کاهش یک پنجمی هزینه اینترنت برای پیام رسان‌های وطنی؛ واقعیت چیست؟!

در بهترین حالت مصوبه امروز موجب خواهد شد که هزینه استفاده از پیام رسان‌های بومی ـ که استفاده از آن‌ها نیازمند استفاده از اینترنت نیست ـ از ۵۰ درصد تعرفه اینترنت به ۲۰ درصد کاهش خواهد یافت که نه کاهشی یک پنجمی، که کمتر از آن خواهد بود؛ اتفاقی که باز قابل تقدیر به نظر می‌رسد، اما نه زمانی که کمی در تاریخچه ماجرا غور کنیم!

کد خبر: ۱۰۳۷۴۵۰

تاریخ: ۰۹ اسفند ۱۳۹۹ - ۲۱:۱۹

در حالی که نمایندگان تاکید دارند، تعرفه اینترنت را برای پیام رسان‌های بومی به میزانی چشمگیر کاهش داده اند، برخی با ارائه شواهد تاکید دارند که این گونه نیست!

به گزارش «تابناک»؛ نمایندگان مجلس شورای اسلامی در نشست علنی نوبت دوم امروز و در جریان بررسی بخش درآمدی لایحه بودجه سال ۱۴۰۰، دولت را مکلف کردند که نرخ تعرفه اینترنت را برای استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی ۲۰ درصد نرخ تعرفه‌های پیام‌رسان‌های خارجی تعیین و وصول نماید؛ مصوبه‌ای که موجب شده بار دیگر موافقان و مخالفان صف آرایی کنند و این تصمیم در بوته نقد‌های پرشمار قرار گیرد.

آن گونه که برخی نمایندگان مجلس ابراز داشته اند، معنای تصمیم امروز قوه مقننه، ارزان شدن هزینه اینترنت برای کاربران است و این تصمیم را می‌توان در ادامه مصوبه چند روز قبل ایشان قرار داد و تفسیر کرد که در تبصره سنجاق شده به آن، گران نشدن اینترنت در سال آتی به دولت تکلیف شده است؛ مصوبه‌ای که آن هم حاشیه‌هایی به دنبال داشت و بحث و جدل‌هایی را موجب شده بود که هنوز پابرجاست و احتمالا در آینده بارها درباره آن و آثارش خواهیم شنید.

اما چرا مصوبه امروز مجلس بحث برانگیز شده است؟ یکی از دلایل شکل گیری مجادله پیرامون تصمیم امروز، همان گزاره‌ای است که نمایندگان بر آن تاکید دارند و در عنوان این گزارش هم آمده است. اینکه هزینه اینترنت برای پیام رسان‌های وطنی به یک پنجم کاهش یافته است، در حالی که به تاکید مخالفان این سخن، پیام رسان‌های داخلی، نه از اینترنت که از ترافیک داخلی بهره می‌گیرند که چند سالی است تعرفه آن نصف تعرفه اینترنت (شبکه جهانی ارتباطات) است.

بنابراین، در بهترین حالت، مصوبه امروز موجب خواهد شد که هزینه استفاده از پیام رسان‌های بومی ـ که سرورهایشان در کشورمان مستقرند و استفاده از آن‌ها نیازمند استفاده از اینترنت نیست ـ از ۵۰ درصد تعرفه اینترنت به ۲۰ درصد کاهش خواهد یافت که نه کاهشی یک پنجمی، که کمتر از آن خواهد بود؛ اتفاقی که باز نشانه خوبی است و قابل تقدیر به نظر می‌رسد، اما نه زمانی که کمی در تاریخچه ماجرا غور کنیم.

این همان چیزی است که حسین فلاح جوشقانی، ‏معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم مقررات در واکنش به تصمیم امروز مجلس مورد اشاره قرار داده است. او خطاب به یکی از نمایندگان مجلس در توییتر نوشته: «با مصوبه دولت، هم اکنون "شاد" رایگان است. برخی دیگر از پیام‌رسان‌ها هم با توافق با اپراتورها، ترافیک خود را رایگان کرده‌اند. مصوبه‌ی شما ضد رایگان بودن پیام رسان‌های داخلی است. ضمنا اطلاق اینترنت به ترافیک پیام رسان داخلی، صحیح نیست. اینترنت، اینترنت است.»

«شاد» پرکاربردترین پیام رسان وطنی است که معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات مثال زده و تاکید کرده که فعلا رایگان است، اما اگر قرار باشد مصوبه مجلس اجرایی شود، استفاده از آن مشمول هزینه خواهد بود. هزینه بر شدن استفاده از پیام رسانی که میلیون‌ها دانش آموز و اولیای مدارس از آن استفاده می‌کنند و به تاکید وزیر آموزش و پرورش، رایگان است؛ هرچند گزارش‌هایی منتشرشده که این رایگانی را زیر سوال می‌برند.

ماجرا زمانی جالب‌تر می‌شود که بدانیم بر اساس برخی تصمیمات گرفته و ابلاغ شده در سال ۹۶، سیاستگذاری حمایت از پیام رسان‌های وطنی، منجر به تصمیماتی شد که از جمله آنها، کاهش تعرفه اینترنت برای استفاده از آن‌ها به میزان یک سوم سقف تعرفه ترافیک بین‌الملل بود؛ مصوبه‌ای که بعدتر تکمیل شد تا خبر برسد که برخی پیام رسان‌های وطنی، مشمول تعرفه‌ای یک چهارم تعرفه اینترنت شده و حتی بعضی از آن‌ها (مثل بیسفون پلاس) با همکاری برخی خدمات دهندگان، کاملا رایگان شده اند!

بنابراین، مصوبه امروز مجلس در خوش بینانه‌ترین حالت تنها ۱۰ درصد از تعرفه استفاده از پیام رسان‌های بومی خواهد کاست و در حالت‌های دیگر، این پیام رسان‌ها را مشمول تخفیف ۵ درصدی (کاهش تعرفه از یک چهارم به یک پنجم اینترنت) و یا بدتر، مشمول دریافت هزینه برای پیام رسان‌هایی که پیشتر رایگان شده اند، کرده است! نقطه مقابل ادعایی که نمایندگان مجلس درباره مصوبه امروزشان مطرح کرده اند.

این در حالی است که به گفته نمایندگان مجلس، هدف از مصوبه امروز قوه مقننه، حمایت از پیام رسان‌های بومی بوده است. گامی که به تاکید برخی نمایندگان، دولت باید برمی‌داشت و نداشت و حالا مجلس کوشیده محققش نماید. اما آیا به راستی آنچه موجب شده مردم به پیام رسان‌های بومی اقبال چندانی نشان ندهند، تعرفه اینترنت این پیام رسان هاست؟ آیا به راستی هزینه اینترنت موجب شده که امثال واتس اپ با آن امکانات ضعیف و یا تلگرامِ فیلتر شده، تا این اندازه مورد استفاده مردم کشورمان باشند؟!

سوالی کلیدی که احتمالا کنکاش در آن نشان خواهد داد که مصوبه امروز مجلس، فایده چندانی جز تولید حاشیه‌های جدید و کشمکش‌های ادامه دار میان دولت و مجلس نخواهد داشت. کشمکش‌هایی که بی شک آثار سوء آن متوجه پیام رسان‌های وطنی خواهد شد؛ پیام رسان‌هایی که در یک مقطع زمانی کوتاه بعد از فیلتر تلگرام، انبوهی از آن‌ها به مردم عرضه شدند و در نهایت هر یک، ذره‌ای از بازار را به خود اختصاص دادند و نتوانستند آن گونه که باید، پا بگیرند و برخی خیلی زود به پایان راه خود رسیدند؛ افولی زودهنگام که اگر قرار بود با کاهش هزینه اینترنت جلویش گرفته شود، شده بود!