احتمال عمدي بودن كشندقرمزدرآبهاي جنوب

بر اساس آخرين برآوردها از نقشه‌هاي ماهواره‌يي اولين بلوم در مسقط - بين اقيانوس هند و درياي عمان - بوده است و با توجه به جريان آب كه عموما از عمان حركت كرده و در خليج فارس دور زده و بر مي‌گردد هنوز هم بر اين باور هستيم اين اتفاق مي توانست عمدي باشد چون از سال 1370 تا 87 كه اين اتفاق رخ داد، بالغ بر 30 مورد پديده شكوفايي پلانكتوني را در درياهاي جنوب رصد و ثبت كرده ايم، اما گونه‌اي كه اخيرا در اين منطقه بلوم كرد،‌ به هيچ وجه سابقه قبلي نداشت و غير بومي بود.

کد خبر: ۱۰۳۰۰۱

تاریخ: ۱۸ خرداد ۱۳۸۹ - ۰۹:۱۴

رييس موسسه تحقيقات شيلات با اشاره به آخرين موارد بروز شكوفايي مضر جلبكي در آبهاي جنوب و شمال كشور و تشريح اقدامات صورت گرفته براي مقابله با اين پديده زيانبار، بار ديگر بر احتمال عمدي بودن مورد اخير پديده كشند قرمز در آبهاي خليج فارس و درياي عمان با توجه به غير بومي بودن گونه و الگوي پراكنش آن به سمت آبهاي ايران تاكيد كرد.

به گزارش ايسنا، پديده كشند قرمز كه از تاريخ هفتم مهرماه سال 87 در آبهاي ساحلي استان هرمزگان مشاهده شد سبب مرگ و مير ماهيان مرجاني و شيلاتي زيادي در سواحل اين استان شد.

دكتر عباسعلي مطلبي كه در نشستي خبري در محل موسسه سخن مي‌گفت، اظهار كرد: يكي از بحث‌هاي عمده در حوزه شيلات، محيط زيست آبزيان است كه در آن بحث مبارزه با تهديدات بيولوژيكي از اهميت خاصي برخوردار است. در اين راستا موسسه در بحث مقابله با كشند قرمز در آب‌هاي جنوب كشور افتخار آفريد كه از اواسط مهرماه 87 اين پديده در آب‌هاي جنوب كشور از تنگه هرمز آغاز و تا سواحل بوشهر، هرمزگان و ابتداي استان خوزستان ادامه يافت.

وي تصريح كرد: بر اساس آخرين برآوردها از نقشه‌هاي ماهواره‌يي اولين بلوم در مسقط - بين اقيانوس هند و درياي عمان - بوده است و با توجه به جريان آب كه عموما از عمان حركت كرده و در خليج فارس دور زده و بر مي‌گردد هنوز هم بر اين باور هستيم اين اتفاق مي توانست عمدي باشد چون از سال 1370 تا 87 كه اين اتفاق رخ داد، بالغ بر 30 مورد پديده شكوفايي پلانكتوني را در درياهاي جنوب رصد و ثبت كرده ايم، اما گونه‌اي كه اخيرا در اين منطقه بلوم كرد،‌ به هيچ وجه سابقه قبلي نداشت و غير بومي بود.

رييس موسسه تحقيقات شيلات ابراز عقيده كرد: از طرف ديگر حتي اگر منبع ورود اين گونه به آب‌هاي منطقه آب توازن كشتي‌ها باشد اين سوال مطرح است كه چرا در سال‌هاي گذشته چنين اتفاقي رخ نداده است؟!

وي تصريح كرد: البته همچنان به دنبال اين موضوع هستيم حتي شايد به صورت عمدي با آب توازن وارد آبهاي ايران شده باشد، چرا كه كشتي به جاي اين كه آب توازن را در روبروي بندر عباس خالي كند در مسقط خالي كرده است به اين علت كه مي دانستند جريان آب از مسير مسقط از تنگه هرمز عبور كرده و به خليج فارس مي‌رسد.

به گفته مطلبي خصلت اين جلبك به اين گونه است كه ظرف 10 روز تكثير آغاز و تمام مي‌شد، اما زماني بود كه 60 ميليون سلول در يك ليتر آب هم يافت مي‌شد.

وي خاطر نشان كرد: طرحي تحت عنوان اقدام ملي در دولت تصويب شد كه داراي سه بخش كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت بود. در كوتاه مدت تدبير اين بود كه در مناطقي كه آسيب پذيري بيشتر است، جلوي اين اتفاق را بگيريم، البته برخي مسوولان نيز ناشيانه مصاحبه‌هايي در ارتباط با اين كه مردم ماهي نخورند، انجام دادند.

رييس موسسه تحقيقات شيلات تصريح كرد: يك خصلت ديگر اين جلبك اين است كه سطح آب را كاملا فرا مي‌گيرد كه تا عمق 10 متري هم تراكم جلبك وجود دارد كه از ورود نور به آب جلوگيري مي‌كند و در نهايت باعث خفگي در ماهيان مي‌شود.

يك اقدام مهم در كوتاه مدت مبارزه فيزيكي به شكل رس پاشي بود كه كشورهايي مانند آمريكا و كره هم انجام داده بودند.

همچنين از هواپيماهاي سم پاشي استفاده شد كه تدبير نو و بديع ايران در اين زمينه بود چرا كه توده‌هاي بزرگي را تشكيل مي دادند كه به هيچ وجه امكان شكستن آنها نبود چرا كه اگر سيكل 10 روزه آن تمام مي‌شد، به عمق نشست مي‌كرد، اما استفاده از هواپيماي سم پاش كمك كرد كه توده‌هاي بزرگ را بشكنيم و اجازه ندهيم كه سيكل تكاملي جلبك تكميل شود.

به گزارش ايسنا، وي اضافه كرد: همچنين برنامه‌ريزي‌ شد تا از آب شيرين كن‌ها، تاسيسات نفتي و مزارع سايت‌ها و پرورش‌هاي ميگو حفاظت شود، چرا كه گونه به راحتي مي توانسته وارد سايت‌ها شود.

به گفته مطلبي، پروژه اي تحت عنوان برآورد خسارت اقتصادي ناشي از شكوفايي بلوم جلبكي در آب‌هاي خليج فارس از سال گذشته آغاز شده است كه امسال نهايي مي‌شود.

وي بيان كرد: پروژه‌هايي هم انجام شد كه مشخص شود اين جلبك سمي است يا نه، از اين رو هيات‌هاي مختلفي از ژاپن، كره و مالزي به ايران آمدند و حتي هياتي هم از ايران اعزام شد و آخرين تكنيك‌ها به كار گرفته شد كه در نهايت مشخص شد كه اين جلبك سمي نيست به همين جهت با اطمينان به مردم اعلام كرديم كه ماهي‌هايي كه در اين شرايط قرار داشتند، قابل استفاده هستند.

به گزارش ايسنا، رييس موسسه تحقيقات شيلات تصريح كرد: همچنين تفاوت خصوصيت ژنتيكي ساير با گونه‌ها بررسي شد كه حتي محققان كره‌يي به آن دست نيافتند و محققان ايراني موفق شدند اين جلبك را كاملا از لحاظ ژنتيكي خالص سازي كنند كه مشخص شد اين جلبك‌ حدود 90 درصد با گونه بلوم شده در كره جنوبي قرابت ژنتيكي دارد و 10 درصد تغييرات هم با تغيير مكان و جابجايي مي‌تواند تغييرات ژنتيكي را داشته باشد.

وي خاطر نشان كرد: نكته مهم ديگر اين بود كه وقتي اين جلبك از دريا خارج مي‌شد، از بين مي‌رفت كه محققان ما موفق شدند تا حدود 30 ميليون سلول در ليتر را در خارج از دريا تكثير كنند كه فرصت ويژه اي به كشور مي‌دهد كه انواع تحقيقات را بر روي اين جلبك‌ انجام دهيم.

مطلبي اظهار كرد: كميته ملي مبارزه با تهديدات بيولوژيك در منابع آبي كشور تحت نظر معاون اول رييس جمهور و با دبيري رييس موسسه تحقيقات شيلات تشكيل شد كه فراخوان عمومي داده و پروپوزال هايي هم دريافت شد كه تاكنون 29 پروژه تصويب و اجرا شده است.

وي عنوان كرد: سال گذشته دولت 500 ميليون تومان اعتبار جهت اجراي پروژه‌هاي تحقيقاتي در اين زمينه اختصاص داد كه در كنار آن 500 ميليون تومان وزارت جهاد كشاورزي از محل منابع در اختيار اعتبار در نظر گرفت و دولت در دو استان هرمزگان و بوشهر هر استان يك ميليارد و 600 ميليون تومان براي مبارزه فيزيكي تصويب كرد.

همچنين در سفر سوم هيات دولت به استان هرمزگان مبلغ يك ميليارد تومان اعتبار تصويب شده تا پروژه‌هاي مصوب اجرا شوند.

رييس موسسه تحقيقات شيلات خاطر نشان كرد: سال گذشته ما تنها كشند قرمز در آبهاي جنوب را نداشتيم بلكه كشندي را در آبهاي خزر داشتيم كه در واقع يك جلبك سمي بلوم كرد كه 250 كيلومتر از آبهاي منطقه رامسر و تنكابن را فرا گرفت كه بلافاصله صيد متوقف شد كه با تبادل آب و انتقال آب، مشكل برطرف شد.

وي تصريح كرد: در 23 فروردين ماه سال جاري هم كشند ديگري در آبهاي چابهار داشتيم كه اعلام شد به رنگ سبز شكوفا شده است.

البته اين كشند جلبكي به نام «Gymnodinium» بود كه دو طرح گونه داشته كه يكي از آنها سمي است كه پس از آزمايشات مختلف اعلام مي‌كنيم، اين كشند برطرف شده است.