قلب قاره سیاه، سفره باز تروریسم

بهزاد کتیرایی

کد خبر: ۱۰۲۹۴۲

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۳۸۹ - ۲۰:۰۵

جام جهانی بزرگ ترین رویداد بین المللی فوتبال است که هر چهار سال یک بار مردم جهان را تحت تاثیر خود قرار می‏دهد و با توجه به آنکه فوتبال را می‏توان رویداد فراورزشی نامید که بخش ‏های مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در آن درگیر شده و به دنبال بهره برداری مختلف از این فضا هستند، لذا سرمایه گذاری زیادی در این رابطه صورت می‏پذیرد و به همین دلیل تقابل های شدیدی میان گروه‏های تندرو صورت می پذیرد که لزوم تامین امنیت بیشتر این مسابقات را علی‏رغم گماردن بیش از چهل هزار پلیس بدین منظور متذکر می‏سازد.

با توجه به آنکه هرگونه اقدامی در این مسابقات، بازتاب رسانه‏ای وسیعی را به دنبال دارد و اذهان میلیاردها انسان را در این کره خاکبی به خود معطوف می‏نماید، حاشیه این مسابقات بستر بسیار مناسبی برای اهداف سیاسی کشورها و گروه‏ها خواهد بود و این اهداف را پررنگ تر از سایر محورها به عنوان انگیزه‏های رفتارهای خلاف امنیت عمومی پیش می‏کشد و به واقع فضا را به سمتی سوق می‏دهد که تمامی انگیزه‏ها سیاسی است، حال آنکه می‏تواند جنبه‏های اقتصادی نیز داشته باشد و برخی فعالیت‏های تروریستی یا ضد امنیتی را برای تامین برخی مصالح مالی خویش در پوشش فعالیت‏های سیاسی انجام دهند.

اولین بهره برداری را گروهک تروریستی القاعده از حاشیه این مسابقات برد و هفته ها پیش از این رویداد، اعلام کرد برای حملاتش به مسابقات جام جهانی 2010 آفریقای جنوبی برنامه ریزی هایی انجام داده و این مسابقات را هدف حملات تروریستی خود قرار خواهد داد. همین خبر بهره برداری بسیار وسیعی را برای این گروهک تروریستی داشت اما اینکه طالبان می‏تواند به این مسابقات حملاتی داشته باشد خود جای بحث و بررسی دارد و باید دید آیا توانسته تیم‏سازی خود را بدین منظور از عراق یا شمال آفریقا به قلب قاره سیاه منتقل کند و یا همچون عوامل این گروه که در عراق دستگیر شدند، دیگر گروهک‏هایی که برای حمله به جام جهانی در نظر گرفته شده، پیش از اقدام عملی شناسایی و دستگیر خواهند شد.

به زعم نگارنده اتفاقاتی همچون حملات تروریستی وسیع که در چند سال اخیر توسط این گروهک در نقاط مختلف جهان که از سطح امنیتی بالایی برخوردار بودند، انجام شده و همچنین حملات به تیم‏های ورزشی توسط دیگر گروه‏های تروریستی به خصوص به تیم‏های فوتبال، مانند حمله تروریستی به تیم فوتبال توگو که منجر به کشته و زخمی شدن اعضاء این تیم فوتبال گردید و همچنین حملاتی که توسط هواداران تیم ‏های مختلف به یکدیگر و بازیکنان تیم های مقابل صورت پذیرفت، نشان می‏دهد که وقوع احتمالی، حملات مشابه یا وسیع تری دز زمان برگزاری جام جهانی فوتبال آفریقای جنوبی دور از ذهن نیست و امکان وقوع این حملات تروریستی متصور است.

در مقابل، فیفا در یک حرکت تقابلی مدعی شد که برگزاری مسابقات جام جهانی 2010 در امنیت کامل انجام خواهد شد و دولت آفریقای جنوبی نیز در شرایطی که پلیس این کشور اعلام کرده روزانه 50 قتل در این کشور صورت می‏پذیرد، امنیت کاملاً از حیث حملات تروریستی برقرار است و بازیهای جام جهانی به خوبی و بی اشکال آغاز شده و با همین کیفیت به پایان خواهد رسید که با همان مسئله انجام این حجم قتل در روز نیز مشخص است که ضعف امنیتی وجود دارد و چه بسا خارج از بحث تروریسم بسیاری از توریست‏ها و تماشاچیان مسابقات جام جهانی در طی چند هفته برگزاری این رویداد، میان مقتولان قرار گیرند که هزینه‏های دیپلماتیک فراوانی برای میزان خواهد داشت.

دولت این کشور که یک میلیارد و سیصد میلیون رند (حدود یکصد و سی هزار یورو) برای تقویت دستگاههای امنیتی خود هزینه کرده، اخیراً اعلام نمود بحث حملات به آفریقای جنوبی بی مورد و بزرگنمایی رسانه‏ها است که به وحشت مردم به سفر برای مشاهده بازیهای جام جهانی منجر خواهد شد و وزارت حمایت دولتی طی بیانیه ای اعلام کرد که پلیس و سازمان امنیت آفریقای جنوبی در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر مراقب اوضاع هستند و شرایط را برای بازیهای مطمئن و امن مهیا می‏نمایند؛ حال این سوال مطرح است که واقعاً دولت آفریقای جنوبی می‏تواند با احاطه اطلاعاتی، امنیت کامل مسابقات که 300 هزار تا 500 هزار خارجی را به این کشور جذب می‏کند، تضمین نماید یا این بیانیه‏ها صرفاً اطمینان بخشیدن کاذب برای سفر توریست‏ها به کشوری است که بر روی درآمدزایی سنگین این رویداد جهانی حساب ویژه‏ای باز کرده است؟

آفریقای جنوبی دارای مرزهای وسیع آبی و خاکی است که همین ویژگی مسائل امنیتی برای این کشور شدت بخشیده است و در شمال این کشور نیز همسایگان دارای مشکلات شدید امنیتی وجود دارند و این خود لزوم ایجاد امنیت مرزهای خالی و آبی را از طریق نیروهای دریایی، هوایی و زمینی یادآوری می‏کند که البته دولت کشور میزان اعلام کرده قوای سه گانه خود را در راستای حفظ امنیت مسابقات و شرکت کنندگان آن به کار گرفته اما نکته قابل تامل این است که اولاً کشور آفریقای جنوبی به واسطه مبارزات نژادپرستی گروه ها سیاسی قبل از استقلال آفریقای جنوبی دارای بستری است که گروه‏های سیاسی فعال و نیمه فعال در آن وجود دارد و خود یک نکته ضد امنیتی بالقوه برای مسابقات خواهد بود.

همچنین وجود اخباری در خصوص کشف دو انبار مهمات توسط پلیس ورچستر که 2500 کیلوگرم تی ان اتی در یکی از انبارها وجود داشته و متعلق به اعضاء سابق و رادیکال یکی از همین گروه‏های سیاسی بوده و اینکه سایت های اینترنتی سفیدپوستان رادیکال این کشور پس از کشته شدن رهبرشان در آغاز آوریل 2010 اعلام نموده اند مقابله به مثل خواهد نمود، نشان از سهل الوصول بودن ابراز فعالیت‏های تروریستی همچون بمب گذاری وسیع است که لزوم برنامه ریزی امنیتی بالایی را برای جمع آوری و کنترل شدید بازار خرید و فروش این سلاح‏ها در این مدت در این کشور و همسایه‏ها و همچنین کنترل شدید مخالفان تند رو از پیش از جام جهانی تا پس از این رویداد را الزامی می‏سازد.

علی رغم آنکه کشورمان موفق به حضور در مسابقات آفریقای جنوبی نشده، مشتاقان و دوستداران فوتبال بسیار علاقمندند که این مسابقات را از نزدیک مشاهده کنند، لذا تورهایی به اشکال مختلف اقدام به ثبت نام و اعزام علاقمندان از کشورمان به این مسابقات می‏کنند و با توجه به آنچه ذکر شد و این نکته که در جام جهانی، تمامی کشورها برای اتباعشان شرایط حفظ امنیت را فراهم می‏آورند، این پرسش مطرح است که توسط دستگاه‏های مسئول برای این مسابقات امنیت تامین شده یا نه؟ آیا  اتباع ایران هم در قبال خطراتی که می‏تواند آنها را در طول این رویداد تهدید کند، توجیه شده اند و تمهیداتی اندیشیده شده که در صورت وقوع حملات تروریستی چه واکنش و عکس العملی داشته باشند؟

اینها مسائلی است که مسئولان سیاسی و گردشگری کشورمان نیز باید به آن توجه کرده باشند و با عنایت به آنکه قطعاً امنیت آفریقای جنوبی به مراتب نسبت به جام‏های جهانی فرانسه، کره و ژاپن و آلمان در سطح پایین‏تری بوده و به واسطه عدم وجود سازوکارهای امنیتی وسیع تعریف شده در کشورهای اروپایی و پیشرفته آسیایی در این کشور آفریقایی، سوراخ‏های امنیتی بزرگی برای ورود تروریست‏ها وجود دارد، اگر گروهکی بخواهد حمله تروریستی ترتیب دهد، جام جهانی آفریقای جنوبی سفره بازی محسوب شده و در صورت وقوع می‏تواند تلفات سنگین و انعکاس جهانی را به همراه داشته باشد.

مدیرکل پیشین حراست سازمان تربیت بدنی