كودكان‌ كار به جاي بازي، پول درمي‌آورند

کد خبر: ۱۰۳۷۹۱

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۸۹ - ۱۴:۱۶

عضو هيات موسس و رئيس هيات مديره سابق انجمن حمايت از حقوق كودكان گفت:كودكان كار به جاي بازي كردن قواي ذهني و بدني خود را در اختيار يك كار يكنواخت و سخت قرار مي‌دهند.

حسن عشايري طي گفت‌وگويي با ايلنا كه به بهانه روز جهاني مبارزه با استثمار كودكان و كار كودك صورت گرفت به اثرات سوء كار بر روي سيستم اعصاب و شخصيت كودكان اشاره كرد و يادآور شد: بزرگترين خطري كه متوجه كودكان بوده به حذف بازي و نشاط از زندگي اين كودكان برمي‌گردد؛ اين در حالي است كه يكي از مباني حقوق كودك در سطح بين‌المللي به حق طبيعي كودك براي بازي مربوط مي‌شود.

پزشك مغز و اعصاب استاد دانشگاه علوم توانبخشي با اعلام اينكه با وقف زندگي كودك به كار، سيستم سلامت رواني‌اش سركوب مي‌شود افزود: در بازي قدرت پيش‌بيني در ذهن كودك شكل گرفته و نقش موثري در آموزش، ميزان يادگيري و سلامت رواني دارد اما كودكان كار به جاي بازي كردن قواي ذهني و بدني خود را در اختيار يك كار يكنواخت و سخت قرار مي‌دهد.

كودكان كار،به جاي بازي پول در مي‌آورند
او به تاثير موثر بازي در رشد شخصيت كودكان و مهارت‌آموزي‌ آنها اشاره كرد و يادآور شد: بازي وقت‌گذراني نيست بلكه هيجانات و ابتكارات موجود در بازي ذهني كودك را خلاق و مهارت يادگيري را در او افزايش مي‌دهد به طوري‌كه بازي درماني و كار درماني بسيار مورد توجه است.

به گفته عضو هيات موسس و رئيس هيات مديره سابق انجمن حمايت از حقوق كودكان كار سخت روزانه كودكان كار كه به دليل نياز اقتصادي، اجبار يا تحميل خانواده صورت مي‌گيرد، بازي نبوده و به دليل سركوب هيجان‌خواهي كودك در كار، در معرض شديدترين آسيب‌ها قرار مي‌گيرد.

بخش گسترده‌اي از مهارت‌هاي اجتماعي كودكان در كار آسيب مي‌بيند

استاد دانشگاه علوم توانبخشي بهزيستي با بيان اينكه در بازي مسئوليت‌پذيري و جرات‌ورزي رشد كرده و در تقويت اعتماد به نفس كودكان موثر است، تاكيد كرد: كودك با بازي كردن به خودپنداري قوي و اعتماد به نفس مي‌رسد و مي‌تواند به اقتضاي سن، از حقوق خود دفاع كند.
عشايري با اعلام اينكه براي همزيستي بازي نياز است، گفت: كار تمام خلاقيت را از كودكان سلب مي‌كند و ساعت‌هاي طلايي در پروسه كار، هدر مي‌رود؛ بزرگترين آسيب نيز در بخش خلاقيت متوجه كودك مي‌شود چرا كه در كار نقش كودك مشخص است اما در بازي نقش‌ و جايگاه كودك به طور دائم عوض مي‌شود. اما بخش گسترده‌اي از مهارت‌هاي اجتماعي كودكان در كار آسيب مي‌بيند.

او افزود: كودك بايد آزاد باشد تا با برخورد به يك مانع و بحران بتواند بحران را پشت سر گذاشته و مهارتي براي حل مسائل و مشكلات پيدا كند تا به اين طريق بحران را به فرصت تبديل كرده و خلاقيت خود را بروز دهد. اما متاسفانه كودكان كار از چنين فرصت‌هايي بي‌بهره هستند.

معضلات شخصيتي كودكان كار يك روزه حل نمي‌شود

به گفته عشايري، متاسفانه با توجه به كمرنگ شدن بازي در زندگي كودكان كار هيجان‌خواهي در كار سركوب شده و از همه نگران‌ كننده‌تر اينكه كودك را روان‌رنجور كرده و دچار تعارضاتي در درون خود مي‌كند و اين معضلات ممكن است كودك كار را به يك شخصيت بيمارگونه و غيراجتماعي تبديل كند كه با بدن و رفتار خود نيز اين تعارضات را منعكس مي‌كند چرا كه كودكان نان‌آور ناخودآگاه به آگاهي راه نيافته‌اند، نمي‌دانند كه چه بلايي به سرشان آمده و به آنها فرصت داده نشده است كه به اقتضاي سن خود با محيط تداخل و ارتباط برقرار كرده و محيط و دنيا را در مغز خود بسازند.

به اعتقاد عشايري كج‌شخصيتي، روان‌ رنجوري و بسياري از معضلات در كودكان يك روزه حل نمي‌شود و كودكان كار تا آخر عمر چنين مسائلي را با خود به يدك مي‌كشند.

متخصص نورو سايكولوژي با اشاره به تاثيرات سوء‌ كار بر روي مغز كودكان خاطر نشان كرد: كودكان كار به دليل شرايط نامناسب محيطي و رشدي تنها در دنيا هستند و از ديگران زور مي‌شنوند چرا كه احاطه و اشرافي بر محيط اطراف خود ندارند و به اين واسطه ديگران به او دستور داده و خواسته‌هاي غيرمعقول‌شان را به آنها تحميل مي‌كنند در نتيجه كودك نمي‌تواند از حق خود دفاع كند.

كار كودك براي خدمتگذاري به خانواده نه همدردي با فقر

عشايري با اعلام اينكه نمي‌توان از كودك كار انتظار رشد طبيعي داشت يادآور شد: كار به ضرر رشد طبيعي كودك است به طوري‌كه كار بر رشد طبيعي و حافظه كودك دستكاري كرده و حافظه زيست شده، پنهان و آشكار كودك راه تحت تاثير قرار مي‌دهد.

او به واژه رشد و تحول اشاره كرد و گفت: ذهن كودك در جريان رشد به سطحي ارتقا مي‌كند كه به تدريج باعث رشد شخصيت و هويتش مي‌شود، اما هويت كودكان كار كه تعلق به خانواده، فرهنگ، كشور و گروه است در جريان كار آسيب مي‌بيند.

عضو هيات موسس و رئيس هيات مديره سابق انجمن حمايت از حقوق كودكان با اعتقاد بر اينكه جنبه كار كودكان نسبت به گذشته دچار تحولات چشمگيري شده، گفت: كار كودكان در گذشته با نيت همدلي و همدردي با خانواده بوده و بيشتر جنبه كمك سطحي به خانواده را داشته است اما در حال حاضر كودك به عنوان يك خدمتگزار براي خانواده كار مي‌كند و اين مسئله بخشي از آزادي‌هاي دروني‌اش را سلب كرده و با محدوديت ذهني گسترده‌اي به دنيا مي‌نگرد.

لزوم مبارزه با فقر،ترس و جهل در كشور

او در ادامه با ارائه پيشنهادي به متوليان امر كودك در بخش دولتي و غيردولتي يادآور شد: براي آنكه جوانان بتوانند آينده و ايران را بسازند بايد سلامت اجتماعي آنان با در نظر گرفتن اينكه آينده در دست آنها است علمي و بومي‌سازي شود؛ براي حل معضلات مربوط به كودكان بايد نشست‌هاي علمي و تخصصي برپا كرد و به سمينارهاي فرمايشي اكتفا نكرد.

اين استاد دانشگاه ادامه داد: معضلات اين‌چنيني بايد با بهره گرفتن از تجربه‌هاي گران‌قيمت انجمن‌هاي حقوق كودك و فعالان اين حوزه كالبدشكافي شود و روانشناسان كودك، آسيب‌شناسان، مددكاران و .... بايد در اين امر دخيل شوند. چرا كه حل اين معضل تنها بر عهده يك ارگان نيست.

عشايري با اعلام اينكه بايد به كودكان فرصت دهيم تا به اقتضاي سن خود و تحت شرايط برابر و عادلانه استعدادهاي خود را بروز دهند خاطر نشان كرد: اگر دولتمردان بر عليه فقر، ترس و جهل مبارزه كردند آن زمان مي‌توان گفت كه گام مقدماتي براي حل معضلاتي مانند فقر كه كودكان را به كار مجبور مي‌كند، برداشته شده است.