انتقادهایی از نمايشگاه‌هاي سازمان ميراث فرهنگی

کد خبر: ۱۰۳۶۷۴

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۸۹ - ۰۸:۵۹

صنايعي كه از دست مي‌رود

مسعود مير: نمايشگاه صنايع دستي در كاروانسراي خانات برپاست و قراراست همزمان با روز اختتاميه اين نمايشگاه، اولين خودرو صنايع دستي كشور در روز 24 خرداد رونمايي شود.تهمينه دانيالي معاون هنرهاي سنتي و صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي در اين چند روز بسيار پركار بوده اما وقتي قرار است با پايان اين برنامه‌ها دوباره صنايع دستي ايران و همه مشكلات و بحران هايش مثل ويترين اكثر مغازه‌ها ي فروش صنايع دستي خاك فراموشي بگيرد و مسئولان محترم باز هم بجاي ممانعت از شكستن دنده‌هاي تن رنجور صنايع دستي در ايران، به فكر درمان با حرف‌هاي تكراري و وعده‌هاي بي‌عمل بيفتند ديگر اميدي به افتخار هنري ايرانيان نمي‌ماند.

صنايع رو دستي
بايد باور كرد كه در صنايع دستي ايران ظاهر سازي و به قولي لوكس نگه داشتن ويترين بيش از هر چيز ديگر اهميت داشته و دارد.سال‌هاست كه قراراست با صادرات صنايع دستي صادرات غير نفتي مان را تقويت كنيم و با حمايت از توليد كنندگان،فروشندگان و صادر كنندگان صنايع دستي شرايط را براي احياي اين هنر تاريخي ايرانيان مساعد كنيم.نتيجه اما همواره چيزي نبوده جز زحمت بي‌دريغ هنرمند محلي براي توليد صنايع دستي و فروشش به قيمت بسيار نازل به خريداراني كه تنها كانال‌هاي عرضه اين صنايع هستند.طرف ديگر ماجرا فروشندگاني هستند كه تقريبا پذيرفته‌اند فروش صنايع دستي در ايران به‌خاطر عدم حضور توريست‌هاي خارجي منتفي است و به ناچار همان اندك مشتريان خود را هم با قيمت‌هاي نجومي پذيرايي مي‌كنند تا شايد خرج و دخلشان به هم بخورد.گوشه ديگر اين عرصه هم دولتي‌هايي هستند كه هر موقع و به هر روشي كه خودشان بخواهند فروشگاه برپا كرده و صنايع دستي عرضه مي‌كنند و آب آخر را روي آتش كوچك رونق بازار صنايع دستي مي‌ريزند.

ساندويچ فراموشي
اين روزها كه بوق رونق صنايع دستي گوش فلك را پر كرده شنيدن حرف‌هاي تلخ يك عضو هيات مديره اتحاديه فروشندگان صنايع دستي خالي از لطف نيست كه مي‌گويد: «مديران معاونت صنايع دستي بي‌توجه به بحران موجود در وضعيت فروش صنايع دستي درگير برپايي نمايشگاه‌ها و كارهاي سطحي هستند.مدير كل امور بازرگاني معاونت صنايع دستي سازمان ميراث به همراه معاون صنايع دستي اين سازمان در حالي نمايشگاه صنايع دستي در كاروانسراي خانات را افتتاح مي‌كنند كه حتي يادشان هم نمي‌آيد كه به آمار منفي فروش صنايع دستي در ايران اشاره كنند. آنها در حالي از وضع موجود صنايع دستي دفاع مي‌كنند كه يادشان رفته 10 سال پيش در همين تهران 1200 فروشگاه عرضه صنايع‌دستي وجود داشت و الان اين آمار به 62 فروشگاه رسيده است. اكثر آن فروشگاه‌ها ساندويچ‌فروشي شده‌اند چون فروشندگان بهتر از هر كسي مي‌دانند كه مردم عادي خريداران اصلي صنايع دستي نيستند و توريست‌ها بايد در اين فروشگاه‌ها خريد كنند كه البته اثري از آنها نيست.» حسين شيلچي مي‌گويد مسئولان، از آمار دو ميليوني ورود گردشگر به كشور خبر مي‌دهند در حالي‌كه اگر اين تعداد توريست به ايران مي‌آمد قطعا وضعيت فروش صنايع دستي اينقدر افتضاح نبود.به گفته او تنها در حالي مي‌توان اين آمار را پذيرفت كه ورود افاغنه براي كار در ايران را هم در آمار ورود توريست به ايران گنجاند.

ماليات و پرديس؛ مرگ صنايع دستي
معافيت‌هاي مالياتي هنوز هم يكي از مهم‌ترين دردسرهاي فروشندگان صنايع دستي است.اين فروشندگان در حالي هنوز از ماليات مشاغل معاف نشده‌اند كه بر اساس نظر مسئولان توليد صنايع دستي و صادرات آن مشمول ماليات نيستند. بحران ديگر ماجراي بي‌توجهي به بخش خصوصي براي عرضه صنايع دستي توسط بخش دولتي است.موضوعي كه در دوره رياست رحيم‌مشايي وضعيت مطلوبي يافت چون به دستور او بخش دولتي براي فروش صنايع دستي محدود شد و قرار بر اين شد كه بخش خصوصي كار فروش را انجام دهد اما اكنون اين بخشنامه ديگر رعايت نمي‌شود. حتي به‌عنوان نمونه در نوروز امسال در قالب پروژه پرديس 400 غرفه فروش صنايع دستي در ابنيه تاريخي سراسر كشور فعال شد و به فروش صنايع دستي مبادرت كردند. جالب اينكه در سلسله اظهار فضل‌هاي مديران جديد سازمان ميراث فرهنگي ماجراي اعطاي صنايع دستي به‌جاي بخشي از جوايز بانك‌ها هم به فراموشي سپرده شده است.ماجرا از اين قرار است كه چهار سال پيش مشايي طي نامه‌اي درخواست كرد كه 20‌درصد جوايز بانك‌ها به بن خريد صنايع دستي اختصاص يابد اما اكنون اين موضوع هم منتفي شده است.

درد دل‌هاي صناعت دست
مسئولان ميراث فرهنگي مي‌گويند ايران در سال گذشته 200 ميليون دلار صادرات صنايع دستي داشته اما به گفته فعالان صنايع دستي اين آمار فقط رويايي است كه در يك صورت تعبير مي‌شود و آن هم لحاظ كردن مبلغ صادرات فرش در ليست مبالغ درآمد از صنايع دستي است.اين در حالي است كه فرش به‌عنوان يك كالاي صادراتي جداگانه جايگاه خاص خودش را دارد و جزو صنايع مستظرفه نيست و نبايد در زير مجموعه صادرات صنايع دستي محسوب شود. سازمان ميراث البته اصرار دارد تا هزينه‌هاي گزافي را هم براي اين معاونت در نظر بگيرد و به‌عنوان مثال مركز آموزش اين معاونت با بودجه كلانش راندمان خوبي ندارد.صنايع دستي مجموعه‌اي از هنرهاي بومي است و بر خلاف نظر مسئولان در صورتي حفظ خواهد شد كه هنرمندان محلي بدانند كه مي‌توانند توليد خود را با قيمت مناسب به فروش برسانند.بايد ديد ادامه ماموريت تهمينه دانيالي كه به‌جاي فعاليت‌هاي مرتبط با اين حوزه، عضويت در كميسيون املاك شهرداري و قائم مقام شهرداري منطقه 6 تهران و همچنين مديريت دفتر امور زنان روستايي و عشايري وزارت جهاد را در كارنامه دارد در معاونت صنايع دستي سازمان ميراث فرهنگي چه نتيجه‌اي در بر خواهد داشت.