقدینگی و تورم مهمترین هدف بانک مرکزی است. با توجه به امکان تشدید رشد نقدینگی از ناحیه بودجه کشور، یکی از راه‌های کنترل رشد نقدینگی نیز تشدید کنترل ترازنامه بانک‌هاست و این شاید در تناقض با تکالیف بودجه و همچنین برنامه خروج از رکود قرار گیرد. بانک مرکزی این انتظار را هم دارد که دولت و مجلس در مسیر کنترل نقدینگی و تورم پشتیبان بانک مرکزی باشند.

حالا با توجه به این یادداشت رئیس کل بانک مرکزی و هشدار وی درباره رشد نقدینگی در سال آینده و همچنین با توجه به گزارش مرکز آمار ایران پیرامون رشد اقتصادی نه ماهه، آیا می‌توان سال آینده هم شاهد بهبود وضعیت رشد اقتصادی و بازگشت این نرخ به بازه مثبت باشیم؟ چه عواقبی در انتظار اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۰ خواهد بود؟

دکتر کامران ندری، کارشناس مسائل اقتصادی و عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع) در گفتگو با خبرنگار تابناک اقتصادی گفت: یک دهه است که شاهد رشد اقتصادی پایین هستیم. با توجه به ظرفیت‌های بالایی که در اقتصاد ایران وجود دارد که از آن جمله می‌توان به نیروی انسانی، منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی، دسترسی به آب‌های بین المللی و ... اشاره کرد، اگر موانع و مشکلات خارجی برداشته شود و سیاست‌های داخلی هم اصلاح شود، انتظار بر این است که بعد از یک دهه اُفت تولید یک رشدی را شاهد باشیم.

رشد اقتصادی در ۱۴۰۰

وی افزود: هم اکنون اُفت تولید به یک جایی رسیده است که اُفت تولید دوباره در سال آینده خیلی هنر می‌خواهد! لذا تصور من این است که حتی اگر تحریم‌ها به آن سرعتی که انتظار داریم برداشته نشود، رشد اقتصادی در سال آینده باید مثبت باشد. ضمن اینکه این تورم بالا نشان دهنده این است که در چند سال گذشته مسئولین به هیچ وجه سیاست انقباضی اتخاذ نکردند. مقصود این است که ما در این سال‌ها سیاست انقباضی نداشتیم که بخواهد این مورد به تولید ضربه بزند.

سه سال است که اقتصاد کشور تورم بسیار بالایی را تجربه کرده است و در واقع اگر در سال ۱۴۰۰ هم این تورم بالا ادامه پیدا کند می‌تواند معیشت خانوار‌ها را به شدت تحت تاثیر و در تنگنا قرار ‌دهد

ندری با اشاره به بودجه سال ۱۴۰۰ هم گفت: این بودجه‌ای هم که بسته شده است بودجه انقباضی نیست و یک بودجه انبساطی است. این تحلیلگر مسائل اقتصادی با اشاره به یادداشت اینستاگرامی رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: نگرانی بانک مرکزی هم به نظر من نگرانی بسیار جدی است، چون سه سال است که اقتصاد کشور تورم بسیار بالایی را تجربه کرده است و در واقع اگر در سال ۱۴۰۰ هم این تورم بالا ادامه پیدا کند، می‌تواند معیشت خانوار‌ها را به شدت تحت تاثیر و در تنگنا قرار ‌دهد.

عضو هیات علمی دانشگاه امام صادق (ع) اظهار داشت: به نظر من پتانسیل رشد مثبت در اقتصاد ایران وجود دارد و این بستگی به این موضوع دارد که موانع داخلی و خارجی چگونه و به چه شکلی برداشته خواهد شد و به نظر اولین کاری که باید انجام دهیم، این است که این تورم بی سابقه‌ای را که در این سه سال تجربه کردیم و هیچ گاه تا این حد و اندازه بالا نبوده است، چاره کنیم، وگرنه استمرار انتظارات تورمی موجب خواهد شد که مردم عمدتاً به سمت فعالیت‌های سفته بازانه حرکت کنند، چون پیش بینی آن‌ها این خواهد بود که قیمت‌ها صعودی است و پس انداز‌ها را به دارایی‌های دیگر تبدیل کنند و این باعث خواهد شد که قیمت دارایی‌ها از آنچه تاکنون وجود داشته است بالاتر رود.

در سال ۹۹ مردم یا در بورس فعالیت داشتند و یا در بازار ارز، خودرو و مسکن ...

ندری درباره رابطه تورم و رشد اقتصادی گفت: تورم بالا در بلندمدت به این دلیل که تخصیص بهینه منابع را تحت تاثیر قرار می‌دهد برای رشد تولید زیان آور است. تورم کنونی اقتصاد ایران به نظر می‌رسد که خیلی افزایش یافته است و وقتی تورم از یک حدی بالاتر رود به مانند سال ۹۹ مردم کار و زندگی روزمره خود را رها می‌کنند و دنبال نجات خود خواهند بود و به سمت فعالیت‌های سفته بازانه حرکت خواهند کرد.

وی افزود: در سال ۹۹ ملاحظه کردید که مردم یا در بورس فعالیت داشتند و یا در بازار ارز، خودرو و مسکن فعالیت می‌کردند؛ بنابراین عبور تورم از یک حدی می‌تواند به تولید لطمه جدی وارد کند. اگر شما کشور‌هایی مانند ونزوئلا و زیمباوه که درگیر تورم بالا هستند را نگاه کنید ملاحظه خواهید کرد که این کشور‌ها اُفت شدید تولید را نیز تجربه کرده اند؛ بنابراین برای رسیدن به رشد اقتصادی مثبت باید تورم کنترل شود.